คลองสุเอซ 157 ปี ครบ 17 พ.ย. 2026 นับจากพิธีเปิดปี 1869 ที่มีแขก 6,000 คน คลองเคยปิด 2 ครั้ง ช่วง 1956–1957 และ 1967–1975 ก่อนยาวขึ้นจาก 164 เป็น 193.30 กม.
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 7 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- การท่าเรือคลองสุเอซ (SCA) ระบุว่า พิธีเปิดคลองสุเอซจัดเมื่อ 17 พฤศจิกายน 1869 มีแขกร่วมงาน 6,000 คน หลังเริ่มขุด 25 เมษายน 1859 และน้ำสองทะเลมาบรรจบกัน 18 สิงหาคม 1869
- คลองปิดการเดินเรือ 2 ครั้ง ครั้งแรกจากสงครามปลายปี 1956 เปิดใหม่ 29 มีนาคม 1957 ครั้งที่สองตั้งแต่ 5 มิถุนายน 1967 ถึง 5 มิถุนายน 1975 รวม 8 ปี
- ตลอดคลองสุเอซ 157 ปี ความยาวคลองเพิ่มจาก 164 กม. ในปี 1869 เป็น 193.30 กม. ตั้งแต่ปี 2010 และร่องน้ำรับเรือกินน้ำลึกได้จาก 22 ฟุต เป็น 66 ฟุต
- โครงการคลองสุเอซใหม่ปี 2015 ยาวรวม 72 กม. SCA ตั้งเป้าลดเวลาผ่านคลองขาลงจาก 18 ชั่วโมงเหลือ 11 ชั่วโมง และเพิ่มเรือผ่านเฉลี่ยจาก 49 เป็น 97 ลำต่อวัน ภายในปี 2023
คลองสุเอซ 157 ปี ครบในวันที่ 17 พฤศจิกายน 2026 นับจากพิธีเปิดคลองเมื่อ 17 พฤศจิกายน 1869 ซึ่งการท่าเรือคลองสุเอซ (Suez Canal Authority: SCA) บันทึกว่ามีแขกร่วมงาน 6,000 คน คลองนี้เชื่อมทะเลเมดิเตอร์เรเนียนกับทะเลแดง ทำให้เรือระหว่างเอเชียกับยุโรปไม่ต้องอ้อมทวีปแอฟริกา
คลองสุเอซ 157 ปี เริ่มจากสัมปทานปี 1854
SCA เล่าว่าแนวคิดเชื่อมทะเลแดงกับเมดิเตอร์เรเนียนมีมาตั้งแต่สมัยฟาโรห์ผ่านแม่น้ำไนล์ แต่ประวัติของคลองปัจจุบันเริ่มจากสัมปทานที่ให้ เฟอร์ดินานด์ เดอ เลสเซปส์ (Ferdinand de Lesseps) ตั้งบริษัทขุดคลอง
- 30 พฤศจิกายน 1854 สัมปทานฉบับแรกออก ให้เดอ เลสเซปส์ตั้งบริษัทและควบคุมงาน โดยประธานบริษัทต้องได้รับการแต่งตั้งจากรัฐบาลอียิปต์
- 5 มกราคม 1856 สัมปทานฉบับที่สองมี 23 ข้อ มาตรา 14 ระบุให้คลองเปิดเป็นทางผ่านที่เป็นกลางสำหรับเรือพาณิชย์ทุกลำ "ตลอดไป"
- 5 ธันวาคม 1858 ตั้งบริษัท Universal Company of the Maritime Canal of Suez ทุน 200 ล้านฟรังก์ แบ่งเป็น 400,000 หุ้น หุ้นละ 500 ฟรังก์
- 25 เมษายน 1859 เริ่มขุดที่อัลฟารามา (ปัจจุบันคือพอร์ตซาอิด) SCA ระบุว่ามีชาวอียิปต์ 20,000 คนร่วมงานเริ่มขุด
- 18 พฤศจิกายน 1862 น้ำไหลเข้าทะเลสาบทิมซาห์ กลางทางระหว่างพอร์ตซาอิดกับสุเอซ
- 18 สิงหาคม 1869 น้ำของสองทะเลมาบรรจบกัน ปิดฉากงานขุด 10 ปี
พิธีเปิดเมื่อคลองสุเอซ 157 ปีก่อน: 17 พฤศจิกายน 1869
SCA บันทึกว่าแขก 6,000 คนร่วมพิธีเปิด คนสำคัญที่สุดคือจักรพรรดินีเออเฌนี (Empress Eugénie) พระมเหสีของจักรพรรดินโปเลียนที่ 3 แห่งฝรั่งเศส ร่วมด้วยจักรพรรดิออสเตรีย กษัตริย์ฮังการี มกุฎราชกุมารปรัสเซีย และผู้แทนจากราชสำนักยุโรปอีกหลายแห่ง
ตารางพัฒนาการของ SCA ระบุว่าคลองในปี 1869 ยาว 164 กิโลเมตร ลึกสูงสุด 8 เมตร และรับเรือกินน้ำลึกได้ 22 ฟุต ส่วนหน้าเดียวกันระบุว่าเรือใหญ่ที่สุดที่ผ่านได้ตอนเปิดคลองบรรทุกได้ราว 5,000 ตัน
เจ้าของคลองสุเอซ 157 ปี: จากหุ้นอังกฤษ 1875 ถึงการโอนเป็นของรัฐ 1956
- 15 กุมภาพันธ์ 1875 นายกรัฐมนตรีอังกฤษ เบนจามิน ดิสเรลี ซื้อหุ้น 176,602 หุ้นจากเคดีฟอิสมาอิล ในราคา 3,976,580 ปอนด์สเตอร์ลิง คิดเป็นราว 44% ของหุ้นทั้งหมด หลังจากนั้นบริษัทอยู่ในการควบคุมทางการเงินของฝรั่งเศส (56%) และอังกฤษ (44%) ตามข้อมูลของ SCA
- พฤษภาคม–กันยายน 1882 อังกฤษยึดครองอียิปต์หลังการกบฏของอูราบี เข้ายึดสิ่งอำนวยความสะดวกของบริษัท และหยุดการเดินเรือในคลองช่วงหนึ่ง ตามประวัติของ SCA
- 29 ตุลาคม 1888 อนุสัญญาคอนสแตนติโนเปิลวางระบบที่ประกันเสรีภาพการเดินเรือผ่านคลอง
- 26 กรกฎาคม 1956 ประธานาธิบดีกามาล อับเดล นัสเซอร์ ประกาศโอนบริษัทคลองสุเอซเป็นของรัฐ (หน้าประวัติของ SCA ระบุวันที่สุนทรพจน์ที่อเล็กซานเดรียว่า "July 6th" ในย่อหน้าหนึ่ง แต่ย่อหน้าอื่นในหน้าเดียวกันระบุวันโอนเป็นของรัฐว่า 26 กรกฎาคม 1956)
- 1 มกราคม 1963 SCA ระบุว่าอียิปต์จ่ายค่าชดเชยให้ผู้ถือหุ้นครบ รวม 28.3 ล้านปอนด์อียิปต์
คลองสุเอซ 157 ปี ปิด 2 ครั้ง รวมเกือบ 9 ปี
ในรอบคลองสุเอซ 157 ปี SCA บันทึกการปิดการเดินเรือใหญ่ไว้ 2 ครั้ง
- ปลายปี 1956 การโจมตีที่ SCA เรียกว่า "Tripartite Aggression" ระหว่าง 31 ตุลาคม ถึง 22 ธันวาคม 1956 ทำให้คลองปิด หลังกู้ซากเรือที่จมออกจากร่องน้ำ คลองเปิดการเดินเรืออีกครั้งเมื่อ 29 มีนาคม 1957
- 1967–1975 การเดินเรือหยุดตั้งแต่สงครามที่เริ่ม 5 มิถุนายน 1967 ประธานาธิบดีอันวาร์ ซาดัต ประกาศเปิดคลองต่อรัฐสภาเมื่อ 29 มีนาคม 1975 และคลองเปิดให้เรือนานาชาติผ่านอีกครั้ง 5 มิถุนายน 1975 หลังเก็บกู้ซากสงครามและเรือที่จมระหว่างสงครามปี 1967 และ 1973
ช่วงที่ปิด 8 ปีนี้ SCA ระบุว่างานพัฒนาคลองที่วางไว้ตั้งแต่ปี 1966 ต้องหยุดทั้งหมด และคลองกลับมาเปิดด้วยความลึกเท่าก่อนปิด
คลองสุเอซ 157 ปี ขยายจาก 164 เป็น 193.30 กิโลเมตร
| ปี ค.ศ. | ความยาวรวม (กม.) | ช่วงทางคู่ (กม.) | ลึกสูงสุด (ม.) | เรือกินน้ำลึกได้ (ฟุต) |
|---|---|---|---|---|
| 1869 | 164 | – | 8 | 22 |
| 1956 | 175 | 27.7 | 14 | 35 |
| 1962 | 175 | 27.7 | 15.5 | 38 |
| 1980 | 189.80 | 77 | 19.5 | 53 |
| 1996 | 189.80 | 77 | 21 | 58 |
| 2001 | 191.80 | 79 | 22.5 | 62 |
| 2010 | 193.30 | 80.5 | 24 | 66 |
| 2015 | 193.30 | 113.3 | 24 | 66 |
ที่มา: ตาราง Stages of developing the Suez Canal ของการท่าเรือคลองสุเอซ ตารางนี้แสดงว่าตลอดคลองสุเอซ 157 ปี ร่องน้ำลึกขึ้นจาก 8 เป็น 24 เมตร
เรือใหญ่ที่สุดในรอบคลองสุเอซ 157 ปี
เรือที่ผ่านคลองใหญ่ขึ้นตามร่องน้ำ SCA บันทึกตัวอย่างไว้ดังนี้
- 13 มีนาคม 1962 เรือบรรทุกน้ำมัน Manhattan ของสหรัฐฯ ซึ่ง SCA ระบุว่าเป็นเรือบรรทุกน้ำมันใหญ่ที่สุดในโลกตอนนั้น ผ่านคลอง บรรทุกได้สูงสุด 106,500 ตัน ยาว 286.7 เมตร
- 27 ตุลาคม 1966 เรือบรรทุกน้ำมัน Birghaven ของนอร์เวย์ ยาว 278.9 เมตร บรรทุกได้ 153,511 ตัน เป็นเรือใหญ่ที่สุดที่ผ่านคลองนับจากวันเปิด หลังทดลองกับแบบจำลองที่ศูนย์วิจัยของ SCA ในอิสมาอิเลีย
- 31 ตุลาคม 1976 เรือบรรทุกน้ำมัน Asoscandia ของไลบีเรีย บรรทุกได้สูงสุด 254,000 ตัน ยาว 348.5 เมตร ผ่านคลองแบบเรือเปล่า
โครงการคลองสุเอซใหม่ ที่ทำเสร็จในปี 2015 เป็นงานล่าสุดในตาราง SCA ระบุรายละเอียดดังนี้
- ขุดคลองใหม่ขนานคลองเดิมจากกิโลเมตรที่ 60 ถึง 95 และขุดลอกขยายทางคู่ที่ทะเลสาบเกรตบิทเทอร์และบัลลาห์ ยาวรวม 37 กิโลเมตร รวมทั้งโครงการ 72 กิโลเมตร ใช้เวลาดำเนินงาน 12 เดือน
- ตั้งเป้าลดเวลาผ่านคลองของขบวนเรือขาลงจาก 18 ชั่วโมงเหลือ 11 ชั่วโมง และลดเวลารอจาก 8–11 ชั่วโมงเหลือไม่เกิน 3 ชั่วโมง
- ตั้งเป้าเพิ่มเรือผ่านเฉลี่ยจาก 49 ลำต่อวันเป็น 97 ลำต่อวันภายในปี 2023 และเพิ่มรายได้จาก 5.3 พันล้านดอลลาร์เป็น 13.226 พันล้านดอลลาร์ในปี 2023 (ตัวเลขทั้งสองเป็นเป้าหมายตอนเริ่มโครงการ ไม่ใช่ผลจริง)
ลำดับเหตุการณ์คลองสุเอซ 157 ปี
| วันที่ | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 30 พ.ย. 1854 | สัมปทานฉบับแรกให้เดอ เลสเซปส์ตั้งบริษัทขุดคลอง |
| 25 เม.ย. 1859 | เริ่มขุดที่อัลฟารามา (พอร์ตซาอิด) |
| 18 ส.ค. 1869 | น้ำทะเลเมดิเตอร์เรเนียนกับทะเลแดงมาบรรจบกัน |
| 17 พ.ย. 1869 | พิธีเปิดคลอง แขก 6,000 คน |
| 15 ก.พ. 1875 | อังกฤษซื้อหุ้น 176,602 หุ้นจากเคดีฟอิสมาอิล |
| 29 ต.ค. 1888 | อนุสัญญาคอนสแตนติโนเปิลว่าด้วยเสรีภาพการเดินเรือ |
| 26 ก.ค. 1956 | อียิปต์โอนบริษัทคลองเป็นของรัฐ |
| 31 ต.ค.–22 ธ.ค. 1956 | สงครามทำให้คลองปิด เปิดใหม่ 29 มี.ค. 1957 |
| 5 มิ.ย. 1967 | การเดินเรือหยุดจากสงคราม |
| 5 มิ.ย. 1975 | คลองเปิดให้เรือนานาชาติผ่านอีกครั้ง |
| 2015 | โครงการคลองสุเอซใหม่ ยาวรวม 72 กม. |
บทเรียนสำหรับองค์กรไทยวันนี้
เรือสินค้าระหว่างเอเชียกับยุโรปใช้คลองสุเอซเป็นทางลัดแทนการอ้อมทวีปแอฟริกา ประวัติคลองสุเอซ 157 ปีจึงมีบทเรียนที่ผู้ส่งออกและผู้นำเข้าไทยที่ค้าขายกับยุโรปใช้ได้
- คลองปิดได้นานกว่าที่คิด การปิดปี 1967–1975 กินเวลา 8 ปี แผนสำรองของบริษัทจึงควรมีทั้งกรณีปิดสั้นไม่กี่วันและกรณีปิดยาว เช่น ต้องอ้อมแหลมกู๊ดโฮป
- ต้นทุนเปลี่ยนตามความเสี่ยงของเส้นทาง ค่าระวางและระยะเวลาขนส่งขยับทันทีเมื่อเรือต้องเลี่ยงทะเลแดง ติดตามตัวเลขล่าสุดได้ในข่าวค่าระวางเรือ WCI ของ Drewry
- สัญญาซื้อขายต้องรองรับเหตุสุดวิสัย ตรวจเงื่อนไขส่งมอบ (Incoterms) และประกันภัยขนส่งว่าครอบคลุมความล่าช้าจากการเปลี่ยนเส้นทางหรือไม่
- ร่องน้ำที่ใหญ่ขึ้นไม่ได้แปลว่าความเสี่ยงหมดไป คลองรับเรือใหญ่ได้มากขึ้นตลอด 157 ปี แต่เรือลำเดียวที่ขวางร่องน้ำก็หยุดการจราจรได้ ดังที่เห็นจากภาพถ่ายของสถานีอวกาศนานาชาติในเดือนมีนาคม 2021
อ่านประวัติศาสตร์เศรษฐกิจและการค้าเรื่องอื่นได้ที่หมวดประวัติศาสตร์
ภาพบันทึก
คำถามที่พบบ่อย
คลองสุเอซ 157 ปี นับจากวันไหน?
คลองสุเอซ 157 ปี นับจากพิธีเปิดคลองเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 1869 ซึ่งการท่าเรือคลองสุเอซระบุว่ามีแขกร่วมงาน 6,000 คน รวมถึงจักรพรรดินีเออเฌนีแห่งฝรั่งเศส วันที่ 17 พฤศจิกายน 2026 จึงครบ 157 ปีพอดี
คลองสุเอซใช้เวลาขุดกี่ปี?
การท่าเรือคลองสุเอซระบุว่า การขุดเริ่มเมื่อ 25 เมษายน 1859 ที่เมืองอัลฟารามา (ปัจจุบันคือพอร์ตซาอิด) และน้ำของทะเลเมดิเตอร์เรเนียนกับทะเลแดงมาบรรจบกันเมื่อ 18 สิงหาคม 1869 รวมเวลาราว 10 ปี ก่อนเปิดใช้อย่างเป็นทางการในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกัน ซึ่งเป็นจุดเริ่มนับคลองสุเอซ 157 ปี
คลองสุเอซเคยปิดนานที่สุดกี่ปี?
ตามประวัติของการท่าเรือคลองสุเอซ การเดินเรือหยุดตั้งแต่สงครามที่เริ่ม 5 มิถุนายน 1967 จนเปิดใหม่ 5 มิถุนายน 1975 รวม 8 ปี นับเป็นการปิดที่นานที่สุดในรอบคลองสุเอซ 157 ปี ส่วนการปิดครั้งก่อนช่วงปลายปี 1956 เปิดใหม่ได้ 29 มีนาคม 1957
ปัจจุบันคลองสุเอซยาวเท่าไร รับเรือใหญ่แค่ไหน?
ตารางของการท่าเรือคลองสุเอซระบุความยาวรวม 193.30 กิโลเมตร ร่องน้ำลึกสูงสุด 24 เมตร รับเรือกินน้ำลึกได้ 66 ฟุต และมีช่วงทางคู่ (bypass) 113.3 กิโลเมตรหลังโครงการปี 2015 เทียบกับปี 1869 ที่ยาว 164 กิโลเมตร ลึก 8 เมตร ซึ่งเป็นการขยายตลอดคลองสุเอซ 157 ปี
แหล่งอ้างอิง
- Canal History — Suez Canal Authority
- Canal Characteristics — Suez Canal Authority
- New Suez Canal — Suez Canal Authority
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- รัฐสภา89
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ