ข้ามไปยังเนื้อหา
สถานีดาวเทียมไทยคม จังหวัดนนทบุรี ภาพประกอบข่าวไทยคม 4 ปลดระวาง (ไม่ใช่ภาพของดาวเทียมไทยคม 4)
Space & Astronomy

ไทยคม 4 ปลดระวาง NARIT ติดตามย้ายสู่วงโคจรสุสาน หลังให้บริการ 21 ปี

ภาพ: Chainwit. / Wikimedia Commons (CC BY 4.0)

ไทยคม 4 ปลดระวาง: NARIT ใช้กล้องอัตโนมัติถ่ายได้ 221 ภาพ เมื่อ 10 พ.ย. 2026 ยืนยันจุดไกลโลกสูงขึ้น 98 กม. ขณะย้ายสู่วงโคจรสุสานหลังใช้งาน 21 ปี

โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 3 นาที

แชร์FacebookXLINELinkedIn

สรุปประเด็นสำคัญ

  • สดร. หรือ NARIT เผยแพร่เมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 ว่าดาวเทียม ไทยคม 4 (IPSTAR-1) ยุติให้บริการเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2569 และเริ่มปลดระวางตั้งแต่ 9 พฤศจิกายน 2569 หลังใช้งานราว 21 ปี
  • ทีมควบคุมจุดเครื่องขับดันครั้งแรกเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2569 เวลา 16:00 น. ตามเวลาไทย NARIT ถ่ายภาพได้ 221 ภาพ จากกล้องในโครงข่าย TRT ระหว่าง 16:38 ถึง 23:44 น.
  • ผลวิเคราะห์เบื้องต้นพบจุดไกลโลกที่สุดของวงโคจรสูงขึ้นราว 98 กิโลเมตร ใกล้เป้าหมายขั้นแรก 100 กิโลเมตร และดาวเทียมเลื่อนไปทางตะวันตกราว 0.6 องศาต่อวัน
  • แผนย้ายวงโคจรมี 3 ขั้นตอน ยกระดับรวมราว 300 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 6 วัน ดาวเทียมเป็นทรัพย์สินของกระทรวงดิจิทัลฯ โดย NT บริหารจัดการ

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) เผยแพร่เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 ว่าไทยคม 4 ปลดระวางแล้ว ดาวเทียมดวงนี้หรือ IPSTAR-1 ยุติให้บริการวันที่ 8 พฤศจิกายน 2569 หลังใช้งานบนวงโคจรค้างฟ้าราว 21 ปี และกำลังย้ายไปวงโคจรสุสาน โดย NARIT ถ่ายภาพได้ 221 ภาพเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน ขณะดาวเทียมเริ่มปรับวงโคจรครั้งแรก

ไทยคม 4 ปลดระวางตามกำหนดการที่ NARIT ระบุ

ตามข้อมูลของ NARIT ไทยคม 4 ปลดระวางเป็นขั้นตอน ดังตาราง

วันที่ เหตุการณ์
8 พฤศจิกายน 2569 ดาวเทียมยุติการให้บริการ เพราะสิ้นสุดอายุการใช้งานทางวิศวกรรม
9 พฤศจิกายน 2569 เริ่มกระบวนการปลดระวาง
10 พฤศจิกายน 2569 เวลา 16:00 น. ทีมควบคุมจุดเครื่องขับดันแบบเคมีครั้งแรก เป้าหมายยกจุดไกลโลกที่สุดขึ้นราว 100 กม.
11 พฤศจิกายน 2569 เวลาราว 03:58 น. แผนจุดเครื่องขับดันขั้นที่ 1 ปฏิบัติการที่ 2

NARIT ระบุว่าไทยคม 4 เป็นทรัพย์สินของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม โดยมอบหมายให้ บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT เป็นผู้บริหารจัดการและใช้ประโยชน์ และว่าจ้างบริษัท กัลฟ์ สเปซ เทคโนโลยี จำกัด (มหาชน) หรือ GST เป็นผู้เชี่ยวชาญสนับสนุนการควบคุมดาวเทียมและการดำเนินการปลดระวาง

สถานีดาวเทียมไทยคม จังหวัดนนทบุรี ภาพประกอบข่าวไทยคม 4 ปลดระวาง (ไม่ใช่ภาพของดาวเทียมไทยคม 4)
สถานีดาวเทียมไทยคม จังหวัดนนทบุรี ภาพประกอบเรื่องดาวเทียมไทยคม ไม่ใช่ภาพของดาวเทียมไทยคม 4 ภาพ: Chainwit. / Wikimedia Commons (CC BY 4.0)

NARIT ติดตามไทยคม 4 ปลดระวางด้วยกล้องอัตโนมัติอย่างไร

NARIT ใช้เครือข่ายกล้องโทรทรรศน์อัตโนมัติ Thai Robotic Telescope Network (TRT) ภายใต้โครงการเฝ้าระวังสถานการณ์อวกาศ (Space Situational Awareness: SSA) ติดตามไทยคม 4 ตั้งแต่ 16:38 ถึง 23:44 น. วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 บันทึกภาพได้ 221 ภาพ เป็นภาพที่กล้องเคลื่อนตามดาวเทียม 162 ภาพในชั่วโมงแรก เริ่มหลังจุดเครื่องขับดัน 38 นาที และภาพที่กล้องตรึงทิศทาง 59 ภาพ ซึ่งดาวเทียมปรากฏเป็นเส้นแสงสั้น ๆ ท่ามกลางดาวฤกษ์

ทีมนักวิจัยของงานไทยคม 4 ปลดระวางเทียบภาพกับสารบัญแฟ้มดาวฤกษ์เพื่อระบุตำแหน่งดาวเทียม แล้วคำนวณวงโคจรหลังการจุดเครื่องขับดัน ผลวิเคราะห์เบื้องต้นตามที่ NARIT ระบุ

  • จุดไกลโลกที่สุดของวงโคจร (Apogee) สูงขึ้นประมาณ 98 กิโลเมตร ใกล้เป้าหมายขั้นแรก 100 กิโลเมตร
  • ค่ากึ่งแกนเอกของวงโคจรเพิ่มขึ้นประมาณ 49 กิโลเมตร
  • การเปลี่ยนความเร็วของดาวเทียมประมาณ 1.78 เมตรต่อวินาที
  • ดาวเทียมเริ่มเลื่อนไปทางตะวันตกเมื่อเทียบกับพื้นโลก ราว 0.6 องศาต่อวัน

วงโคจรที่คำนวณได้สอดคล้องกับตำแหน่งดาวเทียมในภาพถ่าย ความคลาดเคลื่อนเชิงมุมน้อยกว่า 1 ฟิลิปดา หรือ 1 ใน 3,600 ส่วนของหนึ่งองศา

ภาพของ NARIT แสดงผลติดตามไทยคม 4 หลังจุดเครื่องขับดันครั้งที่ 1 เมื่อ 10 พฤศจิกายน 2569 เวลา 22:43 น.
ภาพของ NARIT แสดงผลติดตามไทยคม 4 หลังจุดเครื่องขับดันครั้งที่ 1 ที่บันทึกเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2569 เวลา 22:43 น. ภาพ: สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT)

ทำไมไทยคม 4 ปลดระวางแล้วต้องย้ายสู่วงโคจรสุสาน

ตามแผนปลดระวางไทยคม 4 จากทีมควบคุมดาวเทียม การย้ายวงโคจรแบ่งเป็น 3 ขั้นตอน ยกระดับวงโคจรรวมประมาณ 300 กิโลเมตร คาดใช้เวลาประมาณ 6 วัน NARIT อธิบายว่าเมื่อไทยคม 4 ปลดระวาง วงโคจรสุสาน (Graveyard Orbit) อยู่สูงกว่าบริเวณวงโคจรค้างฟ้าที่ใช้งาน ช่วยลดโอกาสที่ดาวเทียมซึ่งสิ้นสุดภารกิจจะรบกวนดาวเทียมดวงอื่นในอนาคต NARIT ยังติดตามไทยคม 4 ปลดระวางต่อในคืนวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 จนกว่าไทยคม 4 จะย้ายเสร็จสมบูรณ์

ความหมายต่อไทยและวงการอวกาศไทย

  • ไทยคม 4 ปลดระวางเป็นเหตุการณ์ของวงการดาวเทียมไทย เพราะเป็นดาวเทียม IPSTAR ที่ใช้งานราว 21 ปี
  • ขีดความสามารถติดตามวัตถุอวกาศภายในประเทศ NARIT ใช้กล้อง TRT ยืนยันวงโคจรของดาวเทียมไทยจากพื้นดิน
  • ความคืบหน้าไทยคม 4 ปลดระวางยังต้องติดตาม ข้อมูลไทยคม 4 ปลดระวางข้างต้นเป็นผลวิเคราะห์เบื้องต้นถึง 11 พฤศจิกายน 2569 ผลการย้ายขั้นต่อไปจะต้องรอประกาศของ NARIT หรือผู้ควบคุมดาวเทียม
สถานีดาวเทียมไทยคม จังหวัดนนทบุรี อีกมุมหนึ่ง ประกอบข่าวไทยคม 4 ปลดระวาง (ไม่ใช่ภาพของดาวเทียมไทยคม 4)
ภาพสถานีดาวเทียมไทยคม นนทบุรี อีกมุมหนึ่ง ภาพ: Chainwit. / Wikimedia Commons (CC BY 4.0)
ภาพหน้าจอข่าวของ NARIT เรื่องติดตามไทยคม 4 ย้ายสู่วงโคจรสุสาน
ภาพหน้าจอข่าวของ NARIT เรื่องติดตามไทยคม 4 ย้ายสู่วงโคจรสุสาน ภาพ: NARIT (ภาพหน้าจอ)

ติดตามข่าวอวกาศอื่น ๆ ได้ที่หมวดธุรกิจอวกาศ

คำถามที่พบบ่อย

ไทยคม 4 ปลดระวางเมื่อไร?

ตามสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ดาวเทียมไทยคม 4 หรือ IPSTAR-1 ยุติการให้บริการเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2569 และเริ่มกระบวนการปลดระวางตั้งแต่วันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 หลังให้บริการบนวงโคจรค้างฟ้ามาประมาณ 21 ปี เพราะสิ้นสุดอายุการใช้งานทางวิศวกรรม

ไทยคม 4 ปลดระวางแล้วไปอยู่ที่ไหน?

เมื่อไทยคม 4 ปลดระวาง ดาวเทียมจะย้ายสู่วงโคจรสุสาน (Graveyard Orbit) ซึ่งอยู่สูงกว่าบริเวณวงโคจรค้างฟ้าที่ใช้งาน เพื่อลดโอกาสที่ดาวเทียมสิ้นสุดภารกิจจะรบกวนดาวเทียมดวงอื่น แผนแบ่งเป็น 3 ขั้นตอน ยกระดับรวมราว 300 กิโลเมตร ใช้เวลาราว 6 วัน

NARIT ติดตามไทยคม 4 ปลดระวางอย่างไร?

NARIT ใช้เครือข่ายกล้องโทรทรรศน์อัตโนมัติ TRT ใต้โครงการเฝ้าระวังสถานการณ์อวกาศ ถ่ายภาพไทยคม 4 ได้ 221 ภาพเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2569 แล้วคำนวณวงโคจรได้ความคลาดเคลื่อนเชิงมุมน้อยกว่า 1 ฟิลิปดา พบจุดไกลโลกที่สุดสูงขึ้นประมาณ 98 กิโลเมตร

ใครเป็นเจ้าของและบริหารไทยคม 4?

NARIT ระบุว่าไทยคม 4 หรือ IPSTAR เป็นทรัพย์สินของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม โดยมอบหมายให้บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ (NT) บริหารจัดการและใช้ประโยชน์ และว่าจ้างบริษัท กัลฟ์ สเปซ เทคโนโลยี (GST) เป็นผู้เชี่ยวชาญสนับสนุนการควบคุมดาวเทียมและการปลดระวาง

แหล่งอ้างอิง

  1. NARIT ใช้กล้องโทรทรรศน์อัตโนมัติติดตาม ไทยคม 4 ขณะย้ายสู่วงโคจรสุสาน หลังประกาศยุติการให้บริการและปลดระวาง สิ้นสุดภารกิจ 21 ปี — สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT)
  2. ข่าวดาราศาสตร์ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ — สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT)

บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้

เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว

แชร์FacebookXLINELinkedIn

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ