เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9: ประวัติการสร้าง พ.ศ. 2537–2539 และโขนเรือเดิม
ประวัติ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 สร้าง พ.ศ. 2537–2539 ในโอกาส พระราชพิธีกาญจนาภิเษก ต้นแบบจากเรือรัชกาลที่ 3 ขนาด การตกแต่ง และบทบาทในขบวน
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 10 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 เริ่มสร้างเมื่อ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2537 วางกระดูกงูเรือ 5 กันยายน 2537 และปล่อยลงน้ำ 5 เมษายน 2539 ตามข้อมูลของกองทัพเรือ
- กองทัพเรือ ธนาคารไทยพาณิชย์ กรมอู่ทหารเรือ และกรมศิลปากร ขอสร้างเรือลำนี้ในวโรกาสครองราชสมบัติปีที่ 50 เมื่อ 9 มิถุนายน 2539 ใช้งบประมาณราว 11.9 ล้านบาท
- ต้นแบบคือเรือสมัยรัชกาลที่ 3 ซึ่งกองทัพเรือระบุว่าชื่อ มงคลสุบรรณ โขนเป็นรูปพระครุฑพ่าห์ ใช้ฝีพาย 65 คน ต่อมารัชกาลที่ 4 ให้เสริมรูปพระนารายณ์ และ โขนเรือองค์เดิมจัดแสดงที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี
- เรือยาว 44.30 เมตร กว้าง 3.20 เมตร หนัก 20 ตัน ใช้ฝีพาย 50 คน และในขบวนวันที่ 27 ตุลาคม 2567 เป็นเรือพระที่นั่งสำรอง
เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 เป็น เรือพระที่นั่งกิ่ง ที่หัวเรือจำหลักรูป พระวิษณุประทับยืนบนครุฑ กองทัพเรือร่วมกับกรมศิลปากรเริ่มสร้างเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) และปล่อยลงน้ำเมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2539 (ค.ศ. 1996) ในโอกาส พระราชพิธีกาญจนาภิเษก โดยถอดแบบจากโขนเรือสมัยรัชกาลที่ 3–4 ซึ่งยังจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลของกรมศิลปากรและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี เว็บไซต์ของกองทัพเรือ และข่าวในพระราชสำนักของหน่วยราชการในพระองค์ จุดที่สองหน่วยงานให้ข้อมูลไม่ตรงกันจะระบุไว้ทั้งสองแบบ
เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ คืออะไร
- ประเภท กองทัพเรือระบุว่าเป็น เรือพระที่นั่งกิ่งประเภทเรือรูปสัตว์ และมีฐานะเป็น เรือพระที่นั่งรองทอดบัลลังก์กัญญา
- ผู้สร้าง กรมอู่ทหารเรือสร้างตัวเรือ พาย และคัดฉาก ส่วนกรมศิลปากรออกแบบและทำงานศิลปกรรมทั้งหมด
- ต้นแบบ โขนเรือที่สร้างในสมัยรัชกาลที่ 3 และรัชกาลที่ 4
- ขนาด ยาว 44.30 เมตร กว้าง 3.20 เมตร หนัก 20 ตัน ใช้ฝีพาย 50 คน
- ที่เก็บ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ริมคลองบางกอกน้อย กรุงเทพฯ
ใน ขบวนพยุหยาตราทางชลมารค เรือลำนี้อยู่ในริ้วกลางร่วมกับ เรือพระที่นั่ง อีก 3 ลำ ภาพรวมของขบวนอยู่ในบทความ กระบวนพยุหยาตราชลมารค
ความหมายของชื่อ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ
กรมศิลปากรอธิบายว่า นารายณ์ทรงสุบรรณ มีความหมายเดียวกันกับ พระวิษณุทรงครุฑ เพราะ นารายณะ (ไทยเรียกนารายณ์) เป็น พระนาม หนึ่งของพระวิษณุ ส่วนสุบรรณเป็นชื่อเรียกครุฑหรือพญาครุฑ พาหนะของพระวิษณุ คำว่า "รัชกาลที่ 9" ที่ต่อท้ายเติมเพื่อบอกว่าเรือลำนี้สร้างในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องจากชื่อ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ มีมาแล้วแต่สมัยรัชกาลที่ 3
กรมศิลปากรตั้งข้อสังเกตว่าโขนเรือลำนี้ไม่ได้แสดงรูปพระราม แต่แสดงรูปพระวิษณุพร้อมลักษณะเด่น คือพระวรกายคล้ำ และในพระกรทั้ง 4 ถือจักร สังข์ คทา และตรีศูล ประทับบนครุฑยุดนาค ตามคัมภีร์ปุราณะ ครุฑเป็นสัญลักษณ์แห่งพลังของท้องฟ้า นาคเป็นสัญลักษณ์แห่งพลังของน้ำ "เมื่อพระวิษณุอยู่เหนือครุฑและนาค ย่อมแสดงว่าพระองค์ทรงมีพลังในการพิทักษ์ปกป้องโลกทั้งมวล"
ต้นแบบของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ สมัยรัชกาลที่ 3 และรัชกาลที่ 4
กองทัพเรือระบุว่าเรือลำเดิมจัดเป็น เรือพระที่นั่งกิ่ง สร้างในสมัยรัชกาลที่ 3 ชื่อ "มงคลสุบรรณ" หัวเรือเป็นรูปพระครุฑพ่าห์ มีช่องกลมสำหรับติดตั้งปืนใหญ่อยู่ใต้ตัวครุฑ ยาว 17 วา 3 ศอก กว้าง 5 ศอก 5 นิ้ว ลึก 1 ศอก 6 นิ้ว พื้นท้องเรือภายนอกทาสีแดง และใช้ฝีพาย 65 คน
ต่อมาในรัชกาลที่ 4 ได้มีพระราชดำริให้เสริมรูปพระนารายณ์ยืนประทับบนหลังพญาสุบรรณ เพื่อความสง่างามของลำเรือและให้ต้องตามคติในศาสนาพราหมณ์ เทวรูปพระนารายณ์สร้างด้วยไม้จำหลักปิดทองประดับกระจก พระพักตร์และพระวรกายประดับกระจกสีขาบ (สีน้ำเงินเข้ม) มี 4 พระกร ทรงเทพศาสตรา คือ ตรี คทา จักร สังข์ ตามคติของพราหมณ์ ซึ่งปรากฏในบทพระราชนิพนธ์เรื่องรามเกียรติ์ของรัชกาลที่ 1 ตอนกุมภกรรณต้องศรพระราม ว่า "แลเห็นพระองค์ทรงลักษณ์ ผ่องพระพักตร์จำรัสรัศมี สีเขียวดั่งนิลมณี มีกายปรากฏเป็นสี่กร ทรงเทพอาวุธจักร สังข์ ทั้งตรี คทา ศิลป์ศร จึงรู้ว่านารายณ์ฤทธิรอน จากเกษียรสาครเสด็จมา" จากนั้นจึงขนานนามว่า "เรือนารายณ์ทรงสุบรรณ"
ต่อมาตัวเรือเสื่อมสภาพ เหลือแต่โขนเรือเก็บรักษาไว้ ส่วนข้อมูลของกรมศิลปากรระบุว่าชื่อ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ มีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 ซึ่งต่างจากกองทัพเรือที่ระบุชื่อในรัชกาลที่ 3 ว่ามงคลสุบรรณ
การสร้าง เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ ลำใหม่ พ.ศ. 2537–2539
กองทัพเรือระบุว่าใน พ.ศ. 2539 กองทัพเรือ ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) กรมอู่ทหารเรือ และกรมศิลปากร ได้มีหนังสือกราบบังคมทูลพระกรุณา ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต เพื่อสร้างเรือพระที่นั่งลำใหม่ เพื่อน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวาย ในวโรกาสที่ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร จะ เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ ปีที่ 50 ในวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2539 ทรงพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดสร้าง และ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามเรือพระที่นั่งต่อใหม่นี้ว่า เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9
ลำดับงานสร้างที่กองทัพเรือบันทึกไว้
- แบบเรือคงขนาดและลวดลายแกะสลักของลำเก่า แต่ปรับให้โขนเรือสูงขึ้น ออกแบบรูปพระครุฑพ่าห์ให้งดงามขึ้น และขยายพื้นที่ลำเรือ โดยเฉพาะส่วนที่ทอดบัลลังก์กัญญาและประดับเครื่องสูง
- เริ่มสร้างวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2537 กรมอู่ทหารเรือสร้างตัวเรือ พาย และคัดฉาก กรมศิลปากรดูแลการออกแบบ แกะสลัก ลงรักปิดทอง และประดับกระจก
- วันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2537 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พร้อมด้วย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงวางกระดูกงูเรือ ณ กรมอู่ทหารเรือ
- วันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2539 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (เมื่อครั้งทรงดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ฯ สยามมกุฎราชกุมาร) เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ ในพิธีปล่อยเรือลงน้ำ
กองทัพเรือระบุว่าสิ้นค่าใช้จ่ายประมาณ 11.9 ล้านบาท ส่วนพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ระบุว่ากรมศิลปากรร่วมกับกองทัพเรือ และสำนักพระราชวัง สร้างเรือลำนี้
โขนเรือและการตกแต่ง เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ
- โขนเรือ ทำจากไม้สักทอง ลงรักปิดทองประดับกระจก จำหลักรูปพระนารายณ์ 4 กร ทรงเทพศาสตรา ตรี คฑา จักร สังข์ ทรงเครื่องภูษิตาภรณ์ และมงกุฎยอดชัย ประทับยืนบนหลังพญาครุฑ ลายบริเวณหัวเรือเป็นก้านขดใบเทศมีครุฑประกอบ
- ช่องปืนใหญ่ กรมศิลปากรระบุว่าที่หัวเรือเบื้องใต้ครุฑเป็นช่องสำหรับปืนใหญ่
- ท้ายเรือ มีลักษณะคล้าย ท้ายเรือพระที่นั่งอนันตนาคราช แต่ส่วนเหนือมาลัยท้ายเป็นสร้อยหางครุฑ ปลายหางเป็นกนกหางครุฑ
- ลำเรือ ทำจากไม้ตะเคียนทอง แกะสลักลงรักปิดทองประดับกระจกตลอดลำ เป็นลายพุดตาน สีพื้นท้องเรือเป็นสีแดงชาด
- บัลลังก์กัญญา ใช้แบบเดียวกับ เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ แผงพนักพิงแกะสลักเป็นรูปครุฑยุดนาค กลางลำเรือมี แท่นประทับ
- เครื่องประกอบ พายและฉากลงรักปิดทอง วางฉัตรเว้น 2 กระทงต่อ 1 ฉัตร ผ้าดาดหลังคากัญญาเป็นทองแผ่ลวดลายโคมแย่ง
ขนาดและกำลังพลของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ
| รายการ | กรมศิลปากร | กองทัพเรือ |
|---|---|---|
| ความยาว | 44.30 เมตร | 44.3 เมตร (แนวน้ำหนักบรรทุกเต็มที่ 34.6 เมตร) |
| ความกว้าง | 3.20 เมตร | 3.2 เมตร |
| ความลึก | 1.10 เมตร | 1.1 เมตร |
| กินน้ำลึก | 40 เซนติเมตร | 0.4 เมตร |
| น้ำหนัก | 20 ตัน | ระวางขับน้ำเต็มที่ 20 ตัน |
| ฝีพาย | 50 คน | 50 นาย |
| นายเรือ นายท้าย | อย่างละ 2 คน | ไม่ได้ระบุ |
| คนถือธง พลสัญญาณ คนเห่เรือ | อย่างละ 1 คน | ไม่ได้ระบุ |
| คนถือฉัตร | 7 คน | ไม่ได้ระบุ |
ตัวเลขของสองหน่วยงานตรงกันในส่วนที่ระบุทั้งคู่ ขนาดของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ ลำใหม่จึงต่างจากเรือต้นแบบสมัยรัชกาลที่ 3 ที่กองทัพเรือระบุว่าใช้ฝีพาย 65 คน
เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ ในขบวนเรือ
ภาพที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี เผยแพร่ บันทึกการใช้เรือลำนี้ในขบวน ถวายผ้าพระกฐิน ณ วัดอรุณราชวราราม วันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 ว่า พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (เมื่อครั้งทรงดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ฯ สยามมกุฎราชกุมาร) ประทับ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ในครั้งนั้น ขบวนเดียวกันนี้ใช้กาพย์เห่เรือกาญจนาภิเษกของ พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย ซึ่งชนะการประกวดที่ธนาคารไทยพาณิชย์จัดขึ้นเพื่อชมเรือลำนี้
หลังจากนั้นเรือลำนี้อยู่ในริ้วกลางของขบวน ตามลำดับที่กรมศิลปากรอธิบาย คือ อยู่หลัง เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ และหน้า เรือพระที่นั่งอเนกชาติภุชงค์ ในขบวนวันที่ 12 ธันวาคม 2562 ข่าวในพระราชสำนักนับเรือลำนี้เป็นหนึ่งใน เรือพระที่นั่ง 4 ลำของริ้วสายกลาง ส่วนขบวนวันที่ 27 ตุลาคม 2567 กำหนดให้ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 เป็นเรือพระที่นั่งสำรอง
โขนเรือองค์เดิมของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี จัดแสดง โขนเรือนารายณ์ทรงสุบรรณเก่า ซึ่งเป็นต้นแบบเรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 กรมศิลปากรระบุว่าโขนเดิมนี้ยกเลิกใช้งานแล้วและจัดแสดงอยู่ด้วยกันกับ เรือพระราชพิธี อีกหลายลำ ผู้สนใจศึกษาและเปรียบเทียบลักษณะของโขนเรือองค์เดิมกับโขนของลำใหม่ที่จอดแสดงอยู่ได้ด้วยตนเอง
เอกสารของพิพิธภัณฑ์ระบุว่าเรือลำเดิมสร้างขึ้นในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว มีโขนเรือเป็นรูปครุฑยุดนาค และในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้สร้างพระนารายณ์ยืนเหนือหลังครุฑ
ลำดับเหตุการณ์ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ
| พ.ศ. (ค.ศ.) | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 2367–2394 (1824–1851) | สร้างเรือต้นแบบในรัชกาลที่ 3 โขนรูปครุฑ มีช่องปืนใหญ่ |
| 2394–2411 (1851–1868) | รัชกาลที่ 4 ให้เสริมรูปพระนารายณ์บนหลังครุฑ |
| 2517 (1974) | ตั้งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ซึ่งจัดแสดงโขนเรือองค์เดิม |
| 2537 (1994) | เริ่มสร้างเรือลำใหม่ 1 มิถุนายน และวางกระดูกงูเรือ 5 กันยายน |
| 2539 (1996) | ปล่อยลงน้ำ 5 เมษายน ครองราชสมบัติครบ 50 ปี 9 มิถุนายน และใช้ในขบวน 7 พฤศจิกายน |
| 2562 (2019) | อยู่ในริ้วสายกลางของขบวน 12 ธันวาคม |
| 2567 (2024) | เป็นเรือพระที่นั่งสำรอง ในขบวน 27 ตุลาคม |
ภาพบันทึก
มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน
เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 จอดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี เลขที่ 80/1 ริมคลองบางกอกน้อย ถนนอรุณอัมรินทร์ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพฯ พร้อมกับ โขนเรือนารายณ์ทรงสุบรรณเก่า ที่เป็นต้นแบบ ทำให้ผู้ชมเห็นงานช่างสองยุคในที่เดียว เมื่อมีการจัดขบวน เรือจะถูกนำลงน้ำและฝึกซ้อมกับฝีพายของกองทัพเรือ
กาพย์เห่เรือกาญจนาภิเษกที่แต่งขึ้นพร้อมการสร้างเรือยังเป็นส่วนหนึ่งของบทเห่เรือที่กองทัพเรือรวบรวมไว้ อ่านประวัติ เรือพระที่นั่ง ลำอื่นได้ที่ เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ เรือพระที่นั่งอนันตนาคราช และเรืออเนกชาติภุชงค์ และหมวด พระราชพาหนะ
คำถามที่พบบ่อย
เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 สร้างเมื่อไรและเพื่ออะไร?
กองทัพเรือระบุว่า เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 เริ่มสร้างเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2537 และปล่อยลงน้ำเมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2539 สร้างขึ้น เพื่อน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวาย ในวโรกาสครองราชสมบัติปีที่ 50 ซึ่งกรมศิลปากรเรียกว่า พระราชพิธีกาญจนาภิเษก
ชื่อ นารายณ์ทรงสุบรรณ หมายความว่าอะไร?
กรมศิลปากรอธิบายว่า นารายณ์ทรงสุบรรณ มีความหมายเดียวกับ พระวิษณุทรงครุฑ เพราะนารายณ์เป็น พระนาม หนึ่งของพระวิษณุ ส่วนสุบรรณคือครุฑ พาหนะของพระวิษณุ คำว่า รัชกาลที่ 9 ต่อท้ายเพื่อบอกว่าเรือลำนี้สร้างในรัชกาลที่ 9 เพราะชื่อเรือนี้มีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3
เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ มีขนาดเท่าไร?
กรมศิลปากรระบุว่า เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ยาว 44.30 เมตร กว้าง 3.20 เมตร ลึกถึงท้องเรือ 1.10 เมตร กินน้ำลึก 40 เซนติเมตร หนัก 20 ตัน ใช้ฝีพาย 50 คน กองทัพเรือระบุเพิ่มว่าความยาวแนวน้ำหนักบรรทุกเต็มที่ 34.6 เมตร
โขนเรือนารายณ์ทรงสุบรรณเก่า ของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ อยู่ที่ไหน?
โขนเรือองค์เดิมที่ยกเลิกใช้งานแล้ว จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ริมคลองบางกอกน้อย เลขที่ 80/1 ถนนอรุณอัมรินทร์ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพฯ ผู้ชมเปรียบเทียบกับโขนของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ที่จอดแสดงอยู่ได้
แหล่งอ้างอิง
- เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 — กรมศิลปากร
- เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 — กองทัพเรือ
- โขนเรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ (ของเดิม) — กรมศิลปากร
- พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี — กรมศิลปากร
- พระมหากรุณาธิคุณด้านการฟื้นฟูเรือพระราชพิธี — กรมศิลปากร (พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี)
- ประวัติความเป็นมา เรือพระราชพิธี : The Royal Barges Of Thailand — กรมศิลปากร (พิพิธภัณฑ์เสมือนจริง เรือพระราชพิธี)
- ประวัติ พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย ผู้ประพันธ์กาพย์เห่เรือ — กองทัพเรือ
- พระราชประวัติ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (๒๔๘๙–๒๕๕๙) — หน่วยราชการในพระองค์
- พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลถวายผ้าพระกฐิน โดยขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ณ วัดอรุณราชวราราม — หน่วยราชการในพระองค์
- ข่าวในพระราชสำนัก วันพฤหัสบดี ที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2562 — หน่วยราชการในพระองค์
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- ธนาคารไทยพาณิชย์3
- ประเทศและสถานที่
- กรุงเทพฯ80
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ