Zenia Stampe ยื่นร่างกฎหมาย Deepfake เดนมาร์ก ห้ามแชร์หน้าและเสียงเลียนแบบโดยไม่ยินยอม
Zenia Stampe รัฐมนตรีวัฒนธรรมเดนมาร์ก ยื่นร่างกฎหมาย L 49 เมื่อ 8 ต.ค. 2026 ห้ามแชร์ Deepfake หน้าและเสียงคนจริงโดยไม่ยินยอม และคุ้มครองการแสดงของศิลปิน
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 7 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- Zenia Stampe รัฐมนตรีวัฒนธรรมเดนมาร์ก ยื่นร่างกฎหมาย L 49 แก้กฎหมายลิขสิทธิ์ต่อรัฐสภาเดนมาร์กเมื่อ 8 ตุลาคม 2026 และหวังให้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ช่วงขึ้นปีใหม่
- ร่าง L 49 ห้ามแชร์ Deepfake ที่เลียนแบบหน้าตาหรือเสียงของบุคคลจริงอย่างสมจริงโดยเจ้าตัวไม่ยินยอม และห้ามแชร์การเลียนแบบการแสดงของศิลปิน รวมถึงคุ้มครองการแสดงด้นสดตามกฎหมายลิขสิทธิ์
- ร่างกฎหมายนำข้อตกลงของ 9 พรรคการเมือง เมื่อ 26 มิถุนายน 2025 มาออกเป็นกฎหมาย ข้อตกลงระบุว่าคนแชร์ไม่มีโทษปรับหรือจำคุก แต่แพลตฟอร์มที่เพิกเฉยต่อการแจ้งลบอาจถูกปรับตามกฎ DSA ของ EU
- Deepfake ที่เป็นภาพล้อ การล้อเลียน การเสียดสี และการวิจารณ์ผู้มีอำนาจยังได้รับยกเว้นตามร่าง L 49 เว้นแต่เป็นข้อมูลเท็จที่อาจก่ออันตรายร้ายแรงต่อสิทธิของผู้อื่น ชีวิต หรือทรัพย์สิน
Zenia Stampe รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมเดนมาร์ก ยื่นร่างกฎหมาย L 49 ต่อรัฐสภาเดนมาร์ก (Folketing) เมื่อ 8 ตุลาคม 2026 เพื่อแก้กฎหมายลิขสิทธิ์ให้การแชร์ Deepfake ที่เลียนแบบหน้าตาหรือเสียงของบุคคลจริงอย่างสมจริงโดยเจ้าตัวไม่ยินยอมเป็นสิ่งผิดกฎหมาย ร่างนี้คุ้มครองทั้งคนทั่วไปและศิลปินผู้แสดง และรัฐมนตรีหวังให้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ช่วงขึ้นปีใหม่
Stampe กล่าวในข่าวประชาสัมพันธ์ของกระทรวงว่า "ตอนนี้เราจะหยุดการขโมยตัวตนทางดิจิทัล และช่วยศิลปินที่กำลังถูกคุกคามถึงรายได้เลี้ยงชีพ" และระบุว่าเป้าหมายสำคัญคือให้บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ลบเนื้อหาที่ถูกดัดแปลงให้เร็วที่สุด
ร่างกฎหมาย Deepfake ของเดนมาร์กคุ้มครองอะไรบ้าง
ร่าง L 49 มีชื่อเต็มว่าร่างกฎหมายแก้ไขกฎหมายลิขสิทธิ์ว่าด้วยการคุ้มครองลักษณะเฉพาะส่วนบุคคล และการเปลี่ยนกระบวนการพิจารณาของคณะกรรมการใบอนุญาตลิขสิทธิ์ (Ophavsretslicensnævnet) ข้อมูลเปิดของรัฐสภาเดนมาร์กระบุว่ารัฐมนตรีวัฒนธรรมยื่นร่างนี้เมื่อ 8 ตุลาคม 2026 และสถานะล่าสุดคือ "ยื่นแล้ว" (Fremsat) ซึ่งยังต้องผ่านการพิจารณาของสภา สาระหลักตามที่กระทรวงวัฒนธรรมสรุปไว้มีดังนี้
- คุ้มครองคนทั่วไป ห้ามแชร์ Deepfake หรือการเลียนแบบลักษณะเฉพาะส่วนบุคคล เช่น หน้าตาและเสียง ที่สร้างด้วยดิจิทัลจนสมจริง โดยเจ้าตัวไม่ได้ยินยอม
- คุ้มครองศิลปินผู้แสดง ห้ามแชร์ Deepfake ที่เลียนแบบการแสดงหรือผลงานการแสดงของนักร้อง นักแสดง และศิลปินอื่นที่สมจริง โดยไม่ได้รับความยินยอม
- ขยายความคุ้มครองการแสดง การแสดงที่ไม่ถือเป็นงานศิลปะ เช่น การแสดงด้นสด (improvisation) จะได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายลิขสิทธิ์ด้วย
- ข้อยกเว้น ภาพล้อ การล้อเลียน การเสียดสี และการวิจารณ์ผู้มีอำนาจและสังคม ยังแชร์ได้ในบางกรณี แต่ไม่ครอบคลุมการเลียนแบบที่เป็นข้อมูลเท็จซึ่งอาจก่ออันตรายร้ายแรงต่อสิทธิหรือประโยชน์สำคัญของผู้อื่น หรือก่ออันตรายต่อชีวิตหรือทรัพย์สิน
- ข้อพิพาทเรื่องค่าตอบแทน หากคู่กรณีฝ่ายใดต้องการ ข้อพิพาทเรื่องค่าตอบแทนลิขสิทธิ์ต้องผ่านคณะกรรมการใบอนุญาตลิขสิทธิ์ก่อนไปศาล เพื่อไม่ให้มีคดีเดียวกันค้างอยู่สองที่พร้อมกัน
Zenia Stampe รับไม้ต่อข้อตกลงต้าน Deepfake ที่รอมากว่า 15 เดือน
Zenia Stampe เป็นสมาชิกรัฐสภาจากพรรค Radikale Venstre ตั้งแต่ 15 กันยายน 2011 เป็นโฆษกด้านวัฒนธรรมของพรรคตั้งแต่ปี 2019 และรับตำแหน่งรัฐมนตรีวัฒนธรรมเมื่อ 3 มิถุนายน 2026 เธอระบุว่าร่างนี้เป็นหนึ่งในร่างกฎหมายฉบับแรก ๆ ของเธอ แต่ต้นเรื่องเริ่มตั้งแต่รัฐบาลชุดก่อน
เมื่อ 26 มิถุนายน 2025 รัฐบาลผสมของพรรค Socialdemokratiet, Venstre และ Moderaterne ร่วมกับอีก 6 พรรค รวม 9 พรรค ตกลงแก้กฎหมายลิขสิทธิ์เพื่อสร้างเกราะกันการแชร์การเลียนแบบทางดิจิทัล Jakob Engel-Schmidt รัฐมนตรีวัฒนธรรมในขณะนั้นนำเรื่องนี้ไปเสนอต่อในระดับยุโรป และกล่าวในเดือนตุลาคม 2025ว่า "Deepfake เป็นยาพิษสำหรับศิลปินเดนมาร์ก" ข้อตกลงเดิมตั้งใจยื่นร่างในฤดูหนาวปี 2025/26 แต่ร่างจริงเพิ่งเข้าสภาในสมัยประชุม 2026–27 ที่เปิดเมื่อ 6 ตุลาคม 2026
| วันที่ | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 26 มิ.ย. 2025 | 9 พรรคทำข้อตกลงทางการเมืองเรื่องเกราะกันการแชร์ Deepfake และการเลียนแบบทางดิจิทัล |
| 16 ก.ค. 2025 | Jakob Engel-Schmidt ประกาศผลักดันการคุ้มครองแบบเดียวกันในระดับ EU |
| 7 ต.ค. 2025 | แผนนิติบัญญัติของกระทรวงระบุว่าจะพิจารณาร่างนี้ในช่วงต้นปี 2026 |
| 6 ต.ค. 2026 | รัฐสภาเปิดสมัยประชุม ร่างนี้อยู่ในแผนนิติบัญญัติ |
| 8 ต.ค. 2026 | ยื่นร่าง L 49 ต่อรัฐสภา |
| ช่วงขึ้นปีใหม่ | เป้าหมายวันมีผลบังคับใช้ที่รัฐมนตรีหวังไว้ |
กลไกหลักคือให้แพลตฟอร์มลบ Deepfake ไม่ใช่ลงโทษคนแชร์
เอกสารข้อตกลงปี 2025 ที่ร่างนี้นำมาออกเป็นกฎหมาย อธิบายว่ากฎใหม่มีไว้ให้ทุกคนมีฐานทางกฎหมายที่ชัดเจนในการขอให้ลบการเลียนแบบที่สมจริงออกจากแพลตฟอร์มที่ใช้เก็บและเผยแพร่เนื้อหา รวมถึงโซเชียลมีเดีย โดยอาศัยหน้าที่ของแพลตฟอร์มในการจัดการเนื้อหาผิดกฎหมายตามกฎหมายบริการดิจิทัลของ EU (Digital Services Act หรือ DSA)
- คนแชร์ Deepfake จะไม่มีโทษปรับหรือจำคุกตามกฎนี้ แต่อาจถูกเรียกค่าเสียหายตามหลักทั่วไปของกฎหมายเดนมาร์ก แล้วแต่กรณี
- แพลตฟอร์ม ที่ไม่ทำตามหน้าที่ใน DSA เช่น ไม่ตอบสนองต่อการแจ้งเนื้อหาผิดกฎหมาย อาจถูกหน่วยงานกำกับ DSA หรือคณะกรรมาธิการยุโรปสั่งปรับ
- ขอบเขตพื้นที่ กฎนี้ใช้เฉพาะในเดนมาร์ก เนื้อหาที่ถูกลบในเดนมาร์กจึงอาจยังเปิดดูได้จากประเทศอื่น
- เสรีภาพในการแสดงออก ข้อตกลงกำหนดว่าต้องสอดคล้องกับกฎหมาย EU และอนุสัญญายุโรปว่าด้วยสิทธิมนุษยชน และต้องแจ้งคณะกรรมาธิการยุโรปก่อนยื่นร่าง
รายละเอียดชุดนี้มาจากข้อตกลงปี 2025 ถ้อยคำในร่างจริงจะเห็นชัดเมื่อสภาพิจารณาวาระแรก เพราะคุ้มครองได้เฉพาะในเดนมาร์ก กระทรวงจึงผลักดันระดับ EU ด้วย และ Engel-Schmidt ระบุเมื่อกรกฎาคม 2025 ว่าไอร์แลนด์กำลังพิจารณาทำตาม
ทำไมกฎหมาย Deepfake ของเดนมาร์กจึงสำคัญ
เมื่อ Generative AI สร้าง Deepfake ได้ในไม่กี่คลิก สิทธิเหนือหน้าตาและเสียงจึงเป็นประเด็นของศิลปินทั่วโลก แต่แต่ละประเทศใช้เครื่องมือต่างกัน เดนมาร์กเขียนไว้ในกฎหมายลิขสิทธิ์ และ Engel-Schmidt เคยกล่าวว่าจะทำให้เดนมาร์กเป็นประเทศผู้บุกเบิก ขณะที่ AI Act มาตรา 50 ของ EU เน้นการติดป้ายเนื้อหาที่ AI สร้าง (ข่าวที่เกี่ยวข้อง) ร่างของเดนมาร์กมุ่งที่ความยินยอมของเจ้าของหน้าและเสียง
ในเอเชีย ศาลญี่ปุ่นมีคำพิพากษาเมื่อ 30 กันยายน 2026 ในคดีที่ Kenjiro Tsuda นักพากย์ชื่อดัง ฟ้อง TikTok ให้ลบวิดีโอที่เขาระบุว่าใช้เสียงเลียนแบบเสียงของเขา สหพันธ์นักแสดงญี่ปุ่น (Japan Actors Union) แถลงเมื่อ 5 ตุลาคม 2026 ว่าศาลยกคำขอ เพราะผู้โพสต์ลบบัญชีและวิดีโอไปก่อนแล้ว แต่วินิจฉัยว่าเสียงอยู่ในขอบเขตของสิทธิในภาพลักษณ์ (publicity right) และสหพันธ์ฯ เรียกร้องให้เขียนเรื่องนี้เป็นกฎหมาย ส่วนแหล่งที่เราตรวจสอบยังไม่มีคำชี้แจงของ TikTok
ความหมายต่ออุตสาหกรรมและองค์กรไทย
กฎหมายเดนมาร์กไม่ได้ใช้บังคับในไทย แต่เป็นสัญญาณว่าการใช้หน้าและเสียงของคนจริงในงานที่สร้างด้วย AI กำลังเปลี่ยนจากเรื่องจริยธรรมเป็นเรื่องที่ต้องมีความยินยอมที่พิสูจน์ได้ สิ่งที่ศิลปิน แบรนด์ และองค์กรไทยควรเตรียมมีดังนี้
- ตรวจคอนเทนต์ที่ฉายในยุโรป โฆษณาหรือคลิปที่ใช้ AI เลียนหน้าหรือเสียงของคนดัง ศิลปิน หรือบุคคลทั่วไปโดยไม่ได้รับความยินยอม อาจถูกแจ้งลบจากแพลตฟอร์มในเดนมาร์กเมื่อกฎหมายมีผล และ EU อาจขยายแนวทางนี้ต่อ
- เขียนเรื่อง AI ไว้ในสัญญาศิลปินและพรีเซนเตอร์ ระบุให้ชัดว่าใช้หน้าและเสียงสร้างงานด้วย AI ได้หรือไม่ ในขอบเขต ระยะเวลา และพื้นที่ใด ตัวอย่างจากเดนมาร์กคือข้อตกลงงานโทรทัศน์ของสหภาพนักแสดงเดนมาร์ก ที่ห้ามผู้ผลิตใช้ภาพที่สร้างด้วยคอมพิวเตอร์ของนักแสดงโดยไม่ได้ตกลงกับนักแสดงหรือทายาทก่อน
- เตรียมขั้นตอนรับมือ Deepfake ของผู้บริหารและแบรนด์แอมบาสเดอร์ กำหนดคนเฝ้าระวัง วิธีเก็บหลักฐาน และช่องทางแจ้งแพลตฟอร์มไว้ล่วงหน้า พร้อมฝึกพนักงานตามคู่มือตรวจภาพ วิดีโอ และเสียงที่สร้างด้วย AI
Deepfake กับกฎหมายไทย: PDPA ที่องค์กรต้องดู
เมื่อองค์กรไทยจะนำหน้าหรือเสียงของบุคคลไปสร้างงานด้วย AI กฎหมายที่ต้องดูก่อนคือ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนที่ 69 ก) มาตรา 26 ห้ามเก็บรวบรวมข้อมูลชีวภาพ เช่น ข้อมูลภาพจำลองใบหน้าที่ใช้ยืนยันตัวตน โดยไม่ได้รับความยินยอมโดยชัดแจ้ง เว้นแต่เข้าข้อยกเว้น ส่วนมาตรา 4 (3) ยกเว้นการใช้เพื่อกิจการสื่อมวลชน งานศิลปกรรม หรืองานวรรณกรรมที่เป็นไปตามจริยธรรมวิชาชีพหรือเป็นประโยชน์สาธารณะ โครงการสร้างเสียงหรือหน้าดิจิทัลของพนักงานและพรีเซนเตอร์จึงควรผ่าน DPO ก่อน ดูแนวทาง PDPA ด้าน AI ของ สคส. ประกอบ
สิ่งที่ต้องติดตามต่อ
- การพิจารณาวาระแรกของร่าง L 49 และถ้อยคำจริงเรื่องโทษและการแจ้งลบ Deepfake
- ความเคลื่อนไหวระดับ EU หลังเดนมาร์กผลักดันให้ประเทศอื่นทำตาม
- ญี่ปุ่นจะเขียนสิทธิเหนือเสียงของนักแสดงเป็นกฎหมายตามที่สหพันธ์นักแสดงญี่ปุ่นเรียกร้องหรือไม่
ติดตามข่าวศิลปินและบุคคลมีชื่อเสียงเพิ่มเติมได้ที่หมวด People
คำถามที่พบบ่อย
ร่างกฎหมาย Deepfake ของเดนมาร์กห้ามอะไร?
ร่างกฎหมาย L 49 ที่ Zenia Stampe ยื่นเมื่อ 8 ตุลาคม 2026 ห้ามแชร์ Deepfake หรือการเลียนแบบหน้าตาและเสียงของบุคคลจริงที่สร้างด้วยดิจิทัลอย่างสมจริงโดยเจ้าตัวไม่ยินยอม และห้ามแชร์การเลียนแบบการแสดงของศิลปินโดยไม่ได้รับความยินยอม ร่างนี้แก้ไขกฎหมายลิขสิทธิ์ของเดนมาร์กและยังต้องผ่านการพิจารณาของรัฐสภา
คนที่แชร์ Deepfake ในเดนมาร์กจะถูกปรับหรือจำคุกไหม?
ตามข้อตกลงทางการเมืองเมื่อ 26 มิถุนายน 2025 ที่ร่างกฎหมาย Deepfake ฉบับนี้นำมาออกเป็นกฎหมาย ผู้แชร์จะไม่มีโทษปรับหรือจำคุก แต่อาจถูกเรียกค่าเสียหายตามหลักทั่วไปของกฎหมายเดนมาร์ก ส่วนแพลตฟอร์มที่ไม่ดำเนินการเมื่อได้รับแจ้งเนื้อหาผิดกฎหมายอาจถูกปรับตามกฎหมาย DSA ของ EU
ยังทำคลิปล้อเลียนหรือเสียดสีด้วย AI ในเดนมาร์กได้หรือไม่?
ได้ในบางกรณี ร่างกฎหมาย Deepfake ของเดนมาร์กยกเว้นภาพล้อ การล้อเลียน การเสียดสี และการวิจารณ์ผู้มีอำนาจและสังคม แต่ข้อยกเว้นนี้ไม่ใช้กับการเลียนแบบที่เป็นข้อมูลเท็จซึ่งอาจก่ออันตรายร้ายแรงต่อสิทธิหรือประโยชน์สำคัญของผู้อื่น หรือก่ออันตรายต่อชีวิตหรือทรัพย์สิน
กฎหมาย Deepfake ของเดนมาร์กใช้บังคับนอกเดนมาร์กหรือไม่?
ไม่ ข้อตกลงที่เป็นต้นทางของร่างกฎหมาย Deepfake ระบุว่ากฎนี้ใช้เฉพาะในเดนมาร์ก เนื้อหาที่แพลตฟอร์มลบออกในเดนมาร์กจึงอาจยังเปิดดูได้จากประเทศอื่น กระทรวงวัฒนธรรมเดนมาร์กจึงผลักดันให้มีการคุ้มครองแบบเดียวกันในระดับสหภาพยุโรปด้วย
Zenia Stampe คือใคร?
Zenia Stampe เป็นสมาชิกรัฐสภาเดนมาร์กจากพรรค Radikale Venstre ตั้งแต่ 15 กันยายน 2011 เป็นโฆษกด้านวัฒนธรรมของพรรคตั้งแต่ปี 2019 และรับตำแหน่งรัฐมนตรีวัฒนธรรมเมื่อ 3 มิถุนายน 2026 ร่างกฎหมาย Deepfake L 49 เป็นหนึ่งในร่างกฎหมายฉบับแรก ๆ ที่เธอยื่นต่อสภา
แหล่งอ้างอิง
- Kulturminister vil dæmme op for delinger af digitale efterligninger fra årsskiftet — Kulturministeriet (กระทรวงวัฒนธรรมเดนมาร์ก)
- L 49 Forslag til lov om ændring af lov om ophavsret (Beskyttelse af personlige kendetegn m.v.) — Folketingets Åbne Data — Folketinget (รัฐสภาเดนมาร์ก)
- Værn mod deling af digitale efterligninger af personlige kendetegn (politisk aftale, 26. juni 2025) — Kulturministeriet (กระทรวงวัฒนธรรมเดนมาร์ก)
- Kulturministeren — Zenia Stampe — Kulturministeriet (กระทรวงวัฒนธรรมเดนมาร์ก)
- 津田健次郎さん TikTok裁判判決を受けて — 日本俳優連合 (Japan Actors Union)
- พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 — กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (เผยแพร่ซ้ำจากราชกิจจานุเบกษา)
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- รัฐสภา14สหภาพยุโรป18European Commission7
- ประเทศและสถานที่
- เดนมาร์ก8ยุโรป65ไอร์แลนด์7ญี่ปุ่น41
- กฎหมายและมาตรฐาน
- EU AI Act5PDPA45
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ