ยาน ESCAPADE บินผ่านโลก 7 และ 9 พ.ย. 2026 จุดเครื่องยนต์ดีดตัวสู่ดาวอังคาร

ทำไมยาน ESCAPADE บินผ่านโลกก่อนไปดาวอังคาร

ยานดาวอังคารรุ่นก่อนออกเดินทางตอนโลกกับดาวอังคารเรียงตัวกันในอวกาศ ซึ่งเกิดขึ้นทุก 26 เดือน เพื่อให้เดินทางสั้นและประหยัดเชื้อเพลิงที่สุด แต่ ESCAPADE ปล่อยเมื่อ 13 พฤศจิกายน 2025 ซึ่งโลกกับดาวอังคารอยู่คนละฝั่งของดวงอาทิตย์ ยานจึงไม่มุ่งไปดาวอังคารตรง ๆ

ยานสองลำบินเป็นวงรูปถั่วไตรอบจุดลากรานจ์ L2 ระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ ซึ่งอยู่ห่างโลกราวหนึ่งล้านไมล์ แล้วเลี้ยวกลับมายังโลก เพื่อใช้แรงโน้มถ่วงโลกเมื่อโลกกับดาวอังคารกลับมาเรียงตัวกันในเดือนพฤศจิกายน 2026 NASA ระบุว่ากลยุทธ์นี้เปิดทางให้ยานไปดาวอังคารออกเดินทางได้เกือบทุกเวลา แทนที่จะรอช่วงหน้าต่างปล่อยยานทุก 26 เดือน

ข้อมูลโบนัสก่อนยาน ESCAPADE บินผ่านโลก

เส้นทางพิเศษก่อนยาน ESCAPADE บินผ่านโลกทำให้ยานบินผ่านส่วนไกลของหางแม่เหล็กโลก (magnetotail) ซึ่งเป็นส่วนของสนามแม่เหล็กโลกที่ถูกลมสุริยะดึงยืดออกไปด้านตรงข้ามดวงอาทิตย์ NASA ระบุว่ายังไม่เคยมียานสำรวจบริเวณนั้นโดยตรง และนักวิทยาศาสตร์ของภารกิจรายงานว่าเห็นกิจกรรมและโครงสร้างที่น่าสนใจ โดยจะเผยแพร่ผลเร็ว ๆ นี้ ขณะนี้ NASA ยังไม่ได้ให้รายละเอียดของผลดังกล่าว

หลังยาน ESCAPADE บินผ่านโลก ภารกิจที่ดาวอังคารคืออะไร

ESCAPADE ย่อมาจาก Escape and Plasma Acceleration and Dynamics Explorers เมื่อไปถึงดาวอังคาร จะเป็นภารกิจแรกที่ใช้ยานหลายลำบินเป็นฝูงรอบดาวอังคาร เพื่อศึกษาว่าลมสุริยะ ซึ่งเป็นกระแสสสารจากดวงอาทิตย์ที่ไหลด้วยความเร็วระดับล้านไมล์ต่อชั่วโมง โต้ตอบกับสภาพแวดล้อมแม่เหล็กของดาวอังคารอย่างไร และทำให้บรรยากาศหลุดออกไปอย่างไร ดาวอังคารที่เคยอบอุ่นมีน้ำและมีบรรยากาศหนา ปัจจุบันเป็นดาวเย็นแห้งที่มีบรรยากาศบาง

NASA ระบุว่าเครื่องมือวิทยาศาสตร์ทั้งหมดเปิดทำงานครบตั้งแต่ 25 กุมภาพันธ์ 2026 Rob Lillis หัวหน้านักวิจัยของภารกิจจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ อธิบายว่าสองลำให้ "มุมมองแบบสามมิติ" คือวัดสองตำแหน่งพร้อมกัน ยานจะตามกันในวงโคจรเดียวกัน เพื่อเห็นว่าบริเวณหนึ่งเปลี่ยนไปในเวลาสั้นเพียง 2 นาที หลังผ่านไปหกเดือน ยานจะแยกเข้าสู่วงโคจรต่างกัน ลำหนึ่งอยู่ไกลกว่าอีกลำ เป็นเวลาราวห้าเดือน เพื่อวัดลมสุริยะกับสนามแม่เหล็กของดาวอังคารพร้อมกัน

NASA ระบุด้วยว่าข้อมูลจะช่วยวางโปรโตคอลรับมือสภาพอวกาศ (space weather) สำหรับภารกิจมนุษย์ไปดาวอังคารในอนาคต และช่วยให้เข้าใจชั้นไอโอโนสเฟียร์ที่นักบินอวกาศจะใช้ส่งสัญญาณวิทยุและนำทาง Lillis กล่าวว่า หากอยากมี GPS หรือการสื่อสารระยะไกลที่ดาวอังคาร ต้องเข้าใจไอโอโนสเฟียร์ก่อน

ดูยาน ESCAPADE บินผ่านโลกได้ที่ไหน

NASA ระบุว่าผู้สังเกตบนพื้นดินอาจเห็นยาน ESCAPADE บินผ่านโลกทั้งสองลำ แต่ยานจะสลัวมากและเกือบแน่นอนว่าต้องใช้กล้องโทรทรรศน์ จึงเห็นเป็นจุดจาง ๆ เคลื่อนผ่านหมู่ดาว ยานแต่ละลำจะจุดเครื่องยนต์เหนือออสเตรเลียตอนใต้ โดยลำแรกเริ่มจุดเวลา 4:51 น. EST (20:51 น. ตามเวลาออสเตรเลียตะวันออกช่วงฤดูร้อน) ของวันที่ 7 พฤศจิกายน และลำที่สองเริ่มจุดเวลา 5:51 น. EST (21:51 น. เวลาเดียวกัน) ของวันที่ 9 พฤศจิกายน

ก่อนที่ยาน ESCAPADE บินผ่านโลกและจุดเครื่องยนต์ ยานควรมองเห็นได้เหนือท้องฟ้าฝั่งตะวันตกของสหรัฐฯ จนถึงราวหนึ่งชั่วโมงก่อนจุดเครื่องยนต์ ก่อนจะลับขอบฟ้า NASA ไม่ได้ระบุว่าเห็นได้จากประเทศไทย ใครสนใจติดตามด้วยตัวเองใช้ระบบ Horizons ของห้องปฏิบัติการ Jet Propulsion Laboratory ของ NASA ดูพิกัดของยานตามตำแหน่งที่ยืนได้ และ NASA เผยแพร่แผนที่ท้องฟ้าของหลายเมืองไว้ที่ Scientific Visualization Studio

สิ่งที่ผู้อ่านชาวไทยควรรู้เมื่อยาน ESCAPADE บินผ่านโลก

• ไม่ต้องรอดูจากไทย การดูยานจากพื้นดินต้องใช้กล้องโทรทรรศน์และอยู่ในพื้นที่ที่ NASA ระบุ ผู้สนใจควรติดตามภาพและข้อมูลที่ NASA เผยแพร่หลังจุดเครื่องยนต์เสร็จ
• เวลาไทยเป็นการแปลงเอง NASA ให้เวลา EST เท่านั้นและระบุเป็นเวลา "ประมาณ" ควรตรวจประกาศล่าสุดของ NASA ก่อนวันที่ 7 และ 9 พฤศจิกายน
• ท้องฟ้าที่ดูได้จากไทย ผู้ที่ชอบดูท้องฟ้าติดตามได้ที่ ปฏิทินชมดาวรับลมหนาว 2569 ของ สดร. และ ฝนดาวตกช่วงพฤศจิกายนถึงธันวาคม 2026
• ติดตามต่อ ผลหลังยาน ESCAPADE บินผ่านโลก คือผลการจุดเครื่องยนต์ การแก้วิถีครั้งต่อไป และผลวิทยาศาสตร์จากหางแม่เหล็กโลกที่ NASA จะเผยแพร่

ติดตามข่าวภารกิจสำรวจระบบสุริยะอื่น ๆ ได้ที่หมวดสำรวจอวกาศ