ข้ามไปยังเนื้อหา
ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำ: นายสรรเพชญ บุญญามณี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ยืนกับผู้แทนชาวประมงพื้นบ้านที่ถือหนังสือข้อเรียกร้อง กระทรวงคมนาคม 19 พฤศจิกายน 2569
Politics

ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำ: คมนาคมเร่งกฎกระทรวงยกเว้นให้บ้านชุมชนประมงพื้นบ้านดั้งเดิม

ภาพ: สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)

ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำ ตารางเมตรละ 5 บาท: รมช.คมนาคมรับข้อเรียกร้องชาวประมงพื้นบ้าน 19 พ.ย. 2569 สั่งกรมเจ้าท่าเร่งกฎกระทรวงยกเว้นบ้านชุมชนดั้งเดิมเข้า ครม.

โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที

แชร์FacebookXLINELinkedIn

สรุปประเด็นสำคัญ

  • วันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 นายสรรเพชญ บุญญามณี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม เจรจากับกลุ่มชาวประมงพื้นบ้านที่มารวมตัวที่กระทรวงคมนาคม เรื่องค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำของบ้านพักอาศัยริมทะเลและลำคลอง
  • บ้านที่ล่วงล้ำลำน้ำตาม มาตรา 117 และ 117 ทวิ แห่ง พ.ร.บ.การเดินเรือในน่านน้ำไทย พ.ศ. 2456 ต้องขอใบอนุญาตและจ่ายค่าตอบแทนรายปีตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2563 อัตราตารางเมตรละ 5 บาท
  • กรมเจ้าท่ายกร่างกฎกระทรวงแก้ข้อ 6 (9) ให้ยกเว้นค่าตอบแทนรายปีแก่อาคารที่มีลักษณะชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรับรอง เปิดรับฟังความคิดเห็นแล้ว 2 รอบ และสรุปผลเมื่อ 16 กันยายน 2569
  • รัฐมนตรีช่วยฯ สั่งกรมเจ้าท่าเร่งเสนอร่างผ่านกระทรวงคมนาคมเข้าคณะรัฐมนตรี ก่อนส่งสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจ และประกาศในราชกิจจานุเบกษา ร่างนี้ยังไม่มีผลบังคับใช้
  • ที่ประชุมยังหารือเรื่องการจดทะเบียนเรือประมงและร่องน้ำตื้นเขิน กรมเจ้าท่ารับไปพิจารณา และรัฐมนตรีช่วยฯ เตรียมลงพื้นที่ติดตามการขุดลอก

นายสรรเพชญ บุญญามณี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม รับข้อเรียกร้องของชาวประมงพื้นบ้านเรื่องค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 และสั่งกรมเจ้าท่าเร่งเสนอร่างกฎกระทรวงที่ยกเว้นค่าตอบแทนรายปีตารางเมตรละ 5 บาทให้บ้านของชุมชนประมงพื้นบ้านดั้งเดิมเข้าคณะรัฐมนตรี ร่างนี้ยังไม่มีผลบังคับใช้

ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำคืออะไร ทำไมชาวประมงขอยกเว้น

บ้านเรือนของชุมชนประมงพื้นบ้านจำนวนมากตั้งอยู่ริมชายฝั่งทะเลและลำคลอง ซึ่งถูกกำหนดให้เป็นสิ่งล่วงล้ำลำน้ำตามมาตรา 117 และมาตรา 117 ทวิ แห่ง พ.ร.บ.การเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช 2456 เจ้าของบ้านจึงต้องขอใบอนุญาตและจ่ายค่าตอบแทนรายปีตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2563 ในอัตราตารางเมตรละ 5 บาท

นายสรรเพชญระบุว่าชุมชนเหล่านี้ตั้งถิ่นฐานและทำประมงสืบทอดกันมานาน ขณะที่รายได้จากประมงขึ้นกับฤดูกาลและธรรมชาติ ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำจึงเป็นภาระต่อการดำรงชีวิต และสอดคล้องกับข้อเสนอแนะของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ที่เห็นควรให้ทบทวนกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำ: นายสรรเพชญ บุญญามณี ถือเอกสารขณะพบกลุ่มชาวประมงพื้นบ้านที่ถือธงสีฟ้าหน้าอาคารกระทรวงคมนาคม 19 พฤศจิกายน 2569
ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำ: นายสรรเพชญ บุญญามณี ถือเอกสารขณะพบกลุ่มชาวประมงพื้นบ้านที่ถือธงสีฟ้าหน้าอาคารกระทรวงคมนาคม 19 พฤศจิกายน 2569 ภาพ: สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)

กรมเจ้าท่าเคยชี้แจงหลักของกฎหมายนี้ไว้ในข่าวฉบับที่ 115/2564 ว่าโดยหลักแล้วห้ามก่อสร้างสิ่งล่วงล้ำลำน้ำ การอนุญาตเป็นข้อยกเว้น ผู้ได้รับอนุญาตใช้พื้นที่สาธารณะจึงต้องเสียค่าตอบแทนรายปี ซึ่งเป็นรายได้แผ่นดินที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่เป็นผู้จัดเก็บ ไม่ใช่กรมเจ้าท่า

ร่างกฎกระทรวงยกเว้นค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำ ถึงไหนแล้ว

กรมเจ้าท่ายกร่างกฎกระทรวงกำหนดค่าตอบแทนรายปีสำหรับผู้รับอนุญาตปลูกสร้างอาคารหรือสิ่งอื่นใดล่วงล้ำลำแม่น้ำ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... แก้ไขข้อ 6 (9) ให้ยกเว้นค่าตอบแทนรายปีแก่ "อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่มีลักษณะชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมที่ได้รับการรับรองจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น" กลไกรับรองนี้มีไว้ให้สิทธิถึงผู้อยู่อาศัยดั้งเดิมจริง และกันการแอบอ้างของกลุ่มทุนหรือผู้บุกรุกรายใหม่

ขั้นตอน สถานะตามข่าวของรัฐบาล
รับฟังความคิดเห็นรอบที่ 1 12 พฤศจิกายน – 11 ธันวาคม 2568 (เสร็จแล้ว)
รับฟังความคิดเห็นรอบที่ 2 18 มิถุนายน – 17 กรกฎาคม 2569 (เสร็จแล้ว)
ประชุมสรุปผลกับผู้เกี่ยวข้อง 16 กันยายน 2569 (เสร็จแล้ว)
กรมเจ้าท่าเสนอกระทรวงคมนาคม รัฐมนตรีช่วยฯ สั่งให้สำนักกฎหมายกรมเจ้าท่าทำหนังสือเสนอโดยเร็ว
คณะรัฐมนตรีอนุมัติหลักการ ยังไม่ถึงขั้นนี้
คณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจ ยังไม่ถึงขั้นนี้
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมลงนาม ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ยังไม่ถึงขั้นนี้
ห้องประชุมกระทรวงคมนาคมระหว่างการหารือกับผู้แทนชาวประมงพื้นบ้าน 19 พฤศจิกายน 2569
ห้องประชุมกระทรวงคมนาคมระหว่างการหารือกับผู้แทนชาวประมงพื้นบ้าน 19 พฤศจิกายน 2569 ภาพ: สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)

ข่าวของรัฐบาลไม่ได้ระบุกรอบเวลาว่าร่างยกเว้นค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำจะเข้าคณะรัฐมนตรีเมื่อใด และไม่ได้บอกจำนวนบ้านหรือชุมชนที่จะได้รับยกเว้น

ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำไม่ใช่เรื่องเดียว: เรือประมงและร่องน้ำตื้นเขิน

ในการประชุมที่ห้องประชุมกระทรวงคมนาคม ซึ่งมีผู้แทนสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทย นายวีระยุทธ งามจิตร ผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม นายภูริพัฒน์ ธีระกุลพิศุทธิ์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงคมนาคม และนายวิวัธน์ ชิดเชิดวงศ์ รองอธิบดีกรมเจ้าท่า ร่วมด้วย ชาวประมงยังยกปัญหาอีก 2 เรื่อง

  • การจดทะเบียนเรือประมง เพื่อให้ทำประมงได้ถูกต้องตามกฎหมาย
  • ร่องน้ำและคลองสัญจรตื้นเขิน ที่ทำให้นำเรือเข้าออกและขนส่งสัตว์น้ำลำบาก

รัฐมนตรีช่วยฯ มอบให้กรมเจ้าท่ารับข้อเสนอไปพิจารณา และเตรียมลงพื้นที่ดูร่องน้ำตื้นเขินและความคืบหน้าการขุดลอก ข่าวของรัฐบาลไม่ได้ระบุจังหวัดหรือร่องน้ำที่จะลงพื้นที่

นายสรรเพชญ บุญญามณี ยืนฟังผู้แทนชาวประมงพื้นบ้านกล่าวข้อเรียกร้องหน้าอาคารกระทรวงคมนาคม 19 พฤศจิกายน 2569
นายสรรเพชญ บุญญามณี ยืนฟังผู้แทนชาวประมงพื้นบ้านกล่าวข้อเรียกร้องหน้าอาคารกระทรวงคมนาคม 19 พฤศจิกายน 2569 ภาพ: สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)

กระทรวงคมนาคมระบุว่าการเจรจาเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ได้ข้อสรุปที่ทั้งสองฝ่ายพอใจ และกลุ่มชาวประมงเดินทางกลับภูมิลำเนาหลังการหารือ ข่าวนี้เป็นข้อมูลจากฝ่ายกระทรวง เรายังไม่พบแถลงการณ์ของสมาคมชาวประมงที่เผยแพร่ในช่องทางที่เปิดอ่านได้

ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำเป็นภาระรายปีของครัวเรือนริมน้ำที่รัฐมนตรีช่วยฯ ระบุว่าตั้งถิ่นฐานมานาน ร่างกฎกระทรวงนี้ผ่านการรับฟังความคิดเห็นครบแล้วตั้งแต่เดือนกันยายน แต่ยังค้างอยู่ก่อนขั้นคณะรัฐมนตรี การที่รัฐมนตรีช่วยฯ สั่งเร่งในวันที่ชาวประมงมารวมตัวจึงเป็นตัวชี้ว่าร่างจะเดินต่อหรือไม่ ขณะที่เกณฑ์การรับรองโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะเป็นตัวตัดสินว่าบ้านหลังใดเข้าข่ายได้รับยกเว้น

สิ่งที่ชุมชนประมงพื้นบ้านควรทำตอนนี้

  1. กติกาเดิมยังใช้อยู่ ร่างยกเว้นยังไม่มีผลจนกว่าจะประกาศในราชกิจจานุเบกษา ระหว่างนี้ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำยังเป็นไปตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2563
  2. เตรียมหลักฐานความเป็นชุมชนดั้งเดิม เช่น ประวัติการตั้งถิ่นฐานและการทำประมงของชุมชน เพราะร่างให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นผู้รับรอง
  3. ติดต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและสำนักงานเจ้าท่าในพื้นที่ เพื่อสอบถามสถานะใบอนุญาตและค่าตอบแทนของบ้านแต่ละหลัง
  4. ติดตามวาระคณะรัฐมนตรี ว่าร่างกฎกระทรวงยกเว้นค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำเข้าที่ประชุมเมื่อใด

ติดตามนโยบายของรัฐบาลเรื่องอื่นได้ที่หมวดการเมือง และมติคณะรัฐมนตรีล่าสุดในมติ ครม. 17 พ.ย. 2569

ภาพบันทึก

ชาวประมงพื้นบ้านถือธงสีฟ้ารวมตัวหน้าอาคารกระทรวงคมนาคม 19 พฤศจิกายน 2569
ชาวประมงพื้นบ้านถือธงสีฟ้ารวมตัวหน้าอาคารกระทรวงคมนาคม 19 พฤศจิกายน 2569 ภาพ: สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
นายสรรเพชญ บุญญามณี เป็นประธานการหารือกับผู้แทนชาวประมงพื้นบ้านที่ห้องประชุมกระทรวงคมนาคม
นายสรรเพชญ บุญญามณี เป็นประธานการหารือกับผู้แทนชาวประมงพื้นบ้านที่ห้องประชุมกระทรวงคมนาคม ภาพ: สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคมพบกลุ่มชาวประมงพื้นบ้านหน้าอาคารกระทรวงคมนาคม
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคมพบกลุ่มชาวประมงพื้นบ้านหน้าอาคารกระทรวงคมนาคม ภาพ: สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)

คำถามที่พบบ่อย

ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำของบ้านพักอาศัยเก็บเท่าไร?

ข่าวของรัฐบาลวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ระบุว่าบ้านเรือนริมชายฝั่งทะเลและลำคลองที่ถูกกำหนดเป็นสิ่งล่วงล้ำลำน้ำตามมาตรา 117 และ 117 ทวิ แห่ง พ.ร.บ.การเดินเรือในน่านน้ำไทย พ.ศ. 2456 ต้องขอใบอนุญาตและจ่ายค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำเป็นรายปีตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2563 ในอัตราตารางเมตรละ 5 บาท

บ้านชุมชนประมงพื้นบ้านจะได้รับยกเว้นค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำเมื่อไร?

ยังไม่มีกำหนด ร่างกฎกระทรวงที่ยกเว้นค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำให้บ้านที่มีลักษณะชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมผ่านการรับฟังความคิดเห็นแล้ว แต่ยังต้องเสนอคณะรัฐมนตรีอนุมัติหลักการ ส่งคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมลงนามประกาศในราชกิจจานุเบกษาก่อนจึงจะมีผล

ใครจะได้รับยกเว้นตามร่างกฎกระทรวงนี้?

ร่างกฎกระทรวงแก้ข้อ 6 (9) ให้ยกเว้นค่าตอบแทนรายปีแก่อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่มีลักษณะชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมซึ่งได้รับการรับรองจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กระทรวงคมนาคมระบุว่ากลไกรับรองมีไว้ให้สิทธิถึงผู้อยู่อาศัยดั้งเดิมจริง และกันไม่ให้กลุ่มทุนหรือผู้บุกรุกรายใหม่แอบอ้าง

ค่าตอบแทนล่วงล้ำลำน้ำจ่ายให้หน่วยงานไหน?

กรมเจ้าท่าชี้แจงไว้เมื่อปี 2564 ว่าค่าตอบแทนรายปีของสิ่งปลูกสร้างล่วงล้ำลำน้ำเป็นรายได้แผ่นดินที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งสิ่งปลูกสร้างตั้งอยู่เป็นผู้จัดเก็บ ไม่ใช่กรมเจ้าท่า ส่วนกรมเจ้าท่าเป็นผู้พิจารณาอนุญาตตามมาตรา 117

แหล่งอ้างอิง

  1. “สรรเพชญ” เปิดโต๊ะเจรจาชาวประมงพื้นบ้าน เป็นที่น่าพอใจทุกฝ่าย รับข้อเรียกร้องแก้ปัญหาปากท้อง เร่งปลดล็อกค่าตอบแทนรายปีบ้านพักอาศัยชุมชนดั้งเดิมริมน้ำ จ่อลงพื้นที่แก้ร่องน้ำตื้นเขิน — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
  2. ข่าวกรมเจ้าท่าฉบับที่ 115/2564 กรมเจ้าท่า ชี้แจง ทำความเข้าใจ ข้อกฎหมาย ระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับการพิจารณาอนุญาตสิ่งล่วงล้ำลำน้ำตามคำสั่ง คสช.ที่32/2560 — กรมเจ้าท่า

บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้

เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว

แชร์FacebookXLINELinkedIn

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ