Ubuntu 26.10 ออกแล้ว ใช้ Rust coreutils เต็มตัว เคอร์เนล 7.3 พร้อมเซ็นแพ็กเกจต้านควอนตัม
Canonical ปล่อย Ubuntu 26.10 Stonking Stingray 15 ต.ค. 2026 ใช้ Rust coreutils ครบทุกตัว เคอร์เนล Linux 7.3 GNOME 51 และ OpenSSL 4 ซัพพอร์ต 9 เดือนถึง ก.ค. 2027
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที

สรุปประเด็นสำคัญ
- Canonical ปล่อย Ubuntu 26.10 ชื่อรหัส Stonking Stingray เมื่อ 15 ตุลาคม 2026 เป็นรุ่น interim ที่ได้รับอัปเดต 9 เดือน ถึงกรกฎาคม 2027
- คำสั่งพื้นฐานใน Ubuntu 26.10 ย้ายไปใช้ Rust coreutils ครบ 100% หลังย้าย cp, mv และ rm ซึ่งเป็นสามตัวสุดท้าย และเปลี่ยนไปใช้ Sequoia PGP ตรวจลายเซ็นคลังแพ็กเกจ APT แทน GnuPG
- มาพร้อมเคอร์เนล Linux 7.3 ที่อิงจาก 7.3-rc6 เพราะรุ่นสุดท้ายของ upstream ออกหลังวันปล่อย, GNOME 51, OpenSSL 4 และ MySQL ที่กระโดดจาก 8.4 LTS เป็น 9.7 LTS
- ฝั่งเครื่องมือนักพัฒนามี Python 3.14.7, Rust 1.97.1, Go 1.27, GCC 15.2.0, LLVM 22 และ AMD ROCm 10.0 ที่รองรับ vLLM และ SGLang
Canonical ปล่อย Ubuntu 26.10 ชื่อรหัส "Stonking Stingray" เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2026 เป็นรุ่น interim ที่ได้รับอัปเดต 9 เดือนถึงกรกฎาคม 2027 จุดเด่นคือคำสั่งพื้นฐานทั้งหมดเปลี่ยนไปใช้ Rust coreutils เคอร์เนล Linux 7.3 GNOME 51 OpenSSL 4 และการตรวจลายเซ็นคลังแพ็กเกจด้วย Sequoia PGP ที่เตรียมรับยุคควอนตัม
ประกาศของทีม Release ของ Ubuntu ขึ้นบน Ubuntu Discourse เวลา 11:06 น. UTC (18:06 น. เวลาไทย) พร้อมรุ่นย่อยอีก 10 รุ่น เช่น Kubuntu, Xubuntu และ Ubuntu Studio ซึ่งได้รับอัปเดตบำรุงรักษา 9 เดือนเท่ากัน Jon Seager รองประธานฝ่ายวิศวกรรม Ubuntu ของ Canonical ระบุว่ารุ่นนี้ปิดงานย้ายไปใช้ coreutils ที่เขียนด้วย Rust และขยายการเข้ารหัสดิสก์ด้วย TPM ไปยังอุปกรณ์มากขึ้น

Ubuntu 26.10 เปลี่ยนอะไรด้านความปลอดภัย
- Rust coreutils ครบ 100% คำสั่ง cp, mv และ rm ซึ่งเคยคงเป็นรุ่น GNU ไว้เพราะปัญหาความเข้ากันได้ ถูกย้ายไปใช้ uutils แล้ว และยังสลับกลับไปรุ่น GNU ได้
- Sequoia PGP แทน GnuPG ใช้ตรวจลายเซ็นคลังแพ็กเกจ APT โดย Canonical วางให้เป็นการเซ็นแพ็กเกจที่พร้อมรับการโจมตีด้วยควอนตัม ส่วน gpg และ gpgv ยังอยู่ในคลัง main
- OpenSSL 4 รองรับ Encrypted Client Hello และ QUIC มากขึ้น แต่เลิกรองรับ engine แพ็กเกจ PKCS#11 จึงเหลือแบบ provider เท่านั้น
- OpenSSH แยกเป็นสองแพ็กเกจ รุ่นปกติไม่มี GSSAPI/Kerberos ส่วนผู้ที่ต้องใช้ Kerberos ใช้ openssh-gssapi ทั้งสองเป็นเวอร์ชัน 10.5 และตัวอัปเกรดจะเลือกแพ็กเกจให้เองถ้าพบว่าเครื่องใช้ Kerberos
- TPM-backed full-disk encryption ใช้ได้กับเครื่องที่ไม่มี hardware root of trust เมื่อตั้ง PIN หรือ passphrase แต่เครื่องที่เข้ารหัสแบบนี้ยังอัปเกรดจาก 26.04 LTS มา 26.10 ไม่ได้ในวันปล่อย
เคอร์เนล 7.3 และ GNOME 51 บนเดสก์ท็อป
Ubuntu 26.10 ใช้เคอร์เนล Linux 7.3 แต่บันทึกประจำรุ่นระบุว่าเคอร์เนลในอิมเมจ (7.3.0-9.9) อิงจาก 7.3-rc6 เพราะรุ่นสุดท้ายของ upstream มีกำหนดออกหลังวันปล่อย เคอร์เนลนี้รองรับชิปใหม่อย่าง Intel Xe3P (Nova Lake), AMD Zen 6 และไดรเวอร์ NVIDIA 615 ซึ่งมีเฉพาะ kernel module แบบเปิดสำหรับ GPU ตั้งแต่ Turing ขึ้นไป
เดสก์ท็อปใช้ GNOME 51 เปลี่ยน D-Bus เป็น dbus-broker เพื่อไม่ให้แอปเดียวทำให้ทั้งเดสก์ท็อปค้าง และเชื่อมกับ Microsoft Entra ID ได้ทั้งการใช้รหัสผ่านพร้อม MFA และการยืนยันตัวตนแบบไม่ใช้รหัสผ่าน รุ่นนี้ยังมี Myna ระบบแปลงเสียงเป็นข้อความที่ประมวลผลในเครื่องโดยไม่ส่งเสียงออกไปยังบริการภายนอก ไม่ได้ติดตั้งมาให้ และ Canonical บอกว่าจะติดตั้งเป็นค่าเริ่มต้นเมื่อใกล้ถึง Ubuntu 28.04 LTS

แพ็กเกจเซิร์ฟเวอร์ที่ขยับรุ่นใน Ubuntu 26.10
| แพ็กเกจ | รุ่นก่อนหน้า (ตามบันทึกประจำรุ่น) | Ubuntu 26.10 |
|---|---|---|
| MySQL | 8.4 LTS | 9.7 LTS (เริ่มที่ 9.7.2) |
| HAProxy | 3.2 | 3.4.2 |
| Apache HTTP Server | 2.4.66 | 2.4.68 |
| PHP 8.5 | 8.5.4 | 8.5.9 |
| AMD ROCm | 7.1.0 | 10.0 |
Apache 2.4.67 และ 2.4.68 รวมกันแก้ช่องโหว่ราว 25 รายการ Valkey ขึ้นเป็น 9.1 QEMU เป็น 11.0 และ libvirt เป็น 12.6.0 นอกจากนี้ systemd 261 ตัด systemd-sysv-generator ออก บริการที่ยังใช้สคริปต์ใน /etc/init.d จะไม่ถูกแปลงเป็นบริการของ systemd อีกต่อไป ส่วนเครื่องมือนักพัฒนามี Python 3.14.7, Rust 1.97.1, Go 1.27, Zig 0.16, GCC 15.2.0 และ LLVM 22

งาน AI และการดูแลเครื่องในองค์กร
ฝั่ง AI รุ่นนี้อัปเกรดชุดซอฟต์แวร์ AMD ROCm ในคลัง Universe จาก 7.1.0 ที่มากับ 26.04 LTS เป็น 10.0 ทั้งชุด ซึ่ง Canonical ระบุว่ารองรับสถาปัตยกรรม GPU ใหม่และเฟรมเวิร์กให้บริการโมเดลอย่าง vLLM และ SGLang บันทึกประจำรุ่นระบุว่ามีเป้าหมาย gfx950 สำหรับ AMD Instinct MI350 และขยายไปยังการ์ด RDNA 2 และ RDNA 3 เช่น Radeon RX 6600, RX 7600
ฝั่งผู้ดูแลระบบ ผู้ดูแลปิดการเก็บรายงาน Ubuntu Insights แบบไม่ระบุตัวตนได้ทั้งเครื่อง โดยค่าระดับระบบจะเปลี่ยนการยินยอมของผู้ใช้แต่ละคนให้กลายเป็นการไม่ยินยอม และ App Center มีหน้า Drivers ให้เทียบตัวเลือกไดรเวอร์กราฟิกรวมถึงสาย NVIDIA ได้ในที่เดียว
สถาปัตยกรรมใหม่และปัญหาที่ยังค้าง
Ubuntu 26.10 มีอิมเมจเดสก์ท็อปสำหรับ RISC-V ที่รองรับบอร์ด SpacemiT K3 ซึ่งเป็นฮาร์ดแวร์ RVA23 รุ่นแรก และมีตัวติดตั้งเฉพาะสำหรับเครื่อง amd64v3 Andrea Gallo ซีอีโอของ RISC-V International กล่าวว่าปี 2026 เป็นปีของซิลิคอน RVA23
บันทึกประจำรุ่นยังระบุปัญหาที่รู้แล้ว เช่น คีย์บอร์ดในตัวใช้ไม่ได้บนแล็ปท็อป Snapdragon X2 Elite บางรุ่นเพราะ regression ในเคอร์เนล 7.3 การอัปเกรดที่อาจหยุดเพราะ symlink /lib32 ค้าง และข้อเตือนว่าอย่า purge แพ็กเกจ OpenSSH ที่อยู่ในสถานะ "rc" จนกว่าจะมีแพตช์
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
รุ่น interim อย่าง Ubuntu 26.10 เป็นสนามทดลองของสิ่งที่จะเข้าไปอยู่ใน 28.04 LTS การที่ Canonical ดัน Rust coreutils, Sequoia PGP และ OpenSSL 4 เข้ามาพร้อมกัน บอกทิศทางว่ารุ่น LTS ถัดไปจะพึ่งโค้ดที่ปลอดภัยด้านหน่วยความจำมากขึ้น ทีมที่ดูแลเดสก์ท็อป Linux ควรดูคู่กับKDE Plasma 6.8 ที่เลิกล็อกอินแบบ X11 ซึ่งสะท้อนการเปลี่ยนผ่านเดียวกัน
สิ่งที่องค์กรควรทำ
- เซิร์ฟเวอร์ใช้งานจริงอยู่บน 26.04 LTS ต่อไป ใช้ Ubuntu 26.10 ในเครื่องทดสอบหรือ CI เพื่อเตรียมตัวก่อน 28.04 LTS เพราะรุ่นนี้หมดอายุกรกฎาคม 2027
- ทดสอบสคริปต์กับ Rust coreutils โดยเฉพาะงานที่เรียก cp, mv และ rm พร้อมตัวเลือกเฉพาะของ GNU ถ้าเจอปัญหาให้สลับกลับรุ่น GNU ชั่วคราว
- ตรวจระบบที่ใช้ OpenSSL engine หรือ HSM และบริการที่ยังใช้สคริปต์ /etc/init.d เพราะทั้งสองอย่างจะไม่ทำงานแบบเดิม
- ทดสอบแอปกับ MySQL 9.7 ก่อน ทั้ง SQL ที่ใช้และไลบรารีที่เชื่อมต่อ
- ใช้การเชื่อม Entra ID กับเครื่อง Ubuntu ในองค์กรที่ใช้ Microsoft 365 เพื่อใช้นโยบาย MFA ชุดเดียวกับเครื่อง Windows
ติดตามข่าวซอฟต์แวร์ โอเพนซอร์ส และ DevOps เพิ่มเติมได้ที่หมวดซอฟต์แวร์
คำถามที่พบบ่อย
Ubuntu 26.10 ออกเมื่อไรและซัพพอร์ตถึงเมื่อไร?
Canonical ปล่อย Ubuntu 26.10 ชื่อรหัส Stonking Stingray เมื่อ 15 ตุลาคม 2026 เป็นรุ่น interim ที่ได้รับอัปเดตบำรุงรักษา 9 เดือน ถึงกรกฎาคม 2027 ส่วนรุ่น LTS ล่าสุดคือ Ubuntu 26.04 LTS ซึ่งเหมาะกับเครื่องที่ต้องใช้ยาวกว่า
Ubuntu 26.10 มีอะไรใหม่ที่สำคัญ?
Ubuntu 26.10 ใช้ Rust coreutils ครบทุกคำสั่ง ใช้ Sequoia PGP ตรวจลายเซ็นคลัง APT มาพร้อมเคอร์เนล Linux 7.3, GNOME 51, OpenSSL 4 และ dbus-broker เชื่อมการยืนยันตัวตนกับ Microsoft Entra ID ได้ทั้งรหัสผ่านพร้อม MFA และแบบไม่ใช้รหัสผ่าน และมี Myna ระบบแปลงเสียงเป็นข้อความที่ประมวลผลในเครื่องให้เลือกติดตั้ง
ควรอัปเกรดเซิร์ฟเวอร์จาก Ubuntu 26.04 LTS เป็น Ubuntu 26.10 หรือไม่?
สำหรับเซิร์ฟเวอร์ใช้งานจริงส่วนใหญ่ควรอยู่บน 26.04 LTS เพราะ Ubuntu 26.10 ได้อัปเดตเพียง 9 เดือน และเปลี่ยนแพ็กเกจสำคัญหลายตัว เช่น OpenSSL 4, MySQL 9.7 และการแยกแพ็กเกจ OpenSSH เครื่อง 26.04 จะได้รับข้อเสนอให้อัปเกรดเฉพาะเมื่อตั้งค่าให้แจ้งเตือนทุกรุ่น ไม่ใช่เฉพาะรุ่น LTS
Rust coreutils ใน Ubuntu 26.10 กลับไปใช้ GNU coreutils ได้หรือไม่?
ได้ บันทึกประจำรุ่นของ Ubuntu 26.10 ระบุว่าคำสั่งพื้นฐานทั้งหมดทำงานบน uutils ที่เขียนด้วย Rust แล้ว รวม cp, mv และ rm ที่เคยคงเป็นรุ่น GNU ไว้เพราะปัญหาความเข้ากันได้ และมีวิธีสลับระหว่างรุ่น Rust กับ GNU ผ่านแพ็กเกจ rust-coreutils
แหล่งอ้างอิง
- Canonical releases Ubuntu 26.10 Stonking Stingray — Canonical
- Ubuntu 26.10 release notes — Ubuntu
- Ubuntu 26.10 (Stonking Stingray) released — Ubuntu Discourse
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ