ประชุม IMF 1991 ที่กรุงเทพฯ: ต้นทางศูนย์ประชุมสิริกิติ์ ก่อนไทยเป็นเจ้าภาพอีกครั้งปี 2026
ประชุม IMF 1991 คือการประชุมประจำปีครั้งที่ 46 ของ IMF และกลุ่มธนาคารโลกที่กรุงเทพฯ 15–17 ต.ค. 1991 ต้นทางศูนย์ประชุมสิริกิติ์ ก่อนไทยเป็นเจ้าภาพอีกครั้งปี 2026
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 7 นาที ผู้เข้าชม 1
สรุปประเด็นสำคัญ
- การ ประชุม IMF 1991 คือการประชุมประจำปีครั้งที่ 46 ของคณะผู้ว่าการ IMF และกลุ่มธนาคารโลก จัดที่กรุงเทพฯ ระหว่าง 15–17 ตุลาคม พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991) ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
- QSNCC ระบุว่าศูนย์ประชุมก่อตั้งในปี 1989 เพื่อรองรับการประชุมครั้งนี้ เป็นศูนย์ประชุมนานาชาติแห่งแรกของไทย และจัดงานไปแล้วกว่า 20,000 งาน
- ผู้ว่าการธนาคารโลกของไทยรายงานต่อที่ประชุมว่าเศรษฐกิจไทยโตเฉลี่ย 11.2% ต่อปีในช่วง 1987–1990 แต่อีก 6 ปีต่อมา IMF อนุมัติเงินกู้ Stand-By ให้ไทย SDR 2,900 ล้าน เมื่อ 20 สิงหาคม 1997
- การประชุม IMF 1991 เป็นการประชุมประจำปีครั้งแรกของ Lewis T. Preston ในฐานะประธานธนาคารโลก และมีคณะผู้แทน สหภาพโซเวียต เข้าร่วมในฐานะ Special Associate ของ IMF
- การประชุมประจำปี 12–18 ตุลาคม 2026 คือครั้งที่สองที่ไทยเป็นเจ้าภาพ จัดที่ QSNCC ซึ่งปิดปรับปรุงตั้งแต่ปี 2019 และใหญ่ขึ้นเป็น 300,000 ตารางเมตร
การประชุม IMF 1991 คือการประชุมประจำปีครั้งที่ 46 ของคณะผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และกลุ่มธนาคารโลก ที่จัดในกรุงเทพฯ ระหว่างวันที่ 15–17 ตุลาคม พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991) เป็นครั้งแรกที่ไทยเป็นเจ้าภาพ และเป็นเหตุผลที่ไทยสร้างศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ (QSNCC)
สัปดาห์นี้ (12–18 ตุลาคม 2026) การประชุมประจำปีกลับมาที่กรุงเทพฯ และที่ QSNCC อีกครั้ง หลังเว้นไป 35 ปี บทความนี้เล่าการประชุม IMF 1991 จากเอกสารชั้นต้น คือบันทึกการประชุม (Summary Proceedings) ที่ธนาคารโลกจัดพิมพ์ในเดือนมกราคม 1992 และสุนทรพจน์ของผู้ที่อยู่ในห้องประชุมวันนั้น
การประชุม IMF 1991 จัดขึ้นอย่างไร
บันทึกการประชุมของธนาคารโลกระบุว่าการประชุมประจำปีของคณะผู้ว่าการกลุ่มธนาคารโลก ซึ่งได้แก่ IBRD, IFC, IDA, MIGA และ ICSID จัดร่วมกับการประชุมของ IMF ที่กรุงเทพฯ วันที่ 15–17 ตุลาคม 1991 โดยมี Pablo Better ผู้ว่าการธนาคารโลกและ IMF ของเอกวาดอร์เป็นประธาน ส่วนรายงานของคณะกรรมการพัฒนา (Development Committee) นำเสนอโดย Alejandro Foxley ประธานคณะกรรมการ
ลำดับในบันทึกเริ่มจากคำกล่าวของอานันท์ ปันยารชุน (Anand Panyarachun) นายกรัฐมนตรีขณะนั้น ตามด้วยคำกล่าวเปิดของประธาน สุนทรพจน์ประจำปีของประธานธนาคารโลก รายงานของคณะกรรมการพัฒนา และถ้อยแถลงของผู้ว่าการจากประเทศสมาชิกตามลำดับตัวอักษร ถ้อยแถลงที่เกี่ยวกับ IMF โดยตรงนั้น IMF จัดพิมพ์แยกต่างหาก
วันสุดท้าย 17 ตุลาคม 1991 คณะผู้ว่าการลงมติขอบคุณเจ้าภาพ (มติ IBRD ที่ 456) โดยขอบคุณนายกรัฐมนตรีอานันท์ รัฐบาลและประชาชนไทย และกรุงเทพมหานคร พร้อมระบุถึง "สิ่งอำนวยความสะดวกอันยอดเยี่ยม" ของศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ในการประชุมเดียวกันคณะผู้ว่าการยังมีมติเรื่องสมาชิกภาพของสาธารณรัฐแอลเบเนีย ส่วนมติเรื่องสมาชิกภาพของมองโกเลียและสวิตเซอร์แลนด์ผ่านในช่วงระหว่างการประชุมปี 1990 และ 1991
ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์: มรดกชิ้นแรกของการประชุม IMF 1991
หน้า At a Glance ของ QSNCC ระบุว่าศูนย์ประชุมก่อตั้งในปี 1989 เพื่อรองรับการประชุมประจำปีครั้งที่ 46 ของคณะผู้ว่าการกลุ่มธนาคารโลกและ IMF หรือการประชุม IMF 1991 นั่นเอง และเป็นศูนย์ประชุมนานาชาติแห่งแรกของไทย ตลอด 30 ปีหลังจากนั้นศูนย์จัดงานประชุม นิทรรศการ และงานแสดงสินค้า (MICE) ไปแล้วกว่า 20,000 งาน ก่อนปิดปรับปรุงใหญ่ในปี 2019
อาคารใหม่ใหญ่กว่าเดิม 5 เท่า มีพื้นที่รวม 300,000 ตารางเมตร ประกอบด้วยห้องนิทรรศการ 8 ห้อง ห้องประชุมใหญ่ (conference hall) 4 ห้อง ห้องประชุมเต็มคณะ (plenary hall) 4 ห้อง และห้องประชุมย่อย 50 ห้อง ศูนย์ประชุมที่เกิดจากการประชุม IMF 1991 จึงเป็นสถานที่เดียวกับที่ใช้จัดการประชุมปี 2026
ไทยบอกอะไรกับโลกในการประชุม IMF 1991
ไทยในปี 1991 คือประเทศที่ธนาคารโลกและ IMF ยกเป็นตัวอย่าง อานันท์กล่าวต้อนรับว่าการเลือกกรุงเทพฯ "สะท้อนความสำคัญที่เพิ่มขึ้นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้" ซึ่งเป็นภูมิภาคที่เศรษฐกิจโตเร็วที่สุดในโลกช่วงนั้น แต่ก็เรียกความสำเร็จของไทยว่าเป็น "ความสำเร็จแบบมีเงื่อนไข" เพราะคนไทยไม่ได้รับผลของการเติบโตทั่วถึง
ประเด็นที่ฝั่งไทยเสนอต่อที่ประชุมมีดังนี้
- ข้อเสนอเขตการค้าเสรีอาเซียน อานันท์ขอให้ธนาคารโลกและ IMF สนับสนุนข้อเสนอให้ 6 ประเทศสมาชิกอาเซียนตั้ง ASEAN Free Trade Area ภายใน 15 ปี และความร่วมมือในอนุภูมิภาคที่รวมกัมพูชา ลาว เมียนมา จีนตอนใต้ ไทย และเวียดนาม
- ความผิดหวังต่อรอบอุรุกวัย ทั้งอานันท์และ Suthee Singhasaneh ผู้ว่าการธนาคารโลกของไทย วิจารณ์การเจรจาการค้าพหุภาคีของ GATT ที่ยังไม่สำเร็จ
- สิ่งแวดล้อม Suthee เสนอให้มีมาตรฐานสิ่งแวดล้อมสากลและกองทุนสิ่งแวดล้อมโลก เพราะเงื่อนไขสิ่งแวดล้อมของเงินกู้ใช้กับประเทศกำลังพัฒนาที่กู้เงิน แต่ไม่ใช้กับประเทศอุตสาหกรรมที่ไม่ได้กู้
- ตัวเลขเศรษฐกิจไทย Suthee รายงานว่า GDP ที่แท้จริงของไทยโตเฉลี่ย 11.2% ต่อปีในปี 1987–1990 และโตในระดับ 7% ปลาย ๆ ในครึ่งแรกของปี 1991
- การปฏิรูปที่กำลังเดิน ได้แก่ การเปิดเสรีภาคการเงินให้แข่งขันในตลาดโลกได้ และภาษีมูลค่าเพิ่มที่จะใช้แทนภาษีการค้าตั้งแต่เดือนมกราคม 1992
ช่วงท้ายคำกล่าว อานันท์บอกว่าเขายังเข้าใจได้ยากว่าทำไม "การช่วยคนจน การให้อาหารคนหิว และการทำให้โลกสะอาดขึ้น จึงยากกว่าการทำสงคราม"
โลกในห้องประชุม IMF 1991: สงครามเย็นจบ โซเวียตขอเข้าร่วม
สุนทรพจน์ของ Lewis T. Preston ลงวันที่ 15 ตุลาคม 1991 ที่กรุงเทพฯ เป็นสุนทรพจน์ประจำปีครั้งแรกของเขาในฐานะประธานกลุ่มธนาคารโลก ต่อจาก Barber Conable ที่เกษียณ เขากล่าวว่า "สงครามเย็นได้ยุติลงแล้ว" และยินดีที่ Michel Camdessus จะเป็นกรรมการผู้จัดการ IMF ต่อไป
Preston ให้ตัวเลขที่สะท้อนความต่างระหว่างภูมิภาค คือรายได้ต่อหัวของประเทศเอเชียตะวันออกเพิ่มขึ้นมากกว่า 5% ต่อปีตลอด 30 ปี เทียบกับไม่ถึงครึ่งเปอร์เซ็นต์ในแอฟริกา แต่ก็เตือนว่าปี 1990 และ 1991 เป็นช่วงที่ประเทศกำลังพัฒนาโตช้าที่สุดนับจากปี 1965 และแจ้งว่าการเจรจาเติมทุน IDA รอบที่ 10 เริ่มขึ้นในสัปดาห์นั้น
เหตุการณ์ที่สะท้อนยุคสมัยที่สุดคือถ้อยแถลงของ Yavlinsky หัวหน้าคณะผู้แทนสหภาพโซเวียต ซึ่งมาในฐานะ "Special Associate รายใหม่ของ IMF" เขาบอกที่ประชุมว่าปี 1991 GNP ของโซเวียตจะลดลงราว 15% ผลผลิตอุตสาหกรรมลดลง 9% และดัชนีราคาขายปลีกตามตัวเลขทางการสูงกว่าปี 1990 ถึง 96% ในการประชุม IMF 1991 อานันท์เองก็ระบุว่าการเปลี่ยนผ่านของโซเวียตและยุโรปตะวันออกไปสู่เศรษฐกิจตลาดเป็นหนึ่งในความต้องการเงินทุนที่จะกดดันการระดมทรัพยากร คู่กับความต้องการของประเทศพัฒนาน้อยที่สุดและประเทศที่ติดหนี้
ลำดับเหตุการณ์: จากการประชุม IMF 1991 ถึงการประชุมปี 2026
| พ.ศ. (ค.ศ.) | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 2532 (1989) | ก่อตั้งศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์เพื่อรองรับการประชุมประจำปีครั้งที่ 46 |
| 2530–2533 (1987–1990) | GDP ที่แท้จริงของไทยโตเฉลี่ย 11.2% ต่อปี ตามที่ผู้แทนไทยรายงานต่อที่ประชุม |
| 15 ต.ค. 2534 (1991) | เปิดการประชุม IMF 1991 อานันท์กล่าวต้อนรับ Preston กล่าวสุนทรพจน์ประจำปีครั้งแรก |
| 17 ต.ค. 2534 (1991) | คณะผู้ว่าการลงมติขอบคุณเจ้าภาพ (มติ IBRD ที่ 456) |
| ม.ค. 2535 (1992) | กำหนดเริ่มใช้ภาษีมูลค่าเพิ่มแทนภาษีการค้า ตามที่แจ้งในที่ประชุม |
| 20 ส.ค. 2540 (1997) | IMF อนุมัติ Stand-By ให้ไทย SDR 2,900 ล้าน (ราว 3,900 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ระยะ 34 เดือน |
| 31 ก.ค. 2546 (2003) | ไทยชำระหนี้ IMF งวดสุดท้าย ก่อนกำหนดเดิมในปี 2004 |
| 2562 (2019) | QSNCC ปิดปรับปรุงใหญ่ |
| 12–18 ต.ค. 2569 (2026) | ไทยเป็นเจ้าภาพการประชุมประจำปีครั้งที่สองที่ QSNCC |
หกปีจากดาวเด่นสู่ผู้กู้ IMF
ตัวเลขที่ไทยนำเสนอในการประชุม IMF 1991 ดูดีทุกตัว แต่ไม่ถึง 6 ปีต่อมา IMF อนุมัติวงเงิน Stand-By ให้ไทย SDR 2,900 ล้าน (ราว 3,900 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เมื่อ 20 สิงหาคม 1997 IMF ระบุว่าไทยเบิกใช้จริง SDR 2,500 ล้าน และชำระงวดสุดท้ายเมื่อ 31 กรกฎาคม 2003 ก่อนกำหนดเดิมในปี 2004 รายละเอียดของวิกฤตอ่านได้ในวิกฤตต้มยำกุ้ง พ.ศ. 2540
คำเตือนบางส่วนอยู่ในห้องประชุมตั้งแต่ปี 1991 แล้ว อานันท์บอกว่าวินัยการคลังและการเงินแบบทศวรรษ 1980 "จำเป็นแต่ไม่เพียงพอ" สำหรับปัญหาของทศวรรษ 1990 และ Suthee ยอมรับว่าการโตสองหลักหลายปีติดกัน "สร้างแรงกดดันอย่างมากต่อขีดความสามารถและทรัพยากร" ของประเทศ
มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน
IMF ระบุว่าไทยเป็นเจ้าภาพการประชุมประจำปีครั้งล่าสุดในปี 1991 ส่วนประกาศของรัฐบาลไทยผ่าน THAILAND.GO.TH อธิบายว่าการประชุมนี้จัดที่สำนักงานใหญ่ในวอชิงตัน 2 ปีติดกัน แล้วย้ายไปประเทศสมาชิกทุกปีที่สาม การได้เป็นเจ้าภาพซ้ำจึงไม่ได้เกิดบ่อย รายละเอียดของการประชุมปีนี้อ่านได้ในประชุมใหญ่ IMF–ธนาคารโลกที่กรุงเทพฯ 12–18 ต.ค.
บทเรียนจากการประชุม IMF 1991 สำหรับองค์กรไทยวันนี้มี 3 ข้อ
- โครงสร้างพื้นฐานจากงานใหญ่อยู่ได้นานกว่างาน ศูนย์ประชุมที่สร้างเพื่อการประชุม 3 วันกลายเป็นฐานของอุตสาหกรรม MICE ไทยกว่า 30 ปี องค์กรที่ลงทุนเพื่องานเฉพาะกิจควรวางแผนการใช้งานต่อหลังงานจบตั้งแต่ต้น
- ตัวเลขดีไม่ได้แปลว่าไม่มีความเสี่ยง ไทยช่วงปี 1987–1990 โตเฉลี่ย 11.2% ต่อปีและกำลังเปิดเสรีการเงิน แต่ไม่ถึง 6 ปีหลังการประชุมต้องกู้ IMF ผู้บริหารควรอ่านคำเตือนที่ซ่อนอยู่ในรายงานผลงานที่ดีด้วย
- ประเด็นที่ค้างจากปี 1991 ยังอยู่บนโต๊ะ การค้าที่แบ่งเป็นกลุ่ม สิ่งแวดล้อม และความเหลื่อมล้ำ เป็นหัวข้อที่ทั้งอานันท์และ Suthee พูดไว้ และยังเป็นโจทย์ที่ธุรกิจไทยเจอในปี 2026
อ่านเรื่องราวในอดีตที่อธิบายเศรษฐกิจและเทคโนโลยีวันนี้ได้ที่หมวดประวัติศาสตร์
คำถามที่พบบ่อย
ประชุม IMF 1991 ที่กรุงเทพฯ คืออะไร?
การประชุม IMF 1991 คือการประชุมประจำปีครั้งที่ 46 ของคณะผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และกลุ่มธนาคารโลก จัดที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กรุงเทพฯ ระหว่าง 15–17 ตุลาคม 1991 มี Pablo Better ผู้ว่าการของเอกวาดอร์เป็นประธาน และอานันท์ ปันยารชุน นายกรัฐมนตรีขณะนั้นกล่าวต้อนรับ
ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์สร้างขึ้นเพื่ออะไร?
ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ (QSNCC) ระบุว่าก่อตั้งในปี 1989 เพื่อรองรับการประชุมประจำปีครั้งที่ 46 ของกลุ่มธนาคารโลกและ IMF หรือการประชุม IMF 1991 และเป็นศูนย์ประชุมนานาชาติแห่งแรกของไทย ศูนย์ปิดปรับปรุงในปี 2019 และอาคารใหม่ใหญ่กว่าเดิม 5 เท่า
ไทยเคยเป็นเจ้าภาพประชุม IMF กี่ครั้ง?
สองครั้ง ครั้งแรกคือการประชุม IMF 1991 ที่กรุงเทพฯ ระหว่าง 15–17 ตุลาคม 1991 และครั้งที่สองคือการประชุมประจำปี IMF และกลุ่มธนาคารโลก 12–18 ตุลาคม 2026 ซึ่งจัดที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์เช่นเดียวกัน
หลังประชุม IMF 1991 ไทยกู้เงิน IMF เมื่อไร?
หลังการประชุม IMF 1991 ราว 6 ปี IMF อนุมัติวงเงิน Stand-By ให้ไทย SDR 2,900 ล้าน (ราว 3,900 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เมื่อ 20 สิงหาคม 1997 ไทยเบิกใช้จริง SDR 2,500 ล้าน และชำระคืนงวดสุดท้ายเมื่อ 31 กรกฎาคม 2003 ก่อนกำหนดเดิมในปี 2004
แหล่งอ้างอิง
- 1991 annual meetings of the Boards of Governors : summary proceedings — World Bank
- Address to the Board of Governors by Lewis T. Preston (Bangkok, October 15, 1991) — World Bank
- At a Glance — ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ (QSNCC)
- 2026 Annual Meetings — International Monetary Fund
- Countdown to 2026 IMF-World Bank Group Annual Meetings in Bangkok — THAILAND.GO.TH
- IMF Approves Stand-by Credit for Thailand (Press Release No. 97/37) — International Monetary Fund
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- IMF22ธนาคารโลก33อาเซียน52NATO3
- ประเทศและสถานที่
- กรุงเทพฯ140ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์8สหภาพโซเวียต7แอลเบเนีย3สวิตเซอร์แลนด์29กัมพูชา8เมียนมา13จีน157เวียดนาม37ยุโรป146
- เหตุการณ์และงาน
- การประชุมประจำปี IMF17
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ