ขาดดุลดิจิทัลไทย คนไทยจ่าย 20 แพลตฟอร์มต่างชาติ 1.38 แสนล้านบาทใน 6 เดือน
ขาดดุลดิจิทัลไทยชัดขึ้นเมื่อสมาคมธนาคารไทยพบคนไทยจ่าย 20 แพลตฟอร์มต่างชาติ 138,693 ล้านบาทช่วงมกราคมถึงมิถุนายน 2569 โดย Shopee คิดเป็นเกือบครึ่ง
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 4 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- การสำรวจของสมาคมธนาคารไทยจากธนาคารสมาชิก 11 แห่ง พบการใช้จ่ายผ่านบัตรและโมบายแบงก์กิ้งไปยัง 20 แพลตฟอร์มต่างชาติ 138,693 ล้านบาท ช่วงมกราคมถึงมิถุนายน 2569
- Shopee มียอดสูงสุด 69,844 ล้านบาท ตามด้วย Facebook 15,149 ล้านบาท TikTok 12,592 ล้านบาท Lazada 12,041 ล้านบาท และ Agoda 5,693 ล้านบาท
- ยอดนี้ไม่ใช่เงินไหลออกทั้งหมด เพราะบางส่วนจ่ายให้ร้านค้าไทย ส่วนค่าคอมมิชชัน ค่าโฆษณา และค่าบริการคือส่วนที่ไหลออกจริง ตามที่นายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ ระบุเมื่อ 28 ตุลาคม 2569
- รายงานขาดดุลดิจิทัลไทยของอนุกรรมาธิการฯ ระบุว่าการจ่ายค่าบริการดิจิทัลออกนอกประเทศเพิ่มจาก 199,562 ล้านบาท ในปี 2565 เป็น 261,912 ล้านบาท ในปี 2568 โดยคลาวด์ ซอฟต์แวร์ และ AI รวม 56,343 ล้านบาท
ขาดดุลดิจิทัลไทยมีตัวเลขรายแพลตฟอร์มให้เห็น เมื่อนายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ ประธานคณะอนุกรรมาธิการเพิ่มขีดความสามารถดิจิทัลประเทศไทย เปิดเผยเมื่อ 28 ตุลาคม 2569 ว่าคนไทยจ่ายผ่านบัตรและโมบายแบงก์กิ้งให้ 20 แพลตฟอร์มต่างชาติ 138,693 ล้านบาทใน 6 เดือนแรกของปี 2569 ยอดนี้รวมเงินที่ถึงร้านค้าไทยด้วย จึงไม่ใช่เงินไหลออกทั้งหมด
ตัวเลขขาดดุลดิจิทัลไทยรายแพลตฟอร์ม
ข้อมูลมาจากการสำรวจของสมาคมธนาคารไทย โดยรวบรวมจากธนาคารสมาชิก 11 แห่งจาก 15 แห่ง ครอบคลุมบัตรเครดิต บัตรเดบิต และโมบายแบงก์กิ้ง คณะอนุกรรมาธิการได้ประสานขอข้อมูลกับธนาคารแห่งประเทศไทย สมาคมธนาคารไทย และกรมสรรพากร
| อันดับ | แพลตฟอร์ม | มูลค่า (ล้านบาท) | จำนวนรายการ (ล้าน) |
|---|---|---|---|
| 1 | Shopee | 69,844 | 77.09 |
| 2 | 15,149 | 10.36 | |
| 3 | TikTok | 12,592 | 39.62 |
| 4 | Lazada | 12,041 | 6.86 |
| 5 | Agoda | 5,693 | 1.25 |
รายชื่ออื่นใน 20 อันดับมี Trip.com, Booking.com, Traveloka, Grab, Apple, Google, LINE และ Netflix นายภาวุธระบุว่าข้อมูลขาดดุลดิจิทัลไทยชุดนี้เป็นแค่ครึ่งปีและยังไม่ครบทุกธนาคาร ตัวเลขจริงทั้งปีจึงน่าจะสูงกว่านี้
ขาดดุลดิจิทัลไทยอยู่ที่หมวดไหน
ตัวเลขรายแพลตฟอร์มควรอ่านคู่กับรายงานการศึกษาขาดดุลดิจิทัลไทยของคณะอนุกรรมาธิการชุดเดียวกัน ซึ่ง SPACEBAR รายงานเมื่อกลางเดือนตุลาคม 2569 จากข้อมูลของกรมสรรพากรและ ธปท. รายงานนี้ระบุการจ่ายเงินออกไปต่างประเทศไว้ดังนี้
| ปี | จ่ายค่าบริการดิจิทัลไปต่างประเทศ (ล้านบาท) |
|---|---|
| 2565 | 199,562 |
| 2566 | 216,880 |
| 2567 | 246,319 |
| 2568 | 261,912 |
เมื่อแยกตามหมวด โฆษณาออนไลน์สูงสุด 115,827 ล้านบาท คลาวด์ ซอฟต์แวร์ และ AI รวม 56,343 ล้านบาท อีคอมเมิร์ซ 51,627 ล้านบาท ความบันเทิงและสตรีมมิง 29,393 ล้านบาท และการท่องเที่ยว 6,949 ล้านบาท ส่วนนี้สำคัญกับฝ่ายไอที เพราะค่าคลาวด์และซอฟต์แวร์เป็นรายจ่ายที่องค์กรเลือกได้มากกว่ารายจ่ายของผู้บริโภค
ข้อเสนอ 5 ข้อลดขาดดุลดิจิทัลไทย
นายภาวุธย้ำว่าไม่ได้ต้องการให้เลิกใช้แพลตฟอร์มต่างชาติ แต่ต้องการให้รัฐเห็นทิศทางของเงินและหาทางให้ผู้ประกอบการไทยได้ส่วนแบ่งมากขึ้น ข้อเสนอมีดังนี้
- เก็บข้อมูลต่อเนื่อง ให้สถาบันการเงินรายงานทุกไตรมาส โดยแยกเงินที่ถึงร้านค้าไทยกับเงินที่ไหลออก
- สร้างการแข่งขันที่เป็นธรรม ให้แพลตฟอร์มต่างชาติเสียภาษีถูกต้อง และไม่ให้รายย่อยถูกกดดันด้วยค่าธรรมเนียม
- สนับสนุนแพลตฟอร์มและสตาร์ตอัปไทย โดยให้ภาครัฐเลือกใช้บริการดิจิทัลของคนไทยก่อน
- ผลักดันการส่งออกบริการดิจิทัล ทั้งคอนเทนต์ เกม ซอฟต์แวร์ และ AI
- พัฒนาทักษะบุคลากร ทั้งการสร้างเทคโนโลยีเองและการใช้เครื่องมือระดับสากล
ทั้งหมดเป็นข้อเสนอจากฝ่ายนิติบัญญัติ ยังไม่ใช่มาตรการของรัฐบาล รายงานก่อนหน้านี้ของอนุกรรมาธิการยังเสนอให้ ธปท. กับ ETDA ทำบัญชีดุลดิจิทัล และให้ BOI, depa และ NIA สนับสนุน AdTech, Cloud และ Software ไทยด้วย
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
รายงานขาดดุลดิจิทัลไทยก่อนหน้านี้อาศัยฐานภาษีและข้อมูลของ ธปท. ในภาพรวม ส่วนข้อมูลจากธนาคารชุดนี้แยกถึงระดับแพลตฟอร์มและจำนวนรายการ นายภาวุธระบุว่าทำให้รัฐเห็นภาพการไหลของเงินชัดขึ้นเป็นครั้งแรก ซึ่งอาจเป็นฐานของมาตรการภาษีและการจัดซื้อในอนาคต
ข้อจำกัดของตัวเลขขาดดุลดิจิทัลไทยชุดนี้ก็สำคัญไม่แพ้กัน 138,693 ล้านบาทเป็นยอดใช้จ่ายรวม ไม่ใช่ยอดขาดดุล และคนละฐานกับตัวเลขในรายงานซึ่งมาจากการจ่ายค่าบริการดิจิทัล จึงไม่ควรนำมาบวกหรือเทียบกันตรง ๆ
ผลต่อองค์กรไทย
ตัวเลขขาดดุลดิจิทัลไทยยังไม่ได้เปลี่ยนกฎในวันนี้ แต่แต่ละฝ่ายควรเริ่มเตรียมข้อมูลของตนเอง
- ฝ่ายการตลาด ตรวจสัดส่วนงบโฆษณาที่จ่ายให้แพลตฟอร์มต่างชาติ และเตรียมรับเงื่อนไขภาษีที่อาจเปลี่ยน
- ฝ่ายไอที แยกค่าใช้จ่ายคลาวด์ ซอฟต์แวร์ และ AI ที่จ่ายเป็นเงินตราต่างประเทศ เพื่อดูความเสี่ยงค่าเงินและการต่อสัญญา
- ฝ่ายบัญชี เก็บเอกสารภาษีของการจ่ายค่าบริการต่างประเทศให้ครบ เพราะมีข้อเสนอให้เชื่อมข้อมูลการเงินกับภาษี
- ผู้ค้าออนไลน์ แยกค่าธรรมเนียม ค่าโฆษณา และค่าขนส่งจากแต่ละแพลตฟอร์ม เพื่อรู้ต้นทุนจริง
- ผู้ให้บริการดิจิทัลไทย ติดตามข้อเสนอให้รัฐใช้บริการไทยก่อน และเตรียมเอกสารสำหรับงานจัดซื้อคลาวด์ภาครัฐ
บริการของ THAI DATA CLOUD ที่เกี่ยวข้อง
หมวดคลาวด์ ซอฟต์แวร์ และ AI เป็นรายจ่ายที่ฝ่ายไอทีของแต่ละองค์กรทบทวนเองได้ องค์กรที่อยากให้ค่าระบบหลักคาดการณ์ง่ายขึ้นพิจารณา Private Cloud ของ THAI DATA CLOUD ซึ่งเก็บข้อมูลไว้ในประเทศ คิดราคาคงที่เป็นบาท และมีทีมวิศวกรไทยดูแล 24/7 (THAI DATA CLOUD เป็นผู้ดำเนินงานเว็บไซต์นี้)
ติดตามผลประกอบการและธุรกิจเทคโนโลยีอื่นได้ที่หมวดธุรกิจ
ภาพบันทึก
คำถามที่พบบ่อย
ขาดดุลดิจิทัลไทยคืออะไร?
ขาดดุลดิจิทัลไทยคือภาวะที่คนไทยและธุรกิจไทยจ่ายค่าบริการดิจิทัลให้ต่างประเทศมากกว่าที่ขายบริการดิจิทัลออกไป รายงานของอนุกรรมาธิการในสภาผู้แทนราษฎรระบุว่าการขาดดุลอยู่ที่ราว 2.6 แสนล้านบาท และถ้ารวมค่าทรัพย์สินทางปัญญาจะแตะ 3.8 แสนล้านบาท
คนไทยจ่ายให้แพลตฟอร์มต่างชาติรายใดมากที่สุด?
ข้อมูล 6 เดือนแรกของปี 2569 จากธนาคาร 11 แห่งระบุว่า Shopee สูงสุด 69,844 ล้านบาท Facebook 15,149 ล้านบาท TikTok 12,592 ล้านบาท Lazada 12,041 ล้านบาท และ Agoda 5,693 ล้านบาท ยอดของ Shopee รวมเงินที่จ่ายให้ร้านค้าไทยด้วย
ตัวเลข 1.38 แสนล้านบาทคือเงินที่ออกนอกประเทศทั้งหมดหรือไม่?
ไม่ใช่ นายภาวุธระบุว่าเงินส่วนหนึ่งจ่ายให้ร้านค้าไทยบนแพลตฟอร์ม ส่วนที่ไหลออกจริงคือค่าคอมมิชชัน ค่าโฆษณา ค่าสมาชิก และค่าบริการต่าง ๆ ข้อมูลยังครอบคลุมเพียงครึ่งปีและธนาคาร 11 จาก 15 แห่ง จึงใช้เป็นตัวชี้ทิศทางของการขาดดุลดิจิทัลไทย ไม่ใช่ยอดสุทธิ
ค่าคลาวด์และ AI มีส่วนในการขาดดุลดิจิทัลไทยแค่ไหน?
รายงานของอนุกรรมาธิการจัดหมวดคลาวด์ ซอฟต์แวร์ และ AI เป็นอันดับ 2 ที่ 56,343 ล้านบาท รองจากโฆษณาออนไลน์ 115,827 ล้านบาท และเหนือหมวดอีคอมเมิร์ซ 51,627 ล้านบาท
แหล่งอ้างอิง
- 'ภาวุธ' เปิดตัวเลขคนไทยจ่ายเงิน 20 แพลตฟอร์มต่างชาติ 6 เดือนทะลุ 1.38 แสนล้านบาท ชงรัฐบาล 5 มาตรการลดขาดดุลดิจิทัล — THE STANDARD
- 'ภาวุธ' เปิดข้อมูลไทยขาดดุลดิจิทัลอ่วม 6 เดือน คนไทยจ่ายแพลตฟอร์มข้ามชาติทะลุ 1.38 แสนล. — กรุงเทพธุรกิจ
- "ภาวุธ"เปิดข้อมูลไทยขาดดุลดิจิทัล 6 เดือนแรก จ่าย 20 แพลตฟอร์มข้ามชาติ 1.38 แสนล้าน — ฐานเศรษฐกิจ
- ไทยจ่อขาดดุลดิจิทัล แตะ 3 แสนล้าน โฆษณาสูงสุดแสนล้าน ตามด้วย AI — SPACEBAR
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ