ญี่ปุ่นออกแจ้งเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ผิดพลาด JMA ชี้ตัวกรองสถานีไกลเกิน 700 กม. ไม่ทำงาน
JMA ยอมรับคำเตือนแผ่นดินไหว 9.9 เมื่อ 16 ต.ค. 2026 มาจากการประเมินขนาดเกินจริง แผ่นดินไหวจริงใกล้ Kamchatka มีขนาด 6.9 และตัวกรองที่เพิ่มหลังปี 2020 ไม่ทำงาน
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที ผู้เข้าชม 6
สรุปประเด็นสำคัญ
- สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (JMA) ออกแจ้งเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ระดับเตือนภัยเมื่อ 16 ตุลาคม 2026 เวลา 12:40 น. ตามเวลาญี่ปุ่น ให้พื้นที่ตั้งแต่ Hokkaido ถึงภาค Chubu แต่แผ่นดินไหวจริงใกล้คาบสมุทร Kamchatka มีขนาด 6.9 และสั่นสูงสุดเพียงระดับ 1
- รายงานฉบับที่ 2 ของ JMA เวลา 17:30 น. ระบุว่าระบบใช้สูตรคำนวณขนาดสำหรับแผ่นดินไหวในประเทศกับแผ่นดินไหวที่อยู่ไกลมาก และใช้จุดศูนย์กลางคนละจุดในการคำนวณขนาดกับการพยากรณ์ความสั่นไหว
- ฟังก์ชันที่ห้ามใช้สถานีตรวจวัดซึ่งอยู่ห่างจุดศูนย์กลาง 700 กิโลเมตรขึ้นไป ซึ่ง JMA เพิ่มหลังเหตุแจ้งเตือนเกินจริงเมื่อ 30 กรกฎาคม 2020 ไม่ทำงานตามปกติ JMA แก้ไขฉุกเฉินราว 21:30 น. และขอโทษประชาชน
- Kyodo News รายงานว่าคำเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ถูกยกเลิกหลัง 8 นาที รถรางในเมือง Sapporo 14 ขบวนหยุดวิ่งหลายนาที และหัวหน้าเลขาธิการคณะรัฐมนตรี Minoru Kihara ระบุว่ารัฐบาลถือเรื่องนี้เป็นเรื่องร้ายแรง
สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (JMA) ออกแจ้งเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ระดับเตือนภัยให้พื้นที่ตั้งแต่ Hokkaido ถึงภาค Chubu เมื่อ 16 ตุลาคม 2026 เวลา 12:40 น. ตามเวลาญี่ปุ่น (10:40 น. เวลาไทย) ทั้งที่แผ่นดินไหวจริงใกล้คาบสมุทร Kamchatka มีขนาด 6.9 คืนเดียวกัน JMA ยอมรับว่าฟังก์ชันที่ควรกันการประเมินเกินจริงไม่ทำงาน แก้ไขฉุกเฉินแล้ว และขอโทษประชาชน
คำเตือนแผ่นดินไหว 9.9 มาจากระบบแจ้งเตือนแผ่นดินไหวล่วงหน้า (Earthquake Early Warning หรือ EEW) ซึ่งคำนวณตำแหน่งและขนาดจากคลื่นแรกที่สถานีจับได้ แล้วส่งคำเตือนผ่านมือถือ โทรทัศน์ และวิทยุก่อนแรงสั่นมาถึงไม่กี่วินาที Kyodo News รายงานว่าคำเตือนถูกยกเลิกหลัง 8 นาที แต่รถไฟบางสายหยุดวิ่งไปแล้ว
แจ้งเตือนแผ่นดินไหว 9.9 เกิดขึ้นอย่างไร
เอกสารแถลงข่าวฉบับแรกของ JMA เวลา 14:00 น. ระบุว่าแผ่นดินไหวเกิดเมื่อราว 12:38 น. บริเวณใกล้คาบสมุทร Kamchatka ขนาด 6.9 (ค่าเบื้องต้น) ลึกราว 160 กิโลเมตร ไม่มีความเสี่ยงสึนามิ และวัดความสั่นไหวสูงสุดได้เพียงระดับ 1 ที่เมือง Hakodate แต่ระบบ EEW กลับกำหนดจุดศูนย์กลางไว้ที่หมู่เกาะ Kuril (Chishima) และประเมินขนาดเกินจริงเป็น 9.9 จนออกคำเตือนแผ่นดินไหว 9.9
ตารางประวัติที่ JMA แนบมาแสดงว่าสถานีจับคลื่นได้เวลา 12:38:10.1 น. จากนั้นระบบส่งรายงานอย่างน้อย 20 ฉบับ ค่าที่ประเมินขยับขึ้นลงก่อนกระโดดเป็น 9.9 ในฉบับที่ 15 และกลายเป็นคำเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ระดับเตือนภัยในฉบับที่ 17 ซึ่งคาดว่าเขต Nemuro ทางตะวันออกสุดของ Hokkaido จะสั่นระดับ 5 ล่างถึง 7 ตามมาตราของญี่ปุ่น
| รายงาน EEW | เวลา (ญี่ปุ่น) | วินาทีหลังจับคลื่นได้ | ขนาดที่ระบบประเมิน |
|---|---|---|---|
| ฉบับที่ 1 | 12:38:27.7 | 17.6 | 6.2 |
| ฉบับที่ 7 | 12:38:32.3 | 22.2 | 7.4 |
| ฉบับที่ 9 | 12:38:34.6 | 24.5 | 7.6 |
| ฉบับที่ 14 | 12:39:04.0 | 53.9 | 7.3 |
| ฉบับที่ 15 | 12:39:23.6 | 73.5 | 9.9 |
| ฉบับที่ 17 (เตือนภัยครั้งแรก) | 12:40:02.6 | 112.5 | 9.9 |
| ฉบับที่ 19 (เตือนภัยครั้งที่ 2) | 12:40:41.6 | 151.5 | 9.9 |
| ข้อมูลแผ่นดินไหวที่ประกาศเวลา 12:52 น. | – | – | 6.9 |
ทำไมระบบของ JMA ออกคำเตือนแผ่นดินไหว 9.9
รายงานฉบับที่ 2 เวลา 17:30 น. ให้เหตุผลเบื้องต้น 2 ข้อที่ทำให้คำเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ครอบคลุมพื้นที่กว้าง
- ระบบใช้สูตรคำนวณขนาดที่ออกแบบไว้สำหรับแผ่นดินไหวในประเทศ กับแผ่นดินไหวที่จุดศูนย์กลางอยู่ไกลจากญี่ปุ่นมาก
- จุดศูนย์กลางที่ใช้คำนวณขนาด กับจุดที่ใช้พยากรณ์ความสั่นไหว ต้องเป็นจุดเดียวกัน แต่ครั้งนี้เป็นคนละจุด แผนที่ของ JMA แสดงว่าระบบคำนวณขนาดจากจุดหนึ่งทางตะวันออกของ Kamchatka แล้วนำขนาดนั้นไปพยากรณ์ความสั่นไหวจากอีกจุดหนึ่งในหมู่เกาะ Kuril ซึ่งใกล้ญี่ปุ่นกว่ามาก
รายงานฉบับที่ 3 เวลา 22:40 น. ระบุสาเหตุที่ลึกกว่านั้น ระบบนำสถานีที่อยู่ไกลจากจุดศูนย์กลางมาคำนวณขนาด ทั้งที่ JMA วางกติกาไว้ว่าจะไม่ใช้สถานีที่ห่างจุดศูนย์กลาง 700 กิโลเมตรขึ้นไป หลังเหตุแจ้งเตือนเกินจริงจากแผ่นดินไหวใกล้เกาะ Torishima เมื่อ 30 กรกฎาคม 2020 แต่ครั้งนี้ฟังก์ชันดังกล่าว "ไม่ได้ทำงานตามปกติ" JMA แก้ไขฉุกเฉินให้ฟังก์ชันกลับมาทำงานเมื่อราว 21:30 น. และยืนยันว่าเมื่อแก้แล้ว แผ่นดินไหวครั้งนี้จะไม่ทำให้เกิดคำเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ระดับเตือนภัยอีก
"ขออภัยที่การออกแจ้งเตือนแผ่นดินไหวล่วงหน้าที่ผิดพลาดครั้งนี้ สร้างความเดือดร้อนและภาระอย่างมากแก่ประชาชน" JMA ระบุในเอกสารฉบับเดียวกัน และว่าจะสอบสวนต่อเพื่อวางมาตรการที่จำเป็น
ผลกระทบของแจ้งเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ต่อการเดินทาง
Kyodo News รายงานผลกระทบของคำเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ดังนี้
- รถรางในเมือง Sapporo 14 ขบวนหยุดวิ่งหลายนาทีจนผู้ให้บริการเห็นว่าปลอดภัย
- รถไฟ Tokaido Shinkansen หยุดวิ่งชั่วคราวระหว่างสถานี Shin-Yokohama กับ Toyohashi แต่ JR Central ชี้แจงในคืนวันเดียวกันว่าคำเตือนไม่ใช่สาเหตุโดยตรง
- ประชาชนจำนวนมากรับคำเตือนทางสมาร์ตโฟน โทรทัศน์ วิทยุ และเครื่องกระจายเสียงของเทศบาล
Minoru Kihara หัวหน้าเลขาธิการคณะรัฐมนตรี แถลงว่ารัฐบาลถือเรื่องนี้เป็นเรื่องร้ายแรง และกล่าวว่าเหตุนี้ "สร้างความกังวลและภาระอย่างมากแก่ผู้ที่หาที่หลบภัยหรือป้องกันตัวเอง รวมถึงระบบขนส่งและธุรกิจที่ได้รับผลกระทบ" Kyodo ระบุด้วยว่าแผ่นดินไหวขนาด 9.9 หากเกิดขึ้นจริงจะปล่อยพลังงานราว 22 เท่าของแผ่นดินไหวขนาด 9.0 เมื่อ 11 มีนาคม 2011 ซึ่งทำให้เกิดสึนามิครั้งใหญ่และวิกฤตโรงไฟฟ้านิวเคลียร์
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
ระบบ EEW มีค่าก็ต่อเมื่อคนเชื่อและลงมือทันที เพราะเวลาระหว่างคำเตือนกับแรงสั่นมีเพียงไม่กี่วินาที คำเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ที่ผิดพลาดจึงกัดกร่อนความน่าเชื่อถือของระบบ ยิ่ง Hokkaido เป็นเขตที่ JMA ขอให้ประชาชนเตรียมรับแผ่นดินไหวใหญ่ตามร่องลึก Japan Trench และ Chishima Trench ตามที่ Kyodo รายงาน
บทเรียนทางเทคนิคก็ชัดเจน ญี่ปุ่นรู้จุดอ่อนนี้ตั้งแต่ปี 2020 และใส่ตัวกรองสถานีไกลเกิน 700 กิโลเมตรไว้แล้ว แต่ตัวกรองไม่ทำงานในวันที่ต้องใช้ และไม่มีใครรู้จนเกิดเหตุ JMA ยังมีกำหนดซ้อมแจ้งเตือนแผ่นดินไหวล่วงหน้าทั่วประเทศ 5 พฤศจิกายน 2026 เวลาราว 10:00 น. ตามเวลาญี่ปุ่น (ประกาศของ JMA) โดยปกติข้อความซ้อมจะไม่ถูกส่งเข้ามือถือทั่วไป
ผลต่อไทยและองค์กรไทย
- คนไทยที่อยู่หรือเที่ยวญี่ปุ่น ติดตั้งแอป Safety tips ของ Japan Tourism Agency ซึ่งส่งแจ้งเตือนแผ่นดินไหวล่วงหน้า คำเตือนสึนามิ และคำเตือนสภาพอากาศเป็นภาษาไทยได้ เมื่อได้รับคำเตือนให้หาที่กำบังก่อน แล้วจึงตรวจสอบข่าวจาก JMA เพราะในวินาทีแรกไม่มีใครรู้ว่าคำเตือนผิดหรือถูก
- บริษัทไทยที่มีโรงงาน สาขา หรือพนักงานในญี่ปุ่น ควรมีขั้นตอนรองรับคำเตือนที่ถูกยกเลิกอย่างคำเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ด้วย เช่น ใครตัดสินใจให้กลับเข้าอาคาร ใครสั่งเดินเครื่องจักรที่หยุดอัตโนมัติ และใครแจ้งลูกค้า
- ฝ่ายไอทีที่ดูแลระบบแจ้งเตือนหรือระบบตัดสินใจอัตโนมัติ ควรมีชุดทดสอบที่ยืนยันว่ากลไกป้องกันยังทำงานหลังแก้ไขระบบทุกครั้ง กรณีนี้ตัวกรองที่เพิ่มหลังปี 2020 ล้มเหลวโดยไม่มีใครรู้
- ข้อมูลตั้งต้นต้องเป็นชุดเดียวกัน สาเหตุหนึ่งของคำเตือนแผ่นดินไหว 9.9 คือระบบใช้จุดศูนย์กลางคนละจุดในสองขั้นตอนต่อเนื่อง ระบบที่ส่งค่ากลางต่อกันหลายขั้นควรตรวจว่าทุกขั้นใช้ข้อมูลชุดเดียวกัน
- สื่อสารเร็วและตรงไปตรงมา JMA ออกเอกสารชี้แจง 3 ฉบับภายใน 10 ชั่วโมงหลังคำเตือน ตั้งแต่ยังไม่รู้สาเหตุจนแก้ไขเสร็จและขอโทษ
อ่านข่าวแผ่นดินไหวและภัยพิบัติอื่นที่หมวดข่าวต่างประเทศ เช่น แผ่นดินไหวปานามา 7.7
คำถามที่พบบ่อย
แจ้งเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ของญี่ปุ่นเกิดขึ้นเมื่อไร?
สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (JMA) ออกแจ้งเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ระดับเตือนภัยเมื่อ 16 ตุลาคม 2026 เวลา 12:40 น. ตามเวลาญี่ปุ่น (10:40 น. เวลาไทย) ให้พื้นที่ตั้งแต่ Hokkaido ถึงภาค Chubu แต่แผ่นดินไหวจริงใกล้คาบสมุทร Kamchatka มีขนาด 6.9 ลึกราว 160 กิโลเมตร และสั่นสูงสุดเพียงระดับ 1
ทำไมระบบของ JMA ประเมินขนาดแผ่นดินไหวเป็น 9.9?
JMA ระบุว่าคำเตือนแผ่นดินไหว 9.9 เกิดเพราะระบบนำสถานีตรวจวัดที่อยู่ไกลจากจุดศูนย์กลางมาคำนวณขนาด โดยฟังก์ชันที่ห้ามใช้สถานีห่างเกิน 700 กิโลเมตร ซึ่งเพิ่มหลังเหตุปี 2020 ไม่ทำงานตามปกติ อีกทั้งระบบใช้สูตรสำหรับแผ่นดินไหวในประเทศ และใช้จุดศูนย์กลางคนละจุดในการคำนวณขนาดกับการพยากรณ์ความสั่นไหว
แจ้งเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ที่ผิดพลาดส่งผลกระทบอะไรบ้าง?
Kyodo News รายงานว่าแจ้งเตือนแผ่นดินไหว 9.9 ถูกยกเลิกหลัง 8 นาที แต่รถรางในเมือง Sapporo 14 ขบวนหยุดวิ่งหลายนาที และประชาชนจำนวนมากได้รับคำเตือนทางมือถือ โทรทัศน์ และวิทยุ หัวหน้าเลขาธิการคณะรัฐมนตรี Minoru Kihara ระบุว่ารัฐบาลถือเรื่องนี้เป็นเรื่องร้ายแรง ส่วน JMA ขอโทษประชาชนและแก้ระบบฉุกเฉินแล้ว
คนไทยที่เที่ยวญี่ปุ่นรับแจ้งเตือนแผ่นดินไหวเป็นภาษาไทยได้อย่างไร?
แอป Safety tips ของ Japan Tourism Agency ส่งแจ้งเตือนแผ่นดินไหวล่วงหน้า คำเตือนสึนามิ และคำเตือนสภาพอากาศในญี่ปุ่นได้ 15 ภาษา รวมภาษาไทย ใช้ได้ทั้ง iOS และ Android เมื่อได้รับคำเตือนควรหาที่กำบังทันที แล้วจึงตรวจสอบข้อมูลจาก JMA ภายหลัง
แหล่งอ้างอิง
- 令和８年10月16日12時40分に発表した緊急地震速報（警報）について — 気象庁 (Japan Meteorological Agency)
- 令和８年10月16日12時40分に発表した緊急地震速報（警報）について（第２報） — 気象庁 (Japan Meteorological Agency)
- 令和８年10月16日12時40分に発表した緊急地震速報（警報）について（第３報） — 気象庁 (Japan Meteorological Agency)
- Japan agency cancels mistakenly issued M9.9 quake alert, transit disrupted — Kyodo News
- The App “Safety tips” — Japan Tourism Agency
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- ประเทศและสถานที่
- ญี่ปุ่น100
- ผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยี
- Android28
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ