ป่าชายเลนฟื้นตัว: NASA Earth Observatory เผยภาพ Landsat เมื่อ 13 พ.ย. 2026 ตามงานวิจัยใน Science ว่าหลังปี 2010 ป่าชายเลนโลกเพิ่มขึ้นราว 2,000 ตร.กม.
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- NASA Earth Observatory เผยภาพประจำวันที่ 13 พฤศจิกายน 2026 ตามงานวิจัยใน Science ว่า ป่าชายเลนฟื้นตัว ทั่วโลกตั้งแต่ราวปี 2010
- งานวิจัยใช้ภาพ Landsat ปี 1984 ถึง 2023 พบป่าชายเลนหายราว 3,000 ตร.กม. ระหว่างปี 1984–2010 แต่เพิ่มขึ้นราว 2,000 ตร.กม. หลังปี 2010
- เมียนมาเสียป่าชายเลน 28.6% ในช่วงทศวรรษ 1980 ถึงปี 2010 แต่หลังจากนั้นพื้นที่เพิ่มขึ้นราว 10% ตามที่ NASA ระบุ
- การฟื้นตัวไม่ทั่วถึง: NASA ระบุว่าเดลต้าไนเจอร์เสียป่าชายเลนมากจนพื้นที่รวมของแอฟริกาตะวันตกและกลางลดลงตั้งแต่ปี 2010
ป่าชายเลนฟื้นตัวทั่วโลกตั้งแต่ราวปี 2010 หลังหลายทศวรรษของการลดลง NASA Earth Observatory ระบุในภาพประจำวันที่ 13 พฤศจิกายน 2026 โดยอ้างงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Science ซึ่งวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียม Landsat ที่เก็บไว้ระหว่างปี 1984 ถึง 2023 และชี้ว่าเอเชีย ออสเตรเลีย และอเมริกาใต้เป็นภูมิภาคนำการขยายตัว
ป่าชายเลนฟื้นตัวมากแค่ไหน ตามข้อมูล Landsat
NASA ระบุว่านักวิทยาศาสตร์เริ่มใช้ดาวเทียมทำแผนที่ป่าชายเลนตั้งแต่ทศวรรษ 1970 หลังการส่ง Landsat ดวงแรก และเรื่องที่ข้อมูลเล่ามานานคือการสูญเสียและเสื่อมโทรม งานวิจัยล่าสุดพบตัวเลขดังนี้
| ช่วงเวลา | สิ่งที่พบ |
|---|---|
| ปี 1984 ถึง 2010 | สูญเสียป่าชายเลนรวมเกือบ 3,000 ตารางกิโลเมตร |
| หลังปี 2010 | เพิ่มขึ้นไม่คาดคิดเกือบ 2,000 ตารางกิโลเมตร |
Tulane University ซึ่งเป็นต้นสังกัดของทีมวิจัย ระบุในข่าวเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2026 ว่าเมื่อถึงปี 2023 พื้นที่ป่าชายเลนกลับมาจนเหลือการลดลงสุทธิเพียงราว 1% ตลอดสี่ทศวรรษ ซึ่งน้อยกว่าที่เคยประเมินไว้มาก และตัวเลขการสูญเสียช่วงปี 1980 ถึง 2010 ที่ Tulane ใช้คือเกือบ 2,900 ตารางกิโลเมตร ต่างเล็กน้อยจากตัวเลขเกือบ 3,000 ตารางกิโลเมตรของ NASA
Zhen Zhang นักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมจาก Tulane กล่าวว่ามีงานวิจัยอื่นวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงระยะยาวในบางภูมิภาค แต่นี่เป็นแผนที่ป่าชายเลนทั้งโลกชุดแรกที่ครอบคลุมช่วงเวลายาวขนาดนี้ เขาอธิบายว่าราวสองในสามของส่วนที่เพิ่มเกิดจากป่าชายเลนขยายไปยังพื้นที่ใหม่ และอีกหนึ่งในสามเกิดจากการฟื้นฟูและการงอกใหม่ในพื้นที่เสื่อมโทรม นักวิจัยยังพบว่าป่าชายเลนฟื้นตัวทั้งด้านพื้นที่และความหนาแน่น โดยป่าชายเลนจำนวนมากมีเรือนยอดหนาแน่นขึ้นกว่าปี 2010 ซึ่งเป็นสัญญาณของป่าที่เสื่อมโทรมน้อยลง โดยเห็นชัดในอเมริกาใต้
ป่าชายเลนฟื้นตัวในเมียนมา ประเทศเพื่อนบ้านของไทยบนฝั่งอันดามัน
หนึ่งในการพลิกกลับที่เด่นที่สุดของป่าชายเลนฟื้นตัวอยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะเมียนมา NASA ระบุว่าเมียนมาเสียป่าชายเลนเร็วในทศวรรษ 1980 และ 1990 จากการขยายพื้นที่เกษตร การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และการเก็บฟืนในพื้นที่ชายฝั่ง แต่แนวโน้มกลับทิศราวปี 2010 เมื่อพื้นที่ป่าชายเลนเริ่มเพิ่มในหลายจุด
ผู้เขียนงานวิจัยให้เหตุผลว่าการพลิกกลับมาจากความตื่นตัวและความพยายามฟื้นฟูหลังสึนามิมหาสมุทรอินเดียปี 2004 กฎหมายคุ้มครองป่าที่เข้มขึ้น และตะกอนจำนวนมากที่ก่อหาดโคลนใหม่ให้ป่าชายเลนเข้าไปงอก NASA ระบุว่าเมียนมาเสียป่าชายเลน 28.6% ระหว่างทศวรรษ 1980 ถึงปี 2010 แต่หลังจากนั้นพื้นที่รวมเพิ่มขึ้นราว 10% และการตัดไม้ทำลายป่ายังเป็นความท้าทายทั่วไปของประเทศ
คู่ภาพ Landsat ข้างต้นเป็นตำบลปาลอ (Palaw) ในอำเภอมะริด (Myeik) ของเมียนมา ภาพ 14 กุมภาพันธ์ 2010 มาจาก Landsat 5 และภาพ 2 กุมภาพันธ์ 2026 มาจาก Landsat 9 NASA ระบุว่าพื้นที่นี้มีทั้งป่าชายเลนเสื่อมโทรมที่ฟื้นกลับมาและป่าที่ขยายเข้าพื้นที่ใหม่ตั้งแต่ปี 2010 โดยการฟื้นตัวส่วนมากเกิดในนาข้าวที่ถูกทิ้งร้างทางใต้ของหมู่บ้านเกี๋ยกตอง (Kyauktaung) ส่วนชาวบ้านบนเกาะปยินบูกยี (Pyin Bukyi) ทดลองโครงการอนุรักษ์และปลูกต้นไม้เพื่อช่วยป่าชายเลน
ทำไมป่าชายเลนฟื้นตัวจึงสำคัญ และพื้นที่ที่ป่าชายเลนฟื้นตัวไม่ได้
NASA อธิบายว่าป่าชายเลนฟื้นตัวสำคัญเพราะต้นโกงกางแต่ละต้นสูงเฉลี่ยราว 13 เมตร แต่มีบทบาทใหญ่ทางนิเวศ ระบบนิเวศป่าชายเลนเก็บคาร์บอนได้มากถึง 4 เท่าของป่าเขตร้อนบนบกที่สูงกว่า ช่วยป้องกันชุมชนชายฝั่งจากการกัดเซาะและคลื่นพายุ และรากค้ำยันเป็นที่อยู่อาศัยและแหล่งอนุบาลของปลา กุ้ง และปู
แรงขับที่ทำให้ป่าชายเลนฟื้นตัวแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ ตามที่ NASA และ Tulane สรุป
- หาดโคลนใหม่จากตะกอน: บริเวณปากแม่น้ำแอมะซอนและออสเตรเลียตอนเหนือ ตะกอนสะสมสร้างหาดโคลนที่ป่าชายเลนเข้าไปงอกได้ ทำให้พื้นที่เพิ่มต่อเนื่องตั้งแต่ทศวรรษ 1990
- อากาศอุ่นขึ้น: ที่ขอบเหนือและใต้ของถิ่นที่อยู่ รวมทั้งตะวันออกเฉียงใต้ของสหรัฐฯ อุณหภูมิที่สูงขึ้นและวันเยือกแข็งน้อยลงทำให้ป่าชายเลนขยายเข้าพื้นที่ที่เคยหนาวเกินไป
- บ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ถูกทิ้งร้าง: Tulane ระบุว่าในหลายภูมิภาคป่าชายเลนกลับเข้ามาในบ่อที่เลิกใช้แล้ว
บางพื้นที่ป่าชายเลนฟื้นตัวไม่ทัน ยังสูญเสียมากกว่าที่ได้คืน NASA ยกตัวอย่างเดลต้าไนเจอร์ที่เสียป่าชายเลนมากจนพื้นที่รวมของแอฟริกาตะวันตกและกลางลดลงตั้งแต่ปี 2010 ส่วนอเมริกาเหนือและแอฟริกาตอนใต้เสื่อมโทรมในวงกว้างหลังพายุหมุนเขตร้อนทำลายป่าเป็นบริเวณกว้าง Tulane เสริมว่าป่าที่เพิ่งเกิดใหม่มักยังอ่อนและให้ประโยชน์ทางนิเวศไม่เท่าป่าที่โตเต็มที่ และเหตุอากาศเยือกแข็งรุนแรงในเท็กซัสปี 2021 ทำให้ป่าชายเลนที่ขยายไปแล้วลดลงฉับพลัน
Zhang เตือนว่าความสำเร็จที่ทำให้ป่าชายเลนฟื้นตัวของป่าชายเลนในทศวรรษที่ผ่านมาไม่ควรถูกมองว่าเป็นเหตุให้ชะล่าใจ และการอนุรักษ์กับการชะลอการตัดไม้ทำลายป่า เมื่อประกอบกับการขยายและงอกใหม่ตามธรรมชาติ ให้ผลดีอย่างมาก
สิ่งที่ผู้อ่านชาวไทยควรรู้เรื่องป่าชายเลนฟื้นตัว
- ข่าวนี้ไม่มีตัวเลขเฉพาะประเทศไทย NASA และ Tulane ไม่ได้แยกตัวเลขป่าชายเลนของไทยในบทสรุปที่ใช้เป็นแหล่งข่าว ตัวเลขทั้งหมดเป็นระดับโลกหรือเมียนมา
- ป่าชายเลนฟื้นตัวตามผลวิเคราะห์ภาพ Landsat ปี 1984 ถึง 2023 ไม่ใช่การสำรวจภาคพื้นดิน และ NASA กับ Tulane ปัดเศษและใช้ตัวเลขการสูญเสียต่างกันเล็กน้อย
- ดูภาพและรายละเอียดจากต้นทางได้ที่ NASA Earth Observatory ซึ่งมีภาพคู่เลื่อนเทียบปี 2010 กับ 2026
ติดตามข่าวอวกาศและวิทยาศาสตร์อื่น ๆ ได้ที่หมวดอวกาศ
คำถามที่พบบ่อย
ป่าชายเลนฟื้นตัวจริงหรือไม่ ตามข้อมูลของ NASA?
ป่าชายเลนฟื้นตัวตามภาพ Landsat ปี 1984 ถึง 2023 ที่นักวิจัยวิเคราะห์ในงานวิจัยที่ตีพิมพ์ใน Science และ NASA Earth Observatory สรุปไว้ว่าป่าชายเลนทั่วโลกหายราว 3,000 ตารางกิโลเมตรระหว่างปี 1984 ถึง 2010 แล้วเพิ่มขึ้นราว 2,000 ตารางกิโลเมตรหลังปี 2010
ป่าชายเลนฟื้นตัวเพราะอะไร?
Zhen Zhang นักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมจากมหาวิทยาลัย Tulane ระบุว่าสองในสามของส่วนที่เพิ่มมาเกิดจากป่าชายเลนขยายไปยังพื้นที่ใหม่ อีกหนึ่งในสามมาจากการฟื้นฟูและการงอกใหม่ในพื้นที่เสื่อมโทรม ส่วนในเมียนมา NASA ระบุปัจจัยคือความตื่นตัวและการฟื้นฟูหลังสึนามิปี 2004 กฎหมายคุ้มครองป่าที่เข้มขึ้น และตะกอนที่ทำให้เกิดหาดโคลนใหม่
ป่าชายเลนฟื้นตัวทุกพื้นที่ในโลกหรือไม่?
ไม่ทุกพื้นที่ NASA ระบุว่าบางพื้นที่ป่าชายเลนฟื้นตัวไม่ทัน ยังสูญเสียมากกว่าที่ได้คืน เช่น เดลต้าไนเจอร์ที่ทำให้พื้นที่รวมของแอฟริกาตะวันตกและกลางลดลงตั้งแต่ปี 2010 ส่วนอเมริกาเหนือและแอฟริกาตอนใต้เสื่อมโทรมในวงกว้างหลังพายุหมุนเขตร้อน
ภาพ Landsat ของ NASA ในข่าวนี้แสดงพื้นที่ไหน?
เป็นภาพคู่ปี 2010 กับปี 2026 ของตำบลปาลอ (Palaw) ในอำเภอมะริด (Myeik) ประเทศเมียนมา ซึ่งป่าชายเลนที่เสื่อมโทรมงอกใหม่ และขยายไปยังพื้นที่ใหม่ โดยหลายส่วนงอกใหม่ในนาข้าวที่ถูกทิ้งร้าง
แหล่งอ้างอิง
- A Global Rebound for Mangroves — NASA Earth Observatory
- Global mangrove forests rebound, offering hopeful sign for climate and coastal resilience — Tulane University
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- NASA58
- ประเทศและสถานที่
- เมียนมา40ออสเตรเลีย163อินเดีย154จีน391สหรัฐอเมริกา768
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ