STS-2 45 ปี ครบ 12 พ.ย. 2026 นับจากวันที่ NASA ส่งกระสวยอวกาศ Columbia ขึ้นบินเป็นครั้งที่สอง พิสูจน์ว่ายานโคจรรอบโลกนำกลับมาใช้ซ้ำได้ และทดสอบแขนกล RMS
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 7 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- STS-2 45 ปี ครบในวันที่ 12 พฤศจิกายน 2026 นับจากวันที่กระสวยอวกาศ Columbia ขึ้นจากฐานปล่อย 39A เมื่อ 12 พฤศจิกายน 1981 เวลา 10:09:59 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ
- ภารกิจตั้งไว้ 5 วัน แต่เหลือ 2 วัน 6 ชั่วโมง 13 นาที 12 วินาที เพราะเซลล์เชื้อเพลิง 1 ใน 3 ชุดขัดข้อง NASA ระบุว่ายังทำวัตถุประสงค์ได้ 90%
- ลูกเรือ 2 คนคือ Joe H. Engle และ Richard H. Truly ทดสอบแขนกล Remote Manipulator System ที่แคนาดาสร้างในอวกาศเป็นครั้งแรก
- Columbia ลงจอดที่ฐานทัพอากาศ Edwards รัฐแคลิฟอร์เนีย วันที่ 14 พฤศจิกายน 1981 โคจรรอบโลก 37 รอบ ระยะทางราว 1.075 ล้านไมล์
STS-2 45 ปี ครบในวันที่ 12 พฤศจิกายน 2026 นับจากวันที่ NASA ส่งกระสวยอวกาศ Columbia ขึ้นจากฐานปล่อย 39A ศูนย์อวกาศเคนเนดี รัฐฟลอริดา เมื่อ 12 พฤศจิกายน 1981 นับเป็นครั้งที่สองที่ยานลำเดียวกันขึ้นสู่อวกาศ ห่างจากเที่ยวบิน STS-1 พอดี 7 เดือน และเป็นการพิสูจน์ว่ายานอวกาศที่โคจรรอบโลกนำกลับมาใช้ซ้ำได้จริง
STS-2 45 ปี: STS-2 คืออะไร และทดสอบอะไร
STS-2 คือเที่ยวบินทดสอบครั้งที่สองของโครงการกระสวยอวกาศ (Space Shuttle) หน้าภารกิจของ NASA ระบุวัตถุประสงค์หลักไว้ 2 ข้อ คือพิสูจน์ว่าส่งยานโคจร (orbiter) และลูกเรือขึ้นไปซ้ำแล้วกลับมาได้อย่างปลอดภัย และตรวจสอบการทำงานร่วมกันของทั้งระบบ ได้แก่ ตัวยาน จรวดเชื้อเพลิงแข็ง และถังเชื้อเพลิงภายนอก
บทความย้อนหลังของ NASA ที่เขียนเมื่อครบ 40 ปี เรียก Columbia ว่าเป็นยานอวกาศโคจรรอบโลกที่นำกลับมาใช้ซ้ำได้ลำแรกของโลก ก่อนหน้านั้นยานที่พามนุษย์ขึ้นสู่อวกาศเป็นแคปซูลที่ใช้ครั้งเดียว STS-2 จึงเป็นการทดสอบสิ่งที่โครงการทั้งหมดวางไว้ คือการเตรียมยานลำเดิมให้กลับขึ้นไปได้อีก
| รายการ | ข้อมูลตามหน้าภารกิจของ NASA |
|---|---|
| ยาน | Columbia |
| ฐานปล่อย | 39A ศูนย์อวกาศเคนเนดี |
| ขึ้นบิน | 12 พ.ย. 1981 เวลา 10:09:59 น. (EST) |
| ลงจอด | 14 พ.ย. 1981 เวลา 13:23:11 น. (PST) ฐานทัพอากาศ Edwards รัฐแคลิฟอร์เนีย รันเวย์ 23 |
| ระยะเวลา | 2 วัน 6 ชั่วโมง 13 นาที 12 วินาที |
| จำนวนรอบโลก | 37 รอบ |
| ความสูงวงโคจร | 157 ไมล์ทะเล ความเอียง 38.0 องศา |
| ระยะทาง | ราว 1.075 ล้านไมล์ |
| น้ำหนักตอนขึ้นบิน | 320,708 ปอนด์ |
| ระยะวิ่งหลังแตะพื้น | 7,711 ฟุต ใช้เวลา 53 วินาที |
เมื่อเทียบเป็นเวลาประเทศไทย การขึ้นบินตรงกับราว 22:10 น. ของวันที่ 12 พฤศจิกายน 1981 และการลงจอดตรงกับราว 04:23 น. ของวันที่ 15 พฤศจิกายน 1981 (เราคำนวณจากเวลาที่ NASA ระบุ)
ก่อน STS-2 45 ปี: กว่าจะได้ขึ้นบินต้องเลื่อนสามครั้ง
หน้าภารกิจของ NASA บันทึกว่า STS-2 เดิมกำหนดขึ้นบินวันที่ 9 ตุลาคม 1981 แต่ต้องเลื่อนเพราะสารไนโตรเจนเตตรอกไซด์รั่วระหว่างเติมระบบควบคุมการทรงตัวส่วนหน้า วันที่ 4 พฤศจิกายน การนับถอยหลังหยุดเพราะค่าความดันถังออกซิเจนของเซลล์เชื้อเพลิงต่ำผิดปกติ และระหว่างนั้นพบความดันน้ำมันสูงในหน่วยจ่ายกำลังเสริม (APU) 2 ใน 3 ชุด ต้องล้างเกียร์และเปลี่ยนไส้กรองก่อนเลื่อนไปวันที่ 12 พฤศจิกายน
วันขึ้นบินจริงยังล่าช้าอีก 2 ชั่วโมง 40 นาทีเพื่อเปลี่ยนอุปกรณ์จัดการข้อมูล (multiplexer/demultiplexer) บทความของ NASA เล่าว่าเครื่องสำรองก็เสียด้วย จึงต้องถอดชุดจากกระสวยอวกาศ Challenger ที่ยังสร้างอยู่ที่เมือง Palmdale มาติดตั้งแทน ส่วนระบบฉีดน้ำลดแรงสั่นสะเทือนที่ฐานปล่อยซึ่งปรับปรุงใหม่ได้ผล ไม่มีแผ่นกันความร้อนหลุด และเสียหายเพียง 12 แผ่น
วันนั้นยังเป็นวันเกิดอายุ 44 ปีของ Richard H. Truly NASA ระบุว่าเขาเป็นคนแรกที่ขึ้นสู่อวกาศในวันเกิดตัวเอง ทีมภาคพื้นดินตกแต่งห้องอาหารเช้าและห้องเตรียมตัวที่ฐานปล่อยให้
STS-2 45 ปี: สองวันในวงโคจร
ราว 5 ชั่วโมงหลังขึ้นบิน เซลล์เชื้อเพลิง 1 ใน 3 ชุดที่ผลิตไฟฟ้าและน้ำดื่มให้ยานเริ่มทำงานผิดปกติ ศูนย์ควบคุมให้ปิดชุดนั้น กฎการบินกำหนดว่าเมื่อเหลือเซลล์เชื้อเพลิง 2 ชุด ให้ทำภารกิจขั้นต่ำเท่านั้น ภารกิจ 5 วันจึงเหลือราว 54 ชั่วโมง งานสำคัญถูกย้ายมาทำให้เสร็จใน 2 วัน
งานที่ลูกเรือ STS-2 ทำได้ในเวลาที่เหลือ ซึ่ง NASA ยังพูดถึงในวาระ STS-2 45 ปี มีดังนี้
- ทดสอบแขนกล Remote Manipulator System (RMS) ที่แคนาดาสร้าง ยาว 50 ฟุต เป็นครั้งแรกในวงโคจร Truly ควบคุมจากห้องนักบินด้านหลังและรายงานว่าแขนกล "ทำงานราบรื่นมาก"
- เดินเครื่องชุดทดลอง OSTA-1 ของสำนักงานประยุกต์ใช้อวกาศและพื้นโลกของ NASA เป็นสัมภาระวิทยาศาสตร์ชุดแรกบนกระสวยอวกาศ ประกอบด้วยเรดาร์ถ่ายภาพ SIR-A เครื่องวัดมลพิษทางอากาศ MAPS และเครื่องวัดสีมหาสมุทร OCE
- ทดสอบเครื่องยนต์ OMS ดับแล้วติดใหม่ในอีก 4 นาทีต่อมา และทดสอบเครื่องยนต์ควบคุมการทรงตัว
- ถ่ายภาพโลก รวมถึงเกาะไซปรัส ช่องแคบฮอร์มุซ และกรุงโตเกียว
ในวันที่สองของภารกิจ คือ 13 พฤศจิกายน 1981 ประธานาธิบดี Ronald W. Reagan เข้าเยี่ยมศูนย์ควบคุมภารกิจที่ศูนย์อวกาศจอห์นสัน เมืองฮิวสตัน NASA ระบุว่าเป็นประธานาธิบดีคนแรกที่เข้าไปในห้องควบคุมระหว่างภารกิจจริง และได้คุยกับลูกเรือไม่กี่นาที ส่วน Sally K. Ride ทำหน้าที่ capcom ผู้สื่อสารกับลูกเรือ เป็นผู้หญิงคนแรกในตำแหน่งนี้
STS-2 45 ปี: กลับสู่โลกและลงจอดที่ Edwards
วันที่ 14 พฤศจิกายน 1981 ลูกเรือจุดเครื่องยนต์ OMS เหนือมหาสมุทรอินเดียราว 3 นาทีเพื่อลดระดับวงโคจร ระหว่างกลับเข้าชั้นบรรยากาศ พลาสมาที่ห่อตัวยานตัดการสื่อสารไป 16 นาที Engle บังคับยานผ่านชุดการเลี้ยวเพื่อเก็บข้อมูลการควบคุมในช่วงความเร็วเหนือเสียง หน้าข้อมูลลูกเรือของ NASA ระบุว่าเขาเป็นนักบินคนแรกและคนเดียวที่บังคับยานด้วยมือจากความเร็ว Mach 25 จนลงจอด
Columbia แตะพื้นบนรันเวย์ทะเลสาบแห้งของ Dryden Flight Research Center (ปัจจุบันคือ Armstrong Flight Research Center) ในฐานทัพอากาศ Edwards บทความของ NASA ประมาณว่ามีผู้ชมราว 200,000 คน และเขียนระยะวิ่งหลังแตะพื้นไว้ราว 7,000 ฟุต ขณะที่หน้าภารกิจระบุ 7,711 ฟุต บทความนี้บันทึกไว้ทั้งสองตัวเลขตามต้นฉบับ
ลำดับเหตุการณ์ STS-2 45 ปีก่อน สรุปจากหน้าภารกิจและบทความของ NASA
| วันที่ (ค.ศ. 1981) | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 9 ต.ค. | กำหนดขึ้นบินเดิม เลื่อนเพราะสารไนโตรเจนเตตรอกไซด์รั่ว |
| 4 พ.ย. | ยกเลิกการนับถอยหลังเพราะปัญหาเซลล์เชื้อเพลิงและ APU |
| 12 พ.ย. | ขึ้นบินจากฐาน 39A เวลา 10:09:59 น. (EST) ห่างจาก STS-1 พอดี 7 เดือน |
| 12 พ.ย. | ราว 5 ชั่วโมงหลังขึ้นบิน เซลล์เชื้อเพลิง 1 ชุดขัดข้อง ภารกิจถูกลดเหลือขั้นต่ำ |
| 13 พ.ย. | ทดสอบแขนกล RMS ครั้งแรก ประธานาธิบดี Reagan เยี่ยมศูนย์ควบคุม |
| 14 พ.ย. | ลงจอดที่ Edwards เวลา 13:23:11 น. (PST) |
| 25 พ.ย. | Columbia กลับถึงศูนย์อวกาศเคนเนดี |
มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน
ในวาระ STS-2 45 ปี สิ่งที่ภารกิจนี้ทิ้งไว้ยังเห็นได้ในงานอวกาศและงานวิศวกรรมวันนี้
- การใช้ซ้ำเป็นเรื่องของการเตรียมยาน STS-2 แสดงว่ายานที่กลับมาแล้วต้องผ่านการตรวจและซ่อมก่อนบินอีกครั้ง ปัญหาที่ทำให้เลื่อนวันบินส่วนใหญ่มาจากระบบย่อย ไม่ใช่ตัวโครงสร้าง
- แผนสำรองต้องเขียนไว้ล่วงหน้า กฎการบินที่กำหนดภารกิจขั้นต่ำเมื่อเหลือเซลล์เชื้อเพลิง 2 ชุด ทำให้ทีมตัดสินใจได้ทันที และยังเก็บงานได้ 90%
- ทดสอบอุปกรณ์ใหม่ในเที่ยวบินจริงทีละขั้น แขนกล RMS ถูกกางออกแล้วเก็บกลับเป็นการทดสอบแรก ก่อนให้ลูกเรือทั้งสองคนลองควบคุม แล้วจึงเก็บเข้าที่
- ข้อมูลจากอวกาศเพื่อดูโลก ชุดทดลอง OSTA-1 ใช้เรดาร์ถ่ายภาพและเครื่องวัดสีมหาสมุทรสำรวจโลกจากวงโคจร หน้าภารกิจของ NASA ระบุว่านักวิทยาศาสตร์ของภารกิจพอใจกับข้อมูลที่ได้
ภาพทุกภาพในบทความ STS-2 45 ปี นี้เป็นภาพของ NASA จากบทความย้อนหลังที่ NASA เผยแพร่เมื่อครบรอบ 40 ปี อ่านประวัติศาสตร์อวกาศเดือนพฤศจิกายนเรื่องอื่นได้ที่ Gemini 12 60 ปี Mariner 9 55 ปี และหมวดประวัติศาสตร์
ภาพบันทึก
ภาพบันทึก STS-2 45 ปี จาก NASA
คำถามที่พบบ่อย
STS-2 45 ปี นับจากวันไหน?
STS-2 45 ปี นับจากวันที่ 12 พฤศจิกายน 1981 ซึ่งกระสวยอวกาศ Columbia ขึ้นจากฐานปล่อย 39A ที่ศูนย์อวกาศเคนเนดี เวลา 10:09:59 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ หรือราว 22:10 น. ตามเวลาประเทศไทย จึงครบ 45 ปีในวันที่ 12 พฤศจิกายน 2026
ภารกิจ STS-2 สำคัญอย่างไร?
ในวาระ STS-2 45 ปี หน้าภารกิจของ NASA ระบุว่า STS-2 เป็นเที่ยวบินทดสอบครั้งที่สองของกระสวยอวกาศ เพื่อพิสูจน์ว่าส่งยานโคจรและลูกเรือขึ้นไปซ้ำและกลับมาได้อย่างปลอดภัย บทความของ NASA เรียก Columbia ว่ายานอวกาศโคจรรอบโลกที่นำกลับมาใช้ซ้ำได้ลำแรกของโลก
ทำไมภารกิจ STS-2 สั้นกว่าแผน?
ย้อนไป STS-2 45 ปีก่อน ราว 5 ชั่วโมงหลังขึ้นบิน เซลล์เชื้อเพลิง 1 ใน 3 ชุดที่ผลิตไฟฟ้าและน้ำดื่มทำงานผิดปกติ กฎการบินกำหนดว่าเมื่อเหลือ 2 ชุดให้ทำภารกิจขั้นต่ำ ภารกิจ 5 วันจึงเหลือราว 54 ชั่วโมง แต่ NASA ระบุว่ายังทำวัตถุประสงค์ได้ 90%
ในวาระ STS-2 45 ปี ลูกเรือของภารกิจคือใคร?
ลูกเรือของ STS-2 มี 2 คน คือ Joe H. Engle ผู้บังคับการ ซึ่งเคยบิน X-15 สูงพอจะได้คุณสมบัตินักบินอวกาศมาก่อน และ Richard H. Truly นักบิน ซึ่งวันขึ้นบินตรงกับวันเกิดอายุ 44 ปีของเขา ทำให้เป็นคนแรกที่ขึ้นสู่อวกาศในวันเกิดตัวเอง
แหล่งอ้างอิง
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- NASA47
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ