ยุทธการซอมม์ 1916 ยุติ 18 พ.ย. 1916 หลังรบเกือบ 5 เดือน ฝ่ายสัมพันธมิตรรุกได้ 12 กม. สูญเสียรวมกว่า 1 ล้านคน และเป็นสนามที่อังกฤษใช้รถถังรบครั้งแรก
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 7 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- พิพิธภัณฑ์กองทัพบกแห่งชาติอังกฤษระบุว่า ยุทธการซอมม์ 1916 เริ่ม 1 กรกฎาคม 1916 และนายพล Douglas Haig สั่งยุติเมื่อ 18 พฤศจิกายน 1916 หลังฝ่ายสัมพันธมิตรรุกได้เพียง 7 ไมล์ (12 กม.)
- วันแรกกองทัพอังกฤษสูญเสีย 57,000 นาย มากที่สุดในวันเดียวของประวัติศาสตร์กองทัพอังกฤษ ตลอดยุทธการ จักรวรรดิอังกฤษสูญเสีย 420,000 นาย ฝรั่งเศส 200,000 นาย และเยอรมนีเสียชีวิตและบาดเจ็บอย่างน้อย 450,000 นาย
- ก่อนบุก อังกฤษยิงกระสุนปืนใหญ่ 1.5 ล้านนัด ใน 7 วัน แต่มีการประเมินว่ามากถึง 30% ไม่ระเบิด
- 15 กันยายน 1916 อังกฤษใช้รถถังรบครั้งแรกที่เฟลร์–กูร์เซเล็ต จากรถถัง Mark I 49 คัน มีเพียง 15 คัน ที่เคลื่อนเข้าแนวหน้าได้เมื่อเริ่มโจมตี
- อนุสรณ์ Thiepval รำลึกถึงทหาร 72,000 นาย ที่ไม่พบหลุมศพ และมีทหารอังกฤษฝังอยู่ในพื้นที่ซอมม์กว่า 150,000 นาย
ยุทธการซอมม์ 1916 ครบ 110 ปีในวันที่ 18 พฤศจิกายน 2026 นับจากวันที่นายพล Douglas Haig สั่งยุติการรุกริมแม่น้ำซอมม์ทางเหนือของฝรั่งเศส เมื่อ 18 พฤศจิกายน 1916 พิพิธภัณฑ์กองทัพบกแห่งชาติอังกฤษบันทึกว่าหลังรบเกือบ 5 เดือน ฝ่ายสัมพันธมิตรรุกได้เพียง 7 ไมล์ (12 กม.) และยังเจาะแนวรบไม่ได้
ยุทธการซอมม์ 1916 เกิดขึ้นได้อย่างไร
พิพิธภัณฑ์กองทัพบกแห่งชาติ (National Army Museum) ของอังกฤษอธิบายว่า หลังสงครามสนามเพลาะในปี 1914–1915 ติดอยู่กับที่ ฝ่ายสัมพันธมิตรวางแผน "Big Push" บนแนวรบด้านตะวันตก ให้เกิดพร้อมการโจมตีของรัสเซียและอิตาลีในแนวรบอื่น
- อังกฤษอยากบุกในเบลเยียม แต่ฝรั่งเศสต้องการให้บุกตรงจุดที่กองทัพสองชาติมาบรรจบกัน คือแนวรบยาว 25 ไมล์ (40 กม.) ริมแม่น้ำซอมม์
- 21 กุมภาพันธ์ 1916 เยอรมนีบุกแวร์เดิงเพื่อบั่นทอนกองทัพฝรั่งเศส อังกฤษจึงเปิดการรุกที่ซอมม์เร็วกว่าที่วางแผนไว้เพื่อช่วยพันธมิตร
- กองกำลังจักรวรรดิอังกฤษอยู่ใต้การบัญชาการของนายพล Sir Douglas Haig ส่วนฝ่ายฝรั่งเศสนำโดยนายพล Ferdinand Foch
- ทหารอังกฤษส่วนใหญ่เป็นอาสาสมัครหน้าใหม่ของ "กองทัพใหม่" (New Armies) ที่รับสมัครในปี 1914–1915
วันแรกของยุทธการซอมม์ 1916: 57,000 นาย
วันที่ 24 มิถุนายน 1916 อังกฤษเริ่มระดมยิงปืนใหญ่ 7 วัน รวม 1.5 ล้านนัด เพื่อทำลายแนวป้องกันและตัดลวดหนามของเยอรมนี แต่ปืนใหญ่กระจายบางเกินไป กระสุนจำนวนมากเป็นกระสุนสะเก็ดที่ทำอะไรบังเกอร์คอนกรีตไม่ได้ และมีการประเมินว่ามากถึง 30% ไม่ระเบิด แนวป้องกันเยอรมันจึงยังอยู่ และลวดหนามหลายจุดยังไม่ขาด
ทุ่นระเบิดใต้ดินที่ Hawthorne Ridge ถูกจุดก่อนเวลาบุก 10 นาที ซึ่งพิพิธภัณฑ์ระบุว่าเป็นการบอกเยอรมนีโดยไม่ตั้งใจว่ากำลังจะมีการบุก เวลา 7.30 น. ของวันที่ 1 กรกฎาคม 1916 ทหารอังกฤษ 14 กองพลเริ่มบุก ทหารเยอรมันมีเวลาออกจากหลุมหลบภัยขึ้นประจำสนามเพลาะ และยิงกราดด้วยปืนกล ปืนเล็ก และปืนใหญ่ วันนั้นกองทัพอังกฤษสูญเสียกว่า 57,000 นาย มากที่สุดในวันเดียวของประวัติศาสตร์กองทัพอังกฤษ
เสียงจากสนามเพลาะ วันแรกของยุทธการซอมม์ 1916
ร้อยโท Alfred Bundy บันทึกถึงเช้าวันนั้นว่า เสียงปืนดังจนหูอื้อ ควันทำให้สำลักและมองแทบไม่เห็น หมวดของเขาเดินหน้าได้ครึ่งทางไปถึงแนวเยอรมัน ก่อนที่ "ปืนเล็กและปืนกลจะเปิดฉากยิงใส่อย่างน่าสะพรึง" ลูกน้องเริ่มล้มลง เขาต้องหลบในหลุมระเบิด และได้ยินแต่เสียงครวญครางรอบตัว ความสูญเสียของ "กองพันเพื่อน" (Pals Battalions) ทำให้หลายชุมชนในอังกฤษโศกเศร้าพร้อมกัน พิพิธภัณฑ์ระบุว่ายุทธการซอมม์ 1916 โดยเฉพาะวันแรก กลายเป็นสัญลักษณ์ที่คนนิยมใช้แทน "ความสูญเปล่า" ของสงคราม
กรกฎาคมถึงพฤศจิกายน: 12 การรบในยุทธการซอมม์ 1916
ระหว่าง 3–13 กรกฎาคม การโจมตีต่อเนื่องทำให้สูญเสียอีก 25,000 นาย แต่ยุทธวิธีของอังกฤษค่อย ๆ ดีขึ้น วันที่ 14 กรกฎาคม 4 กองพลบุกตอนรุ่งสางที่สันเขา Longueval พร้อมปืนใหญ่ระดมยิงหนัก จนยึดสันเขาได้ภายในช่วงสาย พิพิธภัณฑ์ระบุว่ายุทธการซอมม์ประกอบด้วยการรบแยกกัน 12 ครั้ง หลายครั้งยืดเยื้อหลายสัปดาห์
วันที่ 18 พฤศจิกายน 1916 อากาศเลวลง Haig จึงสั่งยุติการรุก ผลรวมของยุทธการซอมม์ 1916 ตามบันทึกของพิพิธภัณฑ์มีดังนี้
| รายการ | ตัวเลขตามพิพิธภัณฑ์กองทัพบกแห่งชาติอังกฤษ |
|---|---|
| ระยะเวลา | 1 กรกฎาคม – 18 พฤศจิกายน 1916 |
| แนวรบ | ยาว 25 ไมล์ (40 กม.) |
| ระยะที่ฝ่ายสัมพันธมิตรรุกได้ | 7 ไมล์ (12 กม.) |
| จักรวรรดิอังกฤษสูญเสีย | 420,000 นาย |
| ฝรั่งเศสสูญเสีย | 200,000 นาย |
| เยอรมนีเสียชีวิตและบาดเจ็บ | อย่างน้อย 450,000 นาย |
| อังกฤษสูญเสียในวันแรก | 57,000 นาย |
รถถังออกรบครั้งแรกในยุทธการซอมม์ 1916
บทความ Attack of the tanks ของพิพิธภัณฑ์เดียวกันเล่าว่ารถถังเกิดจากความพยายามหาเครื่องจักรมาทลายสงครามสนามเพลาะ
- พันโท Ernest Swinton เสนอแนวคิดรถหุ้มเกราะ แต่กองทัพเรือ (Admiralty) รับแนวคิด "Land Ships" ก่อนกระทรวงกลาโหม มีการทดลองที่ Shoeburyness เมื่อมกราคม 1915
- หน่วยบินราชนาวี (RNAS) ร่วมกับบริษัท Fosters แห่งลินคอล์นสร้างต้นแบบ "Little Willie" แต่ยังไม่ตรงความต้องการของกองทัพ แบบต่อมาชื่อ "Centipede" ซึ่งต่อมาเรียกกันว่า "Mother" ใช้สายพานที่ออกแบบใหม่และตัวรถทรงสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนที่คุ้นตา
- Centipede ทดสอบลับที่ลินคอล์นในคืน 19–20 มกราคม 1916 และวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 1916 David Lloyd George รัฐมนตรีกระทรวงยุทโธปกรณ์ สั่งผลิต 100 คัน
- ลูกเรือรถถังฝึกที่ Bisley และ Elveden ในซัฟฟอล์ก และบอกชาวบ้านว่ากำลังทำ "ถังเก็บน้ำ" (tanks) ให้กองทัพรัสเซีย เพื่อปกปิดความลับระหว่างฝึกในปี 1916
- รถถังแบ่งเป็นรุ่น "ตัวผู้" ติดปืนใหญ่ 6 ปอนด์ 2 กระบอกและปืนกล กับรุ่น "ตัวเมีย" ที่มีแต่ปืนกล
15 กันยายน 1916: รถถังในยุทธการซอมม์ 1916 ออกรบครั้งแรก
วันที่ 15 กันยายน 1916 รถถัง Mark I ของหน่วย Heavy Section, Machine Gun Corps 49 คันเข้าร่วมการโจมตีหมู่บ้านเฟลร์–กูร์เซเล็ต (Flers-Courcelette) แต่หลายคันเสียก่อนถึงแนวเริ่ม เมื่อเริ่มบุกมีเพียง 15 คันที่เคลื่อนเข้าพื้นที่ระหว่างแนวรบ รถถังทำให้ทหารบาวาเรียที่เผชิญหน้าตื่นตระหนก ฝ่ายอังกฤษยึดหมู่บ้านเฟลร์ได้ แต่ไม่สามารถเจาะแนวรบ พิพิธภัณฑ์ระบุว่ารถถังรุกได้ราว 1.5 ไมล์ (2.4 กม.) และนายทหารรถถังบางคนเห็นว่ารถถังน้อยเกินไปและลูกเรือฝึกอย่างเร่งรีบ จนเสียโอกาสจากความลับไป
บทเรียนจากรถถังรุ่นแรกในยุทธการซอมม์ 1916
ปัญหาใหญ่คือการประสานรถถังกับทหารราบ รถถัง C22 ฝ่าไปถึงฐานที่มั่นของเยอรมันที่เรียกว่า Quadrilateral แต่ถูกยิงหนักและถอยกลับ บันทึกประจำวันของหน่วยระบุว่าถ้าอยู่ต่อ ฐานนั้นน่าจะถูกยึดได้ และการโจมตีอีกหลายวันต่อมาก็คงไม่จำเป็น ที่เฟลร์ ปืนใหญ่ต้องเว้นช่องให้รถถังวิ่ง แนวป้องกันข้าศึกตรงนั้นจึงไม่ถูกทำลาย ส่วนที่ High Wood ทหารราบเดินแซงรถถังที่ช้า แล้วเจอปืนกลหนักจนสูญเสียมาก อังกฤษนำรถถังกลับมาใช้อีกครั้งในเดือนพฤศจิกายน 1916 ที่การรบแห่ง Ancre ช่วงท้ายของยุทธการซอมม์ 1916
ลำดับเหตุการณ์ยุทธการซอมม์ 1916
| วันที่ | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 19–20 ม.ค. 1916 | ทดสอบลับรถถังต้นแบบ "Mother" ที่ลินคอล์น |
| 12 ก.พ. 1916 | สั่งผลิตรถถัง 100 คัน |
| 21 ก.พ. 1916 | เยอรมนีบุกแวร์เดิง |
| 24 มิ.ย. 1916 | เริ่มระดมยิงปืนใหญ่ 7 วัน 1.5 ล้านนัด |
| 1 ก.ค. 1916 | 14 กองพลอังกฤษเริ่มบุก 7.30 น. สูญเสีย 57,000 นาย |
| 14 ก.ค. 1916 | บุกรุ่งสางยึดสันเขา Longueval |
| 15 ก.ย. 1916 | รถถังรบครั้งแรกที่เฟลร์–กูร์เซเล็ต |
| 18 พ.ย. 1916 | Haig ยุติการรุก |
| 18 พ.ย. 2026 | ครบ 110 ปียุทธการซอมม์ 1916 |
มรดกที่เหลือถึงปัจจุบันของยุทธการซอมม์ 1916
- ยุทธวิธีใหม่ พิพิธภัณฑ์ระบุว่ายุทธวิธีที่พัฒนาขึ้นที่ซอมม์ ทั้งรถถังและการยิงปืนใหญ่แบบม่านเคลื่อนที่ (creeping barrage) วางรากฐานให้ฝ่ายสัมพันธมิตรชนะในปี 1918 และยุทธการนี้ช่วยลดแรงกดดันต่อฝรั่งเศสที่แวร์เดิง
- ผลต่อเยอรมนี นายทหารเยอรมันคนหนึ่งเรียกซอมม์ว่า "หลุมศพโคลนของกองทัพสนามเยอรมัน" ความสูญเสียนายทหารผู้มีประสบการณ์ทำให้เยอรมนีต้องถอยไปตั้งแนว Hindenburg ในฤดูใบไม้ผลิ 1917
- ภาพยนตร์สงคราม ภาพยนตร์ "The Battle of the Somme" (1916) ของ Geoffrey Malins มีคนดูในสหราชอาณาจักรเกือบ 20 ล้านคนใน 6 สัปดาห์แรก เกือบครึ่งประเทศ สถิตินี้เพิ่งถูกทำลายในปี 1977 โดย Star Wars
- สุสานและอนุสรณ์ ทหารอังกฤษกว่า 150,000 นายฝังอยู่ในพื้นที่ซอมม์ ในสุสานที่คณะกรรมการสุสานสงครามเครือจักรภพ (CWGC) สร้าง และอนุสรณ์ Thiepval รำลึกถึงทหาร 72,000 นายที่ไม่พบหลุมศพ มีพิธีรำลึกทุกวันที่ 1 กรกฎาคม
3 วันหลังยุทธการซอมม์ยุติ เรือโรงพยาบาล Britannic ก็จมนอกเกาะเคียของกรีซ อ่านต่อได้ที่ Britannic 110 ปี ส่วนเส้นทางของสยามที่ประกาศสงครามในปีถัดมาอ่านได้ที่ ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 และเรื่องอื่น ๆ ในหมวดประวัติศาสตร์
ภาพบันทึก
คำถามที่พบบ่อย
ยุทธการซอมม์ 1916 เริ่มและจบเมื่อไร?
ยุทธการซอมม์ 1916 เริ่มเมื่อ 1 กรกฎาคม 1916 ตามแนวรบยาวราว 25 ไมล์ (40 กม.) ริมแม่น้ำซอมม์ทางเหนือของฝรั่งเศส และนายพล Douglas Haig สั่งยุติการรุกเมื่อ 18 พฤศจิกายน 1916 เพราะอากาศเลวลง รวมเวลาเกือบ 5 เดือน วันที่ 18 พฤศจิกายน 2026 จึงครบ 110 ปี
ยุทธการซอมม์มีผู้สูญเสียเท่าไร?
พิพิธภัณฑ์กองทัพบกแห่งชาติอังกฤษระบุว่า ตลอดยุทธการซอมม์ 1916 จักรวรรดิอังกฤษสูญเสีย 420,000 นาย ฝรั่งเศส 200,000 นาย และเยอรมนีเสียชีวิตและบาดเจ็บอย่างน้อย 450,000 นาย เฉพาะวันแรก 1 กรกฎาคม 1916 กองทัพอังกฤษสูญเสีย 57,000 นาย
รถถังออกรบครั้งแรกเมื่อไร?
รถถังออกรบครั้งแรกในยุทธการซอมม์ 1916 วันที่ 15 กันยายน 1916 ที่หมู่บ้านเฟลร์–กูร์เซเล็ต อังกฤษเตรียมรถถัง Mark I ไว้ 49 คัน แต่หลายคันเสียก่อนถึงจุดเริ่ม เมื่อเริ่มโจมตีมีเพียง 15 คันที่เคลื่อนเข้าสู่พื้นที่ระหว่างแนวรบ ยึดหมู่บ้านเฟลร์ได้แต่ไม่สามารถเจาะแนวรบได้
ทำไมยุทธการซอมม์จึงเกิดขึ้น?
ฝ่ายสัมพันธมิตรวางแผนรุกใหญ่บนแนวรบด้านตะวันตก และหลังเยอรมนีบุกแวร์เดิงเมื่อ 21 กุมภาพันธ์ 1916 เพื่อบั่นทอนกองทัพฝรั่งเศส อังกฤษจึงเปิดการรุกที่ซอมม์เร็วกว่ากำหนดเพื่อช่วยลดแรงกดดันที่แวร์เดิง ตามที่พิพิธภัณฑ์กองทัพบกแห่งชาติอังกฤษอธิบาย
แหล่งอ้างอิง
- Battle of the Somme — National Army Museum
- Attack of the tanks — National Army Museum
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- ประเทศและสถานที่
- สหราชอาณาจักร325ฝรั่งเศส211เยอรมนี179รัสเซีย88
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ