จีนคุมส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ 12 รายการ ตั้งแต่โพลีซิลิคอนถึงเซลล์ ผู้ส่งออกต้องขึ้นทะเบียน
จีนเสนอเพิ่มเทคโนโลยีโซลาร์ 12 รายการในบัญชีห้ามและจำกัดการส่งออก และให้ผู้ส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ขึ้นทะเบียนตั้งแต่ 16 ต.ค. 2026 กระทบการตั้งสายการผลิตนอกจีน
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที ผู้เข้าชม 1
สรุปประเด็นสำคัญ
- กระทรวงพาณิชย์และกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีนออกประกาศฉบับที่ 48/2026 เมื่อ 16 ตุลาคม 2026 เสนอเพิ่มเทคโนโลยี 40 รายการ ในบัญชีห้ามและจำกัดการส่งออก แบ่งเป็น AI 23 รายการ โซลาร์ 12 รายการ และชีวการแพทย์ 5 รายการ
- การส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ที่ถูกเสนอครอบคลุมการผลิตโพลีซิลิคอน เวเฟอร์ และเซลล์ รวมถึงเครื่องจักรหลักที่บรรจุเทคโนโลยีนั้น เช่น เตาดึงผลึก เครื่องตัดเวเฟอร์ และเครื่องเคลือบฟิล์ม PECVD/LPCVD
- ตัวอย่างที่จะห้ามส่งออกคือเทคโนโลยีผลิตเซลล์และโมดูล Perovskite และ Tandem ส่วนที่จะจำกัดคือวิศวกรรมโรงงานโพลีซิลิคอนกำลังผลิตต่อสาย 30,000 ตันต่อปี ขึ้นไป
- ระหว่างนี้ผู้ส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์และเทคโนโลยีอื่นในรายการต้องขึ้นทะเบียนก่อนส่งออกทันที และเปิดรับความเห็นถึง 15 พฤศจิกายน 2026 ส่วนสินค้าที่ผลิตด้วยเทคโนโลยีเหล่านี้ไม่อยู่ในขอบเขต
- ไทยเป็นฐานส่งออกเซลล์แสงอาทิตย์ สหรัฐฯ นำเข้าจากไทย 10.6 กิกะวัตต์ มูลค่า 3,732 ล้านดอลลาร์ ในปี 2023 ตามข้อมูลกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ
กระทรวงพาณิชย์และกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีนประกาศเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2026 ว่าจะเพิ่มเทคโนโลยี 40 รายการในบัญชีห้ามและจำกัดการส่งออก ในจำนวนนี้เป็นเทคโนโลยีโซลาร์ 12 รายการ และให้ผู้ส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ขึ้นทะเบียนก่อนส่งออกทันที ซึ่งกระทบการตั้งและอัปเกรดสายการผลิตนอกจีน
ประกาศฉบับที่ 48/2026 เป็นร่างแก้ไข "บัญชีเทคโนโลยีที่ห้ามและจำกัดการส่งออกของจีน" ซึ่งเปิดรับความเห็นระหว่าง 16 ตุลาคม–15 พฤศจิกายน 2026 นอกจากโซลาร์แล้วยังมีเทคโนโลยี AI 23 รายการ เช่น โมเดลขนาดใหญ่ เอเจนต์ และคลัสเตอร์ประมวลผล กับชีวการแพทย์ 5 รายการ โฆษกกระทรวงพาณิชย์จีน ระบุว่าในทั้งหมด 40 รายการ เป็นรายการห้ามส่งออก 14 รายการ และจำกัดการส่งออก 26 รายการ และการแก้ไขครั้งนี้ไม่ได้มุ่งเป้าประเทศหรือบริษัทใด
จีนคุมส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์อะไรบ้าง
เอกสารแนบของประกาศแบ่งการส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ที่ถูกคุมตามขั้นตอนการผลิต แต่ละรายการมีเกณฑ์ตัวเลขกำกับ เทคโนโลยีที่ต่ำกว่าเกณฑ์ยังส่งออกได้ตามปกติ
| ขั้นตอนการผลิต | ห้ามส่งออก (ตัวอย่าง) | จำกัดการส่งออก (ตัวอย่าง) |
|---|---|---|
| โพลีซิลิคอน | กระบวนการ Fluidized bed แบบ Cold hydrogenation ที่ผลิตไตรคลอโรไซเลนได้ตั้งแต่ 250,000 ตันต่อปีต่อสาย และแบบ Silane ตั้งแต่ 20,000 ตันต่อปีต่อสาย | วิศวกรรมโรงงานโพลีซิลิคอนกำลังผลิตตั้งแต่ 30,000 ตันต่อปีต่อสาย และเตารีดักชันที่ผลิตได้ตั้งแต่ 800 ตันต่อปีต่อเตา |
| เวเฟอร์ | การผลิตเวเฟอร์ที่บางไม่เกิน 70 ไมครอน | การออกแบบเตาดึงผลึกซิลิคอนขนาดใหญ่ และการผลิตเวเฟอร์ด้านยาวตั้งแต่ 182 มม. ที่บางไม่เกิน 130 ไมครอน |
| เซลล์และโมดูล | เทคโนโลยี Edge passivation และการผลิตเซลล์และโมดูล Perovskite และ Tandem เช่น เซลล์ Tandem ประสิทธิภาพตั้งแต่ 30% | การผลิตเซลล์ TOPCon และ XBC ประสิทธิภาพสูง และเซลล์ HJT รวมเครื่องเคลือบฟิล์ม LPCVD/PECVD ที่ผลิตได้ตั้งแต่ 6,000 แผ่นต่อชั่วโมง |
เอกสารแนบนิยามคำว่า "ประสิทธิภาพสูง" ว่าเซลล์มีประสิทธิภาพเฉลี่ยตั้งแต่ 25% หรือโมดูลที่ผลิตจำนวนมากมีประสิทธิภาพเฉลี่ยตั้งแต่ 22.3% ขอบเขตยังรวมเครื่องจักรหลักที่บรรจุเทคโนโลยีเหล่านี้ เช่น เตาดึงผลึกโมโน เครื่องตัดเวเฟอร์ เครื่อง ALD เตาแพร่โบรอน เครื่องชุบทองแดง เครื่อง PVD และเครื่องเคลือบแบบ Slot-die
โฆษกกระทรวงพาณิชย์จีนย้ำว่าสินค้าที่ผลิตด้วยเทคโนโลยีเหล่านี้ไม่อยู่ในขอบเขต และเครื่องจักรโซลาร์ที่ไม่ได้ระบุชื่อในประกาศโดยหลักไม่ต้องทำตามข้อกำหนดนี้ การส่งออกแผงและเซลล์จากจีนจึงยังไม่ถูกแตะ สิ่งที่ถูกคุมคือการส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์และเครื่องจักรที่ใช้สร้างโรงงาน
ขึ้นทะเบียนก่อนส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ มีผลทันที
ส่วนที่มีผลทันทีคือการขึ้นทะเบียนก่อนส่งออก นับจากวันออกประกาศจนกว่าบัญชีฉบับแก้ไขจะมีผล ผู้ส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์และเทคโนโลยีอื่นในรายการต้องลงทะเบียนบนระบบของกระทรวงพาณิชย์จีนก่อน และการส่งออกที่เริ่มแล้วแต่ยังไม่เสร็จก็ต้องลงทะเบียนด้วย
- กรณีที่ต้องขึ้นทะเบียน ได้แก่ การโอนกรรมสิทธิ์เทคโนโลยีไปต่างประเทศ เช่น การโอนทรัพย์สินทางปัญญา การอนุญาตให้ต่างชาติใช้เทคโนโลยี การเปลี่ยนเจ้าของหรือผู้ควบคุมเทคโนโลยีเป็นนิติบุคคลต่างชาติ และกรณีอื่นที่กระทรวงกำหนด
- ข้อมูลที่ต้องแจ้ง ได้แก่ ผู้ส่งออกและผู้รับเทคโนโลยี ประเทศปลายทาง เทคโนโลยีและการใช้งาน และมูลค่าที่คาดว่าจะส่งออก
- เครื่องจักรโซลาร์ โฆษกระบุว่าการส่งออกเครื่องจักรหลักที่อยู่ในขอบเขตทุกเครื่องต้องขึ้นทะเบียน
- สายการผลิตทั้งสาย จีนระบุว่าการส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์มักมากับการส่งออก ติดตั้ง ทดสอบ ปรับปรุง และอัปเกรดสายการผลิต ผู้ที่ทำงานเหล่านี้ต้องขอใบอนุญาตส่งออกเทคโนโลยี และใช้ใบอนุญาตนั้นในขั้นตอนเงินตราต่างประเทศ ธนาคาร ภาษี และศุลกากร
ทำไมจีนคุมส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์
โฆษกกระทรวงพาณิชย์จีนให้เหตุผลว่าเทคโนโลยีโซลาร์ถูกนำไปใช้ในงานอ่อนไหวมากขึ้น ทั้งอวกาศ กลาโหม อุปกรณ์ไร้คนขับ และโครงสร้างพื้นฐานที่ต้องการความปลอดภัยสูง ความเสี่ยงด้านความมั่นคงจากการส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์จึงเพิ่มขึ้น และระบุว่าเศรษฐกิจหลักของโลกต่างก็คุมการส่งออกเทคโนโลยีลักษณะนี้ในระดับต่างกัน
ผลในทางปฏิบัติคือผู้ผลิตจีนที่ย้ายหรือขยายกำลังผลิตไปต่างประเทศอาจส่งต่อเทคโนโลยีรุ่นใหม่ได้ช้าลง เพราะรายการที่ถูกคุมคือเทคโนโลยีที่อุตสาหกรรมใช้อัปเกรดโรงงานอยู่ตอนนี้ ตั้งแต่เวเฟอร์บางไปจนถึงเซลล์ TOPCon, HJT และ XBC ขณะที่เทคโนโลยีรุ่นถัดไปอย่าง Perovskite และ Tandem ที่ถึงเกณฑ์ถูกเสนอให้อยู่ในกลุ่มห้ามส่งออก ดูตัวอย่างการแข่งขันด้านประสิทธิภาพเซลล์ได้ในข่าวLONGi ทำสถิติเซลล์ซิลิคอน 28.29%
ไทยเกี่ยวข้องอย่างไร: ฐานผลิตเซลล์แสงอาทิตย์เพื่อส่งออก
ไทยเป็นฐานผลิตเซลล์แสงอาทิตย์เพื่อส่งออกที่ใหญ่ในภูมิภาค กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ รายงานว่าสหรัฐฯ นำเข้าเซลล์และโมดูลจากไทย 4.3 กิกะวัตต์ มูลค่า 1,134 ล้านดอลลาร์ในปี 2021 เพิ่มเป็น 4.6 กิกะวัตต์ 1,484 ล้านดอลลาร์ในปี 2022 และ 10.6 กิกะวัตต์ 3,732 ล้านดอลลาร์ในปี 2023 หรือกว่า 3 เท่าในสองปี มูลค่าปี 2023 สูงเป็นอันดับสองรองจากเวียดนาม (3,990 ล้านดอลลาร์) ในสี่ประเทศที่สหรัฐฯ ไต่สวน
ต่อมาสหรัฐฯ ประกาศผลขั้นสุดท้ายของการไต่สวนทุ่มตลาดและการอุดหนุนเซลล์แสงอาทิตย์จากกัมพูชา มาเลเซีย ไทย และเวียดนามเมื่อ 21 เมษายน 2025 และออกคำสั่งเก็บอากรเมื่อ 9 มิถุนายน 2025 ผู้ส่งออกจากไทยที่ถูกระบุชื่อ เช่น Trina Solar Science & Technology (Thailand) ถูกกำหนดอัตราอากรทุ่มตลาด 111.45% และอากรตอบโต้การอุดหนุน 263.74% โรงงานในภูมิภาคจึงเผชิญแรงกดดันจากอากรสหรัฐฯ อยู่แล้ว และการคุมส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ของจีนเพิ่มอีกเงื่อนไขหนึ่งให้การตัดสินใจลงทุนรอบถัดไป
ผลต่อองค์กรไทย
- โรงงานเซลล์และโมดูลในไทย ที่วางแผนเปลี่ยนสายการผลิตเป็น TOPCon, HJT หรือ XBC หรือขยายกำลังผลิต ควรถามผู้ขายเทคโนโลยีและเครื่องจักรจากจีนว่ารายการที่ซื้ออยู่ในขอบเขตการคุมส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์หรือไม่ และขึ้นทะเบียนแล้วหรือยัง แล้วเผื่อเวลารอใบอนุญาตไว้ในแผนเดินเครื่อง
- สัญญาซื้อเครื่องจักรและบริการติดตั้ง ควรเพิ่มข้อกำหนดเรื่องใบอนุญาตส่งออกเทคโนโลยี ความล่าช้าที่เกิดจากกฎของจีน และการปรับปรุงหรืออัปเกรดสายการผลิตหลังส่งมอบ ซึ่งจีนระบุว่าต้องมีใบอนุญาตส่งออกเทคโนโลยีเช่นกัน
- ดีลร่วมทุนและควบรวมกิจการ ที่ทำให้เจ้าของหรือผู้ควบคุมเทคโนโลยีจีนเปลี่ยนเป็นนิติบุคคลต่างชาติ เข้าข่ายต้องขึ้นทะเบียน ผู้ลงทุนไทยที่กำลังเจรจาซื้อหุ้นหรือรับโอนเทคโนโลยีควรตรวจเงื่อนไขนี้ก่อนลงนาม
- ผู้ซื้อแผงโซลาร์ เช่น โรงงานที่ติดโซลาร์รูฟท็อปหรือผู้พัฒนาโครงการ ไม่ได้รับผลโดยตรง เพราะสินค้าที่ผลิตแล้วไม่อยู่ในขอบเขต
- ส่งความเห็นภายใน 15 พฤศจิกายน 2026 ประกาศเปิดให้ส่งความเห็นต่อขอบเขต เกณฑ์ตัวเลข และมาตรการผ่อนปรนทางอีเมล โทรสาร หรือจดหมายถึงกระทรวงพาณิชย์จีน บริษัทไทยที่ได้รับผลควรติดตามว่าบัญชีฉบับสุดท้ายเปลี่ยนเกณฑ์หรือไม่
ติดตามข่าวอุตสาหกรรมและห่วงโซ่อุปทานได้ที่หมวดอุตสาหกรรม
คำถามที่พบบ่อย
จีนคุมส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์อะไรบ้าง?
ร่างของจีนเสนอคุมการส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ 12 รายการใน 3 ขั้นตอน คือการผลิตโพลีซิลิคอน เวเฟอร์ และเซลล์ รวมถึงเครื่องจักรหลักที่บรรจุเทคโนโลยีเหล่านั้น บางรายการถูกเสนอให้ห้ามส่งออก เช่น การผลิตเซลล์และโมดูล Perovskite และ Tandem ส่วนเซลล์ TOPCon, XBC และ HJT ประสิทธิภาพสูงอยู่ในกลุ่มจำกัดการส่งออก
การขึ้นทะเบียนส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ของจีนเริ่มเมื่อไร?
เริ่มตั้งแต่วันที่ออกประกาศฉบับที่ 48/2026 คือ 16 ตุลาคม 2026 จนกว่าบัญชีฉบับแก้ไขจะมีผล ผู้ส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์และเทคโนโลยีอื่นในรายการต้องขึ้นทะเบียนบนระบบของกระทรวงพาณิชย์จีนก่อนส่งออก รวมถึงการส่งออกที่เริ่มไปแล้วแต่ยังไม่เสร็จ
แผงโซลาร์และเซลล์ที่ผลิตในจีนยังส่งออกได้หรือไม่?
ได้ โฆษกกระทรวงพาณิชย์จีนระบุว่าสินค้าที่ผลิตโดยใช้เทคโนโลยีในรายการไม่อยู่ในขอบเขตการควบคุม สิ่งที่ถูกคุมคือการส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ เช่น การโอนหรืออนุญาตให้ใช้สิทธิในเทคโนโลยี และเครื่องจักรหลักที่บรรจุเทคโนโลยีนั้น
การคุมส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ของจีนกระทบโรงงานในไทยอย่างไร?
โรงงานในไทยที่จะตั้งหรืออัปเกรดสายการผลิตเซลล์ด้วยเทคโนโลยีหรือเครื่องจักรจากจีนอาจต้องรอให้ผู้ขายจีนขึ้นทะเบียนและขอใบอนุญาตส่งออกเทคโนโลยีโซลาร์ก่อน เพราะจีนระบุว่าการติดตั้ง ทดสอบ ปรับปรุง และอัปเกรดสายการผลิตเป็นการส่งออกเทคโนโลยีที่ต้องขอใบอนุญาต
แหล่งอ้างอิง
- 商务部 科技部公告2026年第48号 就修订《中国禁止出口限制出口技术目录》公开征求意见并对相关技术出口实施临时登记管理 — กระทรวงพาณิชย์จีน (MOFCOM)
- 商务部新闻发言人就修订《中国禁止出口限制出口技术目录》答记者问 — กระทรวงพาณิชย์จีน (MOFCOM)
- Final Affirmative Determinations in the Antidumping and Countervailing Duty Investigations of Crystalline Photovoltaic Cells Whether or Not Assembled into Modules from Cambodia, Malaysia, Thailand, and the Socialist Republic of Vietnam — International Trade Administration, U.S. Department of Commerce
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- กระทรวงพาณิชย์22MOFCOM3
- ประเทศและสถานที่
- จีน157สหรัฐอเมริกา277เวียดนาม37กัมพูชา8มาเลเซีย60
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ