Britannic 110 ปี: เรือโรงพยาบาลจมนอกเกาะเคีย 21 พ.ย. 1916

Britannic 110 ปี ครบ 21 พ.ย. 2026 นับจากวันที่เรือโรงพยาบาล 48,158 ตันของ White Star Line ระเบิดและจมในช่องแคบเคีย กรีซ ภายในไม่ถึงชั่วโมง เสียชีวิต 30 คน

โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA15 พ.ย. 2026 00:33 น. อ่าน 7 นาที

แชร์Facebook X LINE LinkedIn

สรุปประเด็นสำคัญ

HMHS Britannic เรือลำที่ 433 ของอู่ Harland and Wolff เบลฟาสต์ ขนาด 48,158 ตัน ปล่อยลงน้ำ 26 กุมภาพันธ์ 1914 และส่งมอบ 8 ธันวาคม 1915 ตามทะเบียนของ National Museums NI
เช้าวันอังคารที่ 21 พฤศจิกายน 1916 เรือระเบิดในช่องแคบเคีย ราว 40 ไมล์ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเอเธนส์ และจมเมื่อเวลา 9.07 น. ไม่ถึงชั่วโมงหลังเกิดเหตุ
จากลูกเรือและทีมแพทย์ 1,066 คน มีผู้เสียชีวิต 30 คน ส่วนใหญ่อยู่ในเรือชูชีพ 2 ลำที่ลอยเข้าหาใบจักร Western Front Association ระบุว่าเป็นเรือใหญ่ที่สุดที่จมในสงครามโลกครั้งที่ 1
สภาสามัญอังกฤษถามเรื่องนี้เมื่อ 23 พฤศจิกายน 1916 นายกรัฐมนตรีตอบว่ายังไม่ทราบว่าเรือถูกตอร์ปิโดหรือชนทุ่นระเบิด และไม่มีผู้บาดเจ็บอยู่บนเรือ
เดือนกันยายน 2025 หน่วยงานโบราณคดีใต้น้ำของกรีซกู้ระฆังและโคมสัญญาณจากซากเรือ เพื่อจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์แห่งชาติโบราณวัตถุใต้น้ำที่ไพรีอัส

Britannic 110 ปี ครบในวันที่ 21 พฤศจิกายน 2026 นับจากเช้าวันอังคารที่ 21 พฤศจิกายน 1916 ที่เรือโรงพยาบาล HMHS Britannic ขนาด 48,158 ตันของ White Star Line ระเบิดในช่องแคบเคีย ประเทศกรีซ และจมภายในไม่ถึงชั่วโมง Western Front Association บันทึกว่าจากคนบนเรือ 1,066 คน มีผู้เสียชีวิต 30 คน

Britannic 110 ปี: เรือลำนี้คืออะไร ต่อที่ไหน

ทะเบียนภาพถ่ายของอู่ต่อเรือ Harland and Wolff ที่ National Museums NI เก็บรักษาไว้ ระบุข้อมูลของเรือดังนี้

รายการ	ข้อมูลตามทะเบียน
ชื่อเรือ	Britannic
ลำดับเรือของอู่	433
ประเภท	เรือโดยสาร (Passenger Ship)
ขนาด	48,158 ตัน
ปล่อยลงน้ำ	26 กุมภาพันธ์ 1914
ส่งมอบ	8 ธันวาคม 1915
เจ้าของ	Oceanic Steam Navigation Co. (White Star Line)

Western Front Association บรรยายว่า Britannic "เกือบเหมือนไททานิกทุกประการ" ยาว 882 ฟุต ระวางขับน้ำกว่า 53,000 ตัน แต่หลังไททานิกจมในปี 1912 อู่ได้ทำตัวเรือสองชั้นบริเวณห้องเครื่อง และติดตั้งเสาปล่อยเรือชูชีพขนาดใหญ่ชุดใหม่ ซึ่งแต่ละชุดปล่อยเรือชูชีพลำใหญ่ที่สุดที่เคยติดบนเรือเดินสมุทรได้ 6 ลำ

ภาพถ่ายระหว่างการต่อเรือในบทความนี้เป็นผลงานของ Robert John Welch (1859–1936) ช่างภาพของอู่ ซึ่งถ่ายเก็บไว้บนแผ่นกระจกเนกาทีฟ

หัวเรือด้านขวาของ Britannic บนลาดปล่อยเรือที่อู่ Harland and Wolff เบลฟาสต์ 16 มกราคม 1914 — หัวเรือด้านขวาของ Britannic บนลาดปล่อยเรือ 16 มกราคม 1914 ราว 6 สัปดาห์ก่อนปล่อยลงน้ำ ตามทะเบียนของ National Museums NI ภาพ: Robert John Welch / National Museums NI (HOYFM.HW.H1949) / Wikimedia Commons, สาธารณสมบัติ

โครงเหล็ก Arrol Gantry ที่เบลฟาสต์กับตัวเรือ Britannic ไม่กี่วันก่อนปล่อยลงน้ำ กุมภาพันธ์ 1914 — โครงเหล็ก Arrol Gantry ของอู่ Harland and Wolff กับตัวเรือ Britannic ไม่กี่วันก่อนปล่อยลงน้ำ กุมภาพันธ์ 1914 ภาพ: Robert Welch / Harland and Wolff Collection / Wikimedia Commons, สาธารณสมบัติ

คนงานอู่ Harland and Wolff ติดตั้งใบพัดในโรเตอร์กังหันไอน้ำของเรือ Britannic — คนงานติดตั้งใบพัดในโรเตอร์กังหันไอน้ำของ Britannic ทะเบียน National Museums NI ลงวันที่ 1 เมษายน 1914 ภาพ: Robert John Welch / National Museums NI (HOYFM.HW.H1975) / Wikimedia Commons, สาธารณสมบัติ

Britannic 110 ปีก่อน: จากเรือโดยสารสู่เรือโรงพยาบาล

สงครามโลกครั้งที่ 1 เริ่มก่อนเรือจะเสร็จ เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 1915 Britannic ถูกเกณฑ์ไปใช้เป็นเรือโรงพยาบาล Western Front Association ระบุว่าเรือรับผู้ป่วยได้กว่า 3,300 คนต่อเที่ยว ห้องอาหารชั้นหนึ่งถูกดัดแปลงเป็นห้องผ่าตัด ดาดฟ้า B เป็นที่พักของทีมแพทย์ ตัวเรือทาสีขาว มีแถบสีเขียวพาดตามแนวนอน และกากบาทสีแดงขนาดใหญ่ข้างละ 3 จุด เพื่อให้เห็นชัดว่าเป็นเรือโรงพยาบาล

เที่ยวแรก ออกจากลิเวอร์พูลไปมูดรอส (Mudros) บนเกาะเลมนอสของกรีซ เป็น 1 ใน 2 เที่ยวที่สนับสนุนการรบที่กัลลิโพลี
อีก 3 เที่ยว อพยพทหารจากแนวรบเดียวกัน พาทหารกลับมากว่า 10,000 นาย
เที่ยวที่ 6 ออกจากเซาแทมป์ตันเมื่อ 12 พฤศจิกายน 1916 ภายใต้กัปตัน Charles Bartlett มุ่งหน้าไปมูดรอส ท่าเรือธรรมชาติที่ใช้รวบรวมผู้บาดเจ็บจากแนวรบเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก

เรือโรงพยาบาล Britannic ออกจากท่าเรือมูดรอส เกาะเลมนอส ภาพจากคอลเลกชัน Imperial War Museums — เรือโรงพยาบาล Britannic ออกจากท่าเรือมูดรอส ปลายทางของเที่ยวสุดท้ายที่ไปไม่ถึง ภาพ: Captain Dayrell Davies / Imperial War Museums (Q 22799) / Wikimedia Commons, สาธารณสมบัติ

เช้า 21 พฤศจิกายน 1916 จุดเริ่มนับ Britannic 110 ปี

Western Front Association เล่าลำดับเหตุการณ์ไว้ดังนี้

วันอังคารที่ 21 พฤศจิกายน 1916 หลังเวลา 8 นาฬิกาเล็กน้อย ขณะกัปตัน Bartlett อยู่บนสะพานเดินเรือ เกิดระเบิดที่กราบขวาใกล้หัวเรือ ระหว่างระวางสินค้าที่ 2 และ 3 ในช่องแคบเคีย ราว 40 ไมล์ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเอเธนส์ และห่างเกาะเคียไม่ถึง 5 ไมล์
ผนังกั้นน้ำเสียหายจนห้องผนึกน้ำ 5 ห้องแรกมีน้ำเข้า และประตูระหว่างห้องหม้อน้ำที่ 5 กับที่ 6 ปิดไม่ลง น้ำจึงเข้าถึง 6 ห้อง ซึ่งตามแบบเรือยังลอยอยู่ได้ แต่เมื่อเรือเอียงมากขึ้น น้ำไหลเข้าทางช่องหน้าต่างที่พยาบาลเปิดไว้ระบายอากาศ
กัปตัน Bartlett สั่งให้บังคับเรือมุ่งไปเกาะเคีย หวังจะเกยตื้นที่นั่น ใบจักรจึงยังหมุนอยู่ เรือชูชีพบนดาดฟ้าที่เตรียมลงน้ำถูกสั่งให้ค้างไว้ราว 6 ฟุตเหนือผิวน้ำ
เวลา 8.30 น. คนในเรือชูชีพ 2 ลำปล่อยเรือลงน้ำเองด้วยกลไกหย่อนอัตโนมัติ ทั้งสองลำลอยเข้าหาใบจักรของเรือและถูกตีแตก ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่น่าจะอยู่ใน 2 ลำนี้ กัปตันจึงสั่งหยุดเครื่องและหย่อนเรือชูชีพ

สละเรือ 23 นาทีหลังระเบิด และการช่วยชีวิตคน 1,066 คน

เวลา 8.35 น. หรือ 23 นาทีหลังการระเบิด กัปตันสั่งสละเรือ ลูกเรือราว 600 คนและทีมแพทย์ราว 500 คนลงเรือชูชีพ 35 ลำ กัปตันยังอยู่บนสะพานเดินเรือ สั่งการผ่านโทรโข่ง
Britannic จมลงเมื่อเวลา 9.07 น. ไม่ถึงชั่วโมงหลังเกิดเหตุ กัปตันเป่าหวูดเรือครั้งสุดท้ายแล้วลงน้ำ ว่ายไปที่เรือชูชีพและสั่งการช่วยเหลือต่อ
เรือประมงท้องถิ่นมาถึงที่เกิดเหตุเป็นลำแรก จากนั้นเวลา 10.00 น. เรือรบ HMS Heroic และ HMS Scourge กับเรือลากจูงของฝรั่งเศส 2 ลำมาถึง และช่วยคนขึ้นมาได้กว่า 800 คน

ผู้เสียชีวิต 30 คนของเหตุการณ์ Britannic 110 ปีก่อนแบ่งเป็นลูกเรือ 21 คน นายทหาร 1 นาย และทหารของกองแพทย์ทหารบก (RAMC) 8 นาย บทความเดียวกันระบุว่าการระเบิดน่าจะมาจากทุ่นระเบิดที่เรือดำน้ำเยอรมัน U-73 วางไว้ และ Britannic เป็นเรือใหญ่ที่สุดที่จมในสงครามโลกครั้งที่ 1

Britannic 110 ปีก่อน ลอนดอนรู้อะไรบ้าง: บันทึกสภาสามัญ

บันทึกการประชุมสภาสามัญอังกฤษ (Hansard) แสดงว่าในวันแรก ๆ ทางการยังไม่รู้สาเหตุ

23 พฤศจิกายน 1916 Sir Edward Carson ถามนายกรัฐมนตรีถึงการจมของเรือโรงพยาบาล Britannic นายกรัฐมนตรีตอบว่ากองทัพเรือ (Admiralty) ยังไม่ได้รับรายละเอียดเพิ่มจากที่เผยแพร่แล้ว นอกจากว่าไม่มีผู้บาดเจ็บอยู่บนเรือ และกล่าวว่า "เป็นการโจมตีเรือโรงพยาบาล และเป็นที่รู้กันว่าเป็นเรือโรงพยาบาล" เมื่อถูกถามว่าเรือถูกตอร์ปิโดหรือชนทุ่นระเบิด คำตอบคือ "ยังไม่ทราบ"
30 พฤศจิกายน 1916 ส.ส. ถามรัฐมนตรีทหารเรือถึงรายงานการจมของเรือโรงพยาบาล Britannic และ Braemar Castle ฝ่ายกองทัพเรือตอบว่ายังให้ข้อมูลเพิ่มจากที่แถลงต่อสื่อไม่ได้

บันทึก Hansard สภาสามัญอังกฤษ 23 พฤศจิกายน 1916 คำถามเรื่องการจมของเรือโรงพยาบาล Britannic — บันทึก Hansard วันที่ 23 พฤศจิกายน 1916 นายกรัฐมนตรีอังกฤษตอบคำถามเรื่อง Britannic ว่ายังไม่ทราบว่าเรือถูกตอร์ปิโดหรือชนทุ่นระเบิด ภาพ: UK Parliament (ภาพหน้าจอ)

ตลอด Britannic 110 ปีที่ผ่านมา คำถามในสภาวันนั้นจึงเป็นบันทึกว่าลอนดอนยังพูดถึงตอร์ปิโด ขณะที่ข้อสรุปเรื่องทุ่นระเบิดมาจากการศึกษาในภายหลัง Western Front Association ระบุว่าการดำน้ำสำรวจซากเรือในช่วงหลังพบโซ่ที่บ่งชี้ว่าเป็นทุ่นระเบิดแทบแน่นอน และไม่พบหลักฐานว่ามีการเล็งโจมตีเรือโรงพยาบาลโดยเจตนา

ลำดับเหตุการณ์ Britannic 110 ปี

วันที่	เหตุการณ์
16 ม.ค. 1914	ภาพหัวเรือด้านขวาบนลาดปล่อยเรือ ก่อนปล่อยลงน้ำ
26 ก.พ. 1914	ปล่อยเรือลงน้ำที่อู่ Harland and Wolff เบลฟาสต์
1 เม.ย. 1914	ติดตั้งใบพัดในโรเตอร์กังหันไอน้ำ
13 พ.ย. 1915	ถูกเกณฑ์เป็นเรือโรงพยาบาล
8 ธ.ค. 1915	ส่งมอบเรือ
12 พ.ย. 1916	ออกจากเซาแทมป์ตัน เที่ยวที่ 6
21 พ.ย. 1916	ระเบิดในช่องแคบเคีย จมเวลา 9.07 น. เสียชีวิต 30 คน
23 พ.ย. 1916	สภาสามัญอังกฤษถามเรื่องการจม
พ.ค. 2025	Simon Mills จัดการกู้วัตถุจากซากเรือครั้งแรก ร่วมกับทางการกรีซ
6–15 ก.ย. 2025	หน่วยงานโบราณคดีใต้น้ำของกรีซกู้ระฆังและโคมสัญญาณ
21 พ.ย. 2026	ครบ Britannic 110 ปี

มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน หลัง Britannic 110 ปี

ครบ Britannic 110 ปี ซากเรือยังอยู่ในช่องแคบเคียที่ความลึกไม่ถึง 400 ฟุต ระหว่างวันที่ 6–15 กันยายน 2025 หน่วยงานโบราณคดีใต้น้ำของกรีซ (Ephorate of Underwater Antiquities) จัดคณะสำรวจร่วมกับพันธมิตรต่างประเทศ กู้วัตถุขึ้นมา ได้แก่ ระฆังบนดาดฟ้าสังเกตการณ์ โคมสัญญาณกราบซ้าย กล้องส่องทางไกล ถาดเงิน และเครื่องถ้วยชาม วัตถุเหล่านี้จะจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์แห่งชาติโบราณวัตถุใต้น้ำ (National Museum of Underwater Antiquities) ที่กำลังก่อสร้างในเมืองไพรีอัส ก่อนหน้านั้นในเดือนพฤษภาคม 2025 Simon Mills ได้จัดการกู้วัตถุจากซากเรือเป็นครั้งแรก ร่วมกับทางการกรีซและนักดำน้ำอาชีพ 11 คน

ผู้เสียชีวิตบางส่วนฝังที่สุสานทหารอังกฤษบนเกาะซีรอส (Syra) ส่วนอนุสรณ์ Mikra ในกรีซรำลึกถึงผู้เสียชีวิตเกือบ 500 คนจากเรือ 5 ลำที่สูญหายในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน และอนุสรณ์ Tower Hill ในลอนดอนมีชื่อลูกเรือพาณิชย์นาวี 18 คนที่เสียชีวิตกับ Britannic

เรื่อง Britannic 110 ปี เกิดก่อนที่สยามจะประกาศสงครามกับเยอรมนีและออสเตรีย–ฮังการีราว 8 เดือน อ่านเส้นทางของไทยในสงครามเดียวกันได้ที่ ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 และเรื่องเล่าประวัติศาสตร์อื่น ๆ ที่หมวดประวัติศาสตร์

ภาพบันทึก

โครงห้องอาหารชั้นหนึ่งของเรือ Britannic ระหว่างการต่อเรือที่เบลฟาสต์ — โครงห้องอาหารชั้นหนึ่งของ Britannic ระหว่างการต่อเรือที่เบลฟาสต์ ภาพ: Robert Welch / Harland and Wolff Collection / Wikimedia Commons, สาธารณสมบัติ

เรือโรงพยาบาล Galeka และ Britannic ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 ภาพจากคอลเลกชัน Imperial War Museums — เรือโรงพยาบาล Galeka (ซ้าย) และ Britannic ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 ภาพจาก Imperial War Museums ภาพ: UK Army / Imperial War Museums (SP 299) / Wikimedia Commons, สาธารณสมบัติ

คำถามที่พบบ่อย

Britannic 110 ปี นับจากวันไหน?

Britannic 110 ปี นับจากวันอังคารที่ 21 พฤศจิกายน 1916 ซึ่งเรือโรงพยาบาล HMHS Britannic ระเบิดในช่องแคบเคีย ประเทศกรีซ หลังเวลา 8 นาฬิกาเล็กน้อย และจมเมื่อเวลา 9.07 น. วันที่ 21 พฤศจิกายน 2026 จึงครบ 110 ปีพอดี

เรือ Britannic เกี่ยวข้องกับไททานิกอย่างไร?

ย้อนไป Britannic 110 ปีก่อน เรือลำนี้เป็นของ White Star Line ที่อู่ Harland and Wolff เมืองเบลฟาสต์ต่อเป็นลำที่ 433 Western Front Association บรรยายว่าเกือบเหมือนไททานิกทุกประการ ยาว 882 ฟุต แต่หลังไททานิกจมได้เพิ่มตัวเรือสองชั้นบริเวณห้องเครื่องและติดตั้งเสาปล่อยเรือชูชีพขนาดใหญ่

เรือ Britannic จมเพราะอะไร มีคนตายกี่คน?

Western Front Association ระบุว่าการระเบิดน่าจะมาจากทุ่นระเบิดที่เรือดำน้ำเยอรมัน U-73 วางไว้ จากลูกเรือและทีมแพทย์ 1,066 คนบนเรือ มีผู้เสียชีวิต 30 คน ส่วนใหญ่อยู่ในเรือชูชีพที่ลอยเข้าหาใบจักรของเรือขณะยังหมุนอยู่ ในวันแรก ๆ ทางการอังกฤษเองยังไม่ยืนยันว่าเป็นตอร์ปิโดหรือทุ่นระเบิด ครบ Britannic 110 ปีในวันที่ 21 พฤศจิกายน 2026

ซากเรือ Britannic อยู่ที่ไหน ไปดูได้ไหม?

เมื่อครบ Britannic 110 ปี ซากเรืออยู่ในช่องแคบเคีย ห่างเกาะเคียของกรีซไม่ถึง 5 ไมล์ ที่ความลึกไม่ถึง 400 ฟุต ในปี 2025 หน่วยงานโบราณคดีใต้น้ำของกรีซกู้วัตถุบางส่วนขึ้นมา เพื่อจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติโบราณวัตถุใต้น้ำซึ่งกำลังก่อสร้างที่ไพรีอัส

แหล่งอ้างอิง

The Loss of the Britannic — The Western Front Association
HOSPITAL SHIP "BRITANNIC" (LOSS). HC Deb 23 November 1916 vol 87 cc1591-2 — UK Parliament (Hansard)
LOSS OF HOSPITAL SHIPS "BRITANNIC" AND "BRAEMAR CASTLE." HC Deb 30 November 1916 vol 88 c480 — UK Parliament (Hansard)
Photograph, Harland and Wolff glass plate negative: Britannic, view of starboard bow on ways (HOYFM.HW.H1949) — National Museums NI
Photograph, Harland and Wolff glass plate negative: Britannic, turbine rotor being bladed (HOYFM.HW.H1975) — National Museums NI
Artefacts from HMHS Britannic retrieved for display in Greek museum — The Western Front Association

บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้

เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว

ประเทศและสถานที่: สหราชอาณาจักร325 ฝรั่งเศส211 เยอรมนี179
ผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยี: Steam5

แท็กBritannic สงครามโลกครั้งที่ 1 เรือเดินสมุทร กรีซ ประวัติศาสตร์โลก