คู่มือ TTR: ร้านค้าออนไลน์เห็นต้นทุนรวมก่อนเข้าแคมเปญ ดีอีหารือร่าง พ.ร.บ.แพลตฟอร์ม 4 พ.ย.
คู่มือ TTR ของ ETDA ให้แพลตฟอร์ม e-Marketplace แสดงค่าธรรมเนียมรวมและยอดรับสุทธิก่อนร้านเข้าแคมเปญ ขณะดีอีหารือร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล 4 พ.ย. 2569
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที ผู้เข้าชม 1
สรุปประเด็นสำคัญ
- ETDA ออกประกาศคู่มือการเปิดเผยอัตราส่วนแบ่งรวม (Total Take Rate: TTR) ภายใต้กฎหมาย DPS เผยแพร่เมื่อ 24 กันยายน 2569 ให้แพลตฟอร์มตลาดสินค้าแสดงค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งหมดของร้านค้าเป็นทั้งเงินบาทและร้อยละ
- คู่มือแบ่งการคำนวณเป็น 3 ส่วน คือ Baseline TTR, Scenario TTR และ Incremental TTR เพื่อเทียบระหว่างไม่เข้าร่วมกับเข้าร่วมแคมเปญหรือบริการเสริม
- ตัวอย่างของ ETDA: สินค้า 1,000 บาท ร้านลดเอง 100 บาท ค่าธรรมเนียมพื้นฐาน 12.96% ยอดรับสุทธิราว 783.37 บาท แต่ถ้าเข้าแคมเปญที่มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม 108 บาท TTR จะเป็น 24.96% และยอดรับสุทธิเหลือ 675.37 บาท
- คู่มือเสนอให้แพลตฟอร์มแจ้งการเปลี่ยนค่าธรรมเนียมล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน และเก็บประวัติค่าธรรมเนียมให้ร้านค้าดาวน์โหลดได้ไม่น้อยกว่า 3 เดือน โดยไม่ได้กำหนดเพดานค่าธรรมเนียม
- ปลัดกระทรวงดิจิทัลฯ ประชุมหารือร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล กับ ETDA และหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ก่อนเปิดรับฟังความเห็นจากผู้เกี่ยวข้อง
คู่มือ TTR คือกติกาของสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ที่ให้แพลตฟอร์มตลาดสินค้าออนไลน์แสดงค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งหมดของร้านค้า พร้อมยอดรับสุทธิ ก่อนร้านค้ากดเข้าร่วมแคมเปญหรือบริการเสริม ETDA เผยแพร่ประกาศนี้เมื่อ 24 กันยายน 2569 และเป็นเรื่องที่ร้านค้าควรใช้ก่อนตัดสินใจเข้าแคมเปญ 11.11 ขณะที่กระทรวงดิจิทัลฯ ประชุมหารือร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล เมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569
คู่มือ TTR ให้แพลตฟอร์มแสดงอะไร
ETDA ระบุ ว่าต้นทุนการขายผ่านแพลตฟอร์มไม่ได้มีแค่ค่าคอมมิชชัน แต่รวมค่าธรรมเนียมชำระเงิน ค่าใช้ระบบ ค่าเข้าร่วมแคมเปญ คูปองหรือส่วนลดที่ร้านรับเอง ค่าโฆษณา ค่า Affiliate และบริการเสริมอื่น ซึ่งแต่ละรายการใช้ชื่อ อัตรา และฐานคำนวณต่างกัน ประกาศชื่อเต็มคือ "คู่มือการดูแลเพื่อให้ผู้ประกอบการทราบอัตราส่วนแบ่งรวมของบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลประเภทตลาดสินค้าก่อนการเข้าร่วมแคมเปญหรือบริการเสริม" ออกภายใต้กฎหมายว่าด้วยบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล (DPS) ETDA ระบุว่าในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลที่มีบทบาทกำหนดหน้าที่ของบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลตามกฎหมายนี้ จึงออกคู่มือ TTR เป็นแนวทางกลางให้แพลตฟอร์ม e-Marketplace ใช้เปิดเผยอัตราส่วนแบ่งรวม รายละเอียดของประกาศอ่านได้บนเว็บไซต์ ETDA ผ่านลิงก์ sl.etda.link/mxYbhr3zsS ที่ ETDA ระบุไว้ท้ายข่าว
คู่มือ TTR นิยามอัตราส่วนแบ่งรวมว่าเป็นค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่ร้านค้ารับภาระ เทียบกับ "ราคาสินค้าสุทธิ" คือราคาตั้งต้นหลังหักส่วนลดที่ร้านรับเอง แสดงเป็นร้อยละคู่กับเงินบาท และแบ่งการคำนวณเป็น 3 ส่วน
| ค่า | ความหมายตามคู่มือ TTR |
|---|---|
| Baseline TTR | ค่าธรรมเนียมที่จำเป็นเพื่อให้คำสั่งซื้อสำเร็จตามปกติ เช่น ค่าคอมมิชชัน ค่าธรรมเนียมชำระเงิน ค่าโครงสร้างพื้นฐาน ยังไม่รวมแคมเปญ |
| Scenario TTR | ค่าธรรมเนียมพื้นฐานรวมกับค่าใช้จ่ายของแคมเปญหรือบริการเสริมที่ร้านกำลังพิจารณา เช่น ส่วนลดเพิ่ม ค่าเข้าร่วม ค่าโฆษณา ค่า Affiliate |
| Incremental TTR | ส่วนต่างระหว่าง Scenario TTR กับ Baseline TTR บอกว่าการเข้าแคมเปญทำให้ต้นทุนเพิ่มหรือลดเท่าไร |
ตัวอย่างการคำนวณในคู่มือ TTR
ETDA ยกตัวอย่างสินค้าราคาตั้งต้น 1,000 บาท ร้านรับส่วนลดเอง 100 บาท ราคาสินค้าสุทธิจึงเป็น 900 บาท
| สถานการณ์ | TTR | ยอดรับสุทธิโดยประมาณ |
|---|---|---|
| ขายปกติ ค่าธรรมเนียมพื้นฐานรวม 12.96% (Baseline) | 116.63 บาท | 783.37 บาท |
| เข้าแคมเปญ มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม 108 บาท (Scenario) | 24.96% | 675.37 บาท |
| ส่วนต่าง (Incremental) | เพิ่มขึ้น 12% | ลดลง 108 บาท |
ตัวเลขชุดนี้คือสิ่งที่คู่มือ TTR ต้องการให้ร้านเห็นก่อนกดยืนยัน ว่าการเข้าแคมเปญเพิ่มยอดขายได้คุ้มกับส่วนแบ่งที่เสียเพิ่มหรือไม่
คู่มือ TTR เสนอให้แพลตฟอร์มทำอะไรบ้าง
- เครื่องมือคำนวณ TTR ที่ร้านใช้ได้ฟรี เลือกสินค้าหรือ SKU ใส่ราคา ส่วนลด และแคมเปญ แล้วเห็นค่าธรรมเนียมรวม ยอดรับสุทธิ กำไรขั้นต้น และจุดคุ้มทุน บันทึกหรือดาวน์โหลดผลได้
- แสดงในจุดตัดสินใจ เช่น หน้าตั้งราคา หน้ารายละเอียดค่าธรรมเนียม และหน้าก่อนยืนยันเข้าแคมเปญ ทั้งเงินบาทและร้อยละ ไม่ซ่อนไว้ในเงื่อนไขหรือลิงก์ที่เข้าถึงยาก
- แจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน เมื่อเปลี่ยนอัตรา ฐานการคำนวณ หรือวิธีเรียกเก็บ พร้อมตารางเทียบก่อนและหลัง
- ตรวจย้อนหลังได้ เทียบค่าธรรมเนียมที่หักจริงกับ TTR ที่ประมาณไว้ พร้อมเหตุของส่วนต่าง เก็บประวัติให้ดาวน์โหลดได้ไม่น้อยกว่า 3 เดือน และมีสรุปรายปี
นายชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการ ETDA ระบุว่าคู่มือ TTR ไม่ได้กำหนดเพดานหรือควบคุมอัตราค่าธรรมเนียม แต่ต้องการให้การเปิดเผยครบถ้วน เปรียบเทียบและตรวจสอบได้ และลดข้อพิพาทจากค่าใช้จ่ายที่ร้านค้าไม่ได้คาดไว้
ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มและร่าง พ.ร.บ. เดินไปถึงไหน
ประเด็นค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มเดินหน้าอีก 2 ทางในช่วงเดียวกัน
- 28 ตุลาคม 2569 กระทรวงพาณิชย์แถลง ว่า Shopee, TikTok Shop และ Lazada กลับไปใช้ค่าธรรมเนียมภาคบังคับตามอัตรา 1 มกราคม 2569 ระหว่าง 1 ธันวาคม 2569 ถึง 31 พฤษภาคม 2570 คาดลดภาระผู้ประกอบการได้ราว 1,930 ล้านบาท รายละเอียดและวิธีรับสิทธิ์อยู่ในข่าวลดค่า GP 2569
- 4 พฤศจิกายน 2569 นายพชร อนันตศิลป์ ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เป็นประธานประชุมกับ ETDA และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบังคับใช้กฎหมาย เพื่อปรับปรุงร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล ก่อนเปิดรับฟังความคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้อง
กระทรวงพาณิชย์ระบุว่าจะใช้ช่วง 6 เดือนของการลดค่าธรรมเนียมรวบรวมข้อมูลจากผู้ประกอบการ แพลตฟอร์ม หน่วยงานกำกับ และผู้บริโภค เพื่อทบทวนร่างกฎหมายนี้ โดยบูรณาการ ETDA คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) และกรมการค้าภายใน ส่วนคู่มือ TTR เป็นประกาศที่ ETDA ออกแล้วภายใต้กฎหมาย DPS ฉบับปัจจุบัน
ทำไมคู่มือ TTR จึงสำคัญช่วงแคมเปญปลายปี
ค่าใช้จ่ายที่ ETDA ยกเป็นตัวอย่างของแคมเปญหรือบริการเสริม เช่น ส่วนลดเพิ่ม ค่าเข้าร่วมแคมเปญ ค่าโฆษณา และค่า Affiliate เป็นต้นทุนที่ไม่อยู่ในค่าคอมมิชชัน ตัวอย่างในคู่มือ TTR แสดงว่าค่าใช้จ่ายแคมเปญ 108 บาทต่อชิ้นทำให้ TTR เพิ่มจาก 12.96% เป็น 24.96% ร้านที่ดูเฉพาะค่าคอมมิชชันจึงอาจไม่เห็นว่ายอดรับสุทธิต่อชิ้นลดลงเท่าไร ก่อนเข้าแคมเปญ 11.11 และแคมเปญปลายปีอื่น
สิ่งที่ร้านค้าออนไลน์ควรทำก่อนเข้าแคมเปญ
- หาเครื่องมือหรือหน้าสรุปค่าธรรมเนียม ในระบบผู้ขายของแพลตฟอร์ม และเทียบ Baseline กับ Scenario ก่อนยืนยันเข้าแคมเปญ
- คิดยอดรับสุทธิต่อ SKU รวมส่วนลดที่ร้านรับเอง ค่าโฆษณา และค่า Affiliate ไม่ใช่ดูเฉพาะค่าคอมมิชชัน
- ดาวน์โหลดประวัติค่าธรรมเนียม หลังคำสั่งซื้อสำเร็จ เพื่อเทียบกับที่ประมาณไว้และใช้สอบถามแพลตฟอร์มหากหักไม่ตรง
- ติดตามรอบลดค่าธรรมเนียม 1 ธันวาคม 2569 และความเห็นต่อร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล เมื่อเปิดรับฟังความคิดเห็น
- ร้องเรียน ปัญหาการค้ากับกรมการค้าภายในที่สายด่วน 1569 หรือสอบถามกรมพัฒนาธุรกิจการค้าที่ 1570 ตามที่กระทรวงพาณิชย์แจ้ง
บริการของ THAI DATA CLOUD ที่เกี่ยวข้อง
ช่วงแคมเปญปลายปี ร้านค้าที่ขายหลายช่องทางต้องดูทั้งต้นทุนบนแพลตฟอร์มและระบบหลังร้านที่รับคำสั่งซื้อซึ่งเพิ่มขึ้นพร้อมกัน Retail Cloud ของ THAI DATA CLOUD นำหน้าร้านออนไลน์ ระบบ POS คลังสินค้า ERP และข้อมูลสมาชิกขึ้นคลาวด์ ขยายกำลังรับคำสั่งซื้อได้ทันทีช่วงโปรโมชัน และเชื่อมข้อมูลทุกช่องทางเป็นภาพเดียว (THAI DATA CLOUD เป็นผู้ดำเนินงานเว็บไซต์นี้)
ติดตามกฎหมายและนโยบายดิจิทัลอื่นได้ที่หมวดนโยบาย
คำถามที่พบบ่อย
คู่มือ TTR คืออะไร?
คู่มือ TTR คือประกาศ สพธอ. เรื่องคู่มือการดูแลเพื่อให้ผู้ประกอบการทราบอัตราส่วนแบ่งรวมของบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลประเภทตลาดสินค้าก่อนการเข้าร่วมแคมเปญหรือบริการเสริม ที่ ETDA ออกภายใต้กฎหมาย DPS เพื่อให้แพลตฟอร์ม e-Marketplace แสดงค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งหมดของร้านค้าเป็นเงินบาทและร้อยละ ก่อนร้านค้าตัดสินใจเข้าแคมเปญ
TTR คำนวณอย่างไร?
ตามคู่มือ TTR ของ ETDA อัตราส่วนแบ่งรวมคือค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่ร้านค้ารับภาระ เทียบกับราคาสินค้าสุทธิหลังหักส่วนลดที่ร้านรับเอง แบ่งเป็น Baseline TTR สำหรับการขายปกติ Scenario TTR เมื่อรวมค่าใช้จ่ายของแคมเปญหรือบริการเสริม และ Incremental TTR ซึ่งเป็นส่วนต่างของสองค่าแรก
คู่มือ TTR จำกัดค่าธรรมเนียมของ Shopee Lazada หรือ TikTok Shop ไหม?
ไม่จำกัด ETDA ระบุว่าคู่มือ TTR ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อกำหนดเพดานหรือควบคุมอัตราค่าธรรมเนียม แต่ส่งเสริมให้การเปิดเผยค่าธรรมเนียมครบถ้วน เปรียบเทียบและตรวจสอบได้ ส่วนการลดค่าธรรมเนียมภาคบังคับของ 3 แพลตฟอร์มช่วง 1 ธันวาคม 2569 ถึง 31 พฤษภาคม 2570 เป็นผลการเจรจาของกระทรวงพาณิชย์
ร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล ถึงขั้นไหนแล้ว?
ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมประชุมกับ ETDA และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบังคับใช้กฎหมายเพื่อปรับปรุงร่างกฎหมาย ก่อนเปิดรับฟังความคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้องต่อไป ส่วนกระทรวงพาณิชย์ระบุว่าจะใช้ช่วง 6 เดือนของการลดค่าธรรมเนียมรวบรวมข้อมูลเพื่อทบทวนร่างกฎหมาย
แหล่งอ้างอิง
- ETDA เปิดกติกา DPS ใหม่ ประกาศคู่มือ TTR หนุนแพลตฟอร์ม e-Marketplace เปิดต้นทุนรวมให้ร้านค้ารู้ก่อนร่วมแคมเปญ — สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA)
- ปลัดดีอี ประชุมหารือร่างพระราชบัญญัติเศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล พ.ศ. .... ยกระดับการกำกับดูแลบริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลให้ครอบคลุมทันต่อสถานการณ์ — รัฐบาลไทย (thaigov.go.th)
- “ศุภจี” ผนึกหน่วยงานรัฐ–แพลตฟอร์ม ลดค่าธรรมเนียม GP สำเร็จ! ช่วย SMEs สร้างกติกาการค้าโปร่งใส เป็นธรรม — กระทรวงพาณิชย์
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- กระทรวงดีอี34ETDA12Shopee9Lazada6กระทรวงพาณิชย์51คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า4กรมการค้าภายใน13กรมพัฒนาธุรกิจการค้า7
- ผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยี
- TikTok19
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ