ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี: คพ. พบอะลูมิเนียมสูงสุด 3.547 มก./ลิตรที่กบินทร์บุรี
ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี 5 จุดของ คพ. พบอะลูมิเนียมสูงสุด 3.547 มก./ลิตรที่กบินทร์บุรี แต่ตัวเมืองและบ้านสร้างต่ำกว่าขีดวัด ยังต้องตรวจตะกอนดินเพิ่ม
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 4 นาที

สรุปประเด็นสำคัญ
- กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) เก็บน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี 5 จุด เมื่อ 12 และ 16 ตุลาคม 2569 และแถลงผลเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2569
- อะลูมิเนียมสูงสุด 3.547 มก./ลิตร ที่อำเภอกบินทร์บุรี ลดลงที่ศรีมหาโพธิ และต่ำกว่า 0.0005 มก./ลิตร (ต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัด) ที่อำเภอเมืองปราจีนบุรีและบ้านสร้าง
- คพ. ระบุว่ายังไม่มีหลักฐานจากผลตรวจนี้ว่าอะลูมิเนียมแพร่ไปถึงพื้นที่ตอนล่างของแม่น้ำ แต่บางส่วนอาจตกตะกอนในดิน จึงจะตรวจตะกอนดินเพิ่ม
- กระทรวงอุตสาหกรรมเปิดปฏิบัติการเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2569 และเริ่มตรวจโรงงานกากอุตสาหกรรม 3,049 แห่ง ตั้งแต่ 2 พฤศจิกายน เริ่มจาก 5 จังหวัดเสี่ยง รวมปราจีนบุรี กว่า 1,500 แห่งภายในเดือนพฤศจิกายน
ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีที่กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) แถลงเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2569 พบอะลูมิเนียมสูงสุด 3.547 มิลลิกรัมต่อลิตรที่อำเภอกบินทร์บุรี จากตัวอย่างน้ำ 5 จุดที่เก็บเมื่อ 12 และ 16 ตุลาคม 2569 ส่วนอำเภอเมืองปราจีนบุรีและบ้านสร้างมีค่าต่ำกว่า 0.0005 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัดของวิธีวิเคราะห์
ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี 5 จุด: ค่าสูงต้นน้ำ ต่ำลงท้ายน้ำ
อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง ระบุว่า คพ. เก็บตัวอย่างน้ำตั้งแต่อำเภอกบินทร์บุรี ศรีมหาโพธิ เมืองปราจีนบุรี จนถึงบ้านสร้าง ผลที่ประกาศมีดังนี้
| อำเภอ | อะลูมิเนียมในน้ำ (มก./ลิตร) | ที่มา |
|---|---|---|
| กบินทร์บุรี | 3.547 (สูงสุดของทั้ง 5 จุด) | คพ. 2 พ.ย. 2569 |
| ศรีมหาโพธิ | ลดลงจากกบินทร์บุรี (ประกาศไม่ระบุตัวเลข) | คพ. 2 พ.ย. 2569 |
| เมืองปราจีนบุรี | ต่ำกว่า 0.0005 (ต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัด) | คพ. 2 พ.ย. 2569 |
| บ้านสร้าง | ต่ำกว่า 0.0005 (ต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัด) | คพ. 2 พ.ย. 2569 |
ในผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีชุดนี้ คำว่า "ต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัด" หมายถึงเครื่องมือวัดไม่พบสารในระดับที่วัดได้ ไม่ได้แปลว่าไม่มีสารเลย และผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีชุดนี้เป็นน้ำที่เก็บเมื่อ 12 และ 16 ตุลาคม ซึ่งผ่านมาประมาณสองสัปดาห์ก่อนวันแถลง
ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีไหลไปทางไหน และทำไมต้องตรวจตะกอนดิน
คพ. อธิบายว่าแม่น้ำปราจีนบุรีไหลมาบรรจบแม่น้ำนครนายก รวมเป็นแม่น้ำบางปะกง ผ่านจังหวัดฉะเชิงเทราลงอ่าวไทย ทางอุทกวิทยาสารปนเปื้อนจึงเคลื่อนตามกระแสน้ำได้ แต่ผลตรวจที่เมืองปราจีนบุรีและบ้านสร้างยังไม่มีหลักฐานว่าอะลูมิเนียมในระดับที่วัดได้แพร่ไปถึงตอนล่างของแม่น้ำ
อย่างไรก็ตาม อะลูมิเนียมบางส่วนอาจจับกับสารแขวนลอยแล้วตกสะสมในตะกอนดิน หรือเปลี่ยนรูปตามเคมีของน้ำ การประเมินจึงต้องดูทั้งน้ำและตะกอน โดยเฉพาะจุดบรรจบกับแม่น้ำนครนายกและตอนล่างของแม่น้ำบางปะกงที่ได้รับอิทธิพลน้ำขึ้นน้ำลง คพ. ระบุว่าจะตรวจน้ำและตะกอนเพิ่มตลอดแนว พร้อมติดตามออกซิเจนละลายน้ำ ความเป็นกรด-ด่าง และสารมลพิษอื่นที่เกี่ยวกับผลต่อสัตว์น้ำ

ลำดับเหตุการณ์ตามประกาศของ คพ. 22 ต.ค. – 2 พ.ย.
ตามประกาศของ คพ. ที่เปิดอ่านได้ เรื่องนี้เดินมาตามลำดับดังนี้
- 22 ตุลาคม 2569: สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดปราจีนบุรีแจ้ง คพ. ว่าติดตั้งทุ่นดูดซับฟิล์มน้ำมัน 4 จุดในอำเภอศรีมหาโพธิและศรีมโหสถ และใช้น้ำหมักชีวภาพในทุ่งนารอบโรงงานแห่งหนึ่งเพื่อลดฟิล์มน้ำมัน (ประกาศ 27 ต.ค.)
- 28 ตุลาคม 2569: สคพ.7 สระบุรี ลงพื้นที่คลองในตำบลโคกปีบและคู้ลำพัน อำเภอศรีมโหสถ เก็บน้ำดิบที่ใช้ผลิตประปาหมู่บ้านที่ตรวจพบว่าประชาชนมีโลหะหนักในเลือดสูง หลังกรมควบคุมโรครายงานว่าผู้ที่ได้รับการคัดกรองส่วนใหญ่มีอาการทางผิวหนัง
- 1 พฤศจิกายน 2569: กระทรวงอุตสาหกรรมเปิดปฏิบัติการตรวจโรงงานกากอุตสาหกรรม เริ่มลงพื้นที่ 2 พฤศจิกายน
- 2 พฤศจิกายน 2569: คพ. แถลงผลตรวจน้ำแม่น้ำ 5 จุดตามข้างต้น
คพ. ระบุว่าจะสืบหาต้นตอและเส้นทางสารปนเปื้อนด้วยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ และจะประสานหน่วยงานที่มีอำนาจดำเนินการตามกฎหมายหากพบว่าเชื่อมโยงกับแหล่งกำเนิดมลพิษ ณ วันที่ประกาศ ยังไม่มีการสรุปต้นตอ

โรงงาน 3,049 แห่งที่กำลังถูกตรวจ
วันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เป็นประธานเปิดปฏิบัติการตรวจ กำกับ และบังคับใช้กฎหมายกับโรงงานลำดับที่ 105 และ 106 ซึ่งเป็นโรงงานประเภทที่เกี่ยวกับการจัดการกากอุตสาหกรรม ชุดปฏิบัติการ 50 ชุด กว่า 300 นาย จะตรวจโรงงานทั้ง 3,049 แห่ง เริ่มที่ชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และสมุทรปราการ รวมกว่า 1,500 แห่ง ให้เสร็จภายในเดือนพฤศจิกายน 2569 ส่วนจังหวัดอื่นเสร็จภายในเดือนธันวาคม 2569
ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรียังไม่ตอบเรื่องปลา
ประกาศของ คพ. ที่ใช้เขียนข่าวนี้พูดถึงน้ำ ไม่ได้เปิดผลตรวจเนื้อปลาหรืออวัยวะภายในของปลา และไม่ได้สรุปสาเหตุที่ปลาตาย ผู้อ่านจึงไม่ควรใช้ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีชุดนี้ตัดสินแทนว่าปลาจากพื้นที่ใดกินได้หรือไม่ได้ คำแนะนำการบริโภคต้องมาจากกรมประมง กระทรวงสาธารณสุข และประกาศของจังหวัดโดยตรง ส่วนผลกระทบต่อผู้เลี้ยงกุ้งและปลาและขั้นตอนขอรับความช่วยเหลือ ดูได้ที่ น้ำท่วมฟาร์มกุ้ง 2569 และ แบบ กษ 01 สำหรับเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม
สิ่งที่ผู้อ่านและผู้ประกอบการควรทำ
- ติดตามประกาศรอบถัดไปของ คพ. เมื่อมีผลตรวจน้ำและตะกอนดินเพิ่ม เพราะผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีชุดนี้ยังไม่ครบภาพ
- ผู้เลี้ยงปลาและกุ้งในลุ่มน้ำปราจีนบุรี–บางปะกง ควรสอบถามประมงอำเภอหรือประมงจังหวัดเรื่องการตรวจน้ำและตัวอย่างสัตว์น้ำของตน และเก็บบันทึกวันที่น้ำเปลี่ยนสีหรือปลาตายไว้ประกอบการขอความช่วยเหลือ
- ผู้ที่มีอาการผิดปกติหลังสัมผัสน้ำควรไปสถานบริการสาธารณสุขใกล้บ้าน
- ผู้ประกอบการโรงงานในจังหวัดเสี่ยงควรเตรียมเอกสารการจัดการกากอุตสาหกรรมให้พร้อมรับการตรวจตลอดเดือนพฤศจิกายน 2569
ภาพบันทึก





ติดตามข่าวเกษตรและอาหารได้ที่หมวดเกษตรและอาหาร
คำถามที่พบบ่อย
ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีล่าสุดของ คพ. เป็นอย่างไร?
ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี: คพ. เก็บตัวอย่าง 5 จุดเมื่อ 12 และ 16 ตุลาคม 2569 พบอะลูมิเนียมสูงสุด 3.547 มก./ลิตรที่กบินทร์บุรี ลดลงที่ศรีมหาโพธิ และต่ำกว่า 0.0005 มก./ลิตร ซึ่งต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัดที่อำเภอเมืองปราจีนบุรีและบ้านสร้าง
ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีบอกอะไรเรื่องปลาและสัตว์น้ำ?
ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีในหน้าประกาศของ คพ. ไม่ได้ระบุผลตรวจเนื้อปลาหรือสรุปสาเหตุปลาตาย คพ. เพียงบอกว่าจะติดตามออกซิเจนละลายน้ำ ความเป็นกรด-ด่าง และสารมลพิษอื่นเพื่อประเมินผลต่อระบบนิเวศทางน้ำ ผลตรวจสัตว์น้ำต้องรอประกาศของหน่วยงานด้านประมงและสาธารณสุข
อะลูมิเนียมในน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีจะไหลไปถึงฉะเชิงเทราหรือไม่?
ตามผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี ทางอุทกวิทยาสารปนเปื้อนไหลตามน้ำได้ เพราะแม่น้ำปราจีนบุรีบรรจบแม่น้ำนครนายกเป็นแม่น้ำบางปะกงผ่านฉะเชิงเทรา แต่ผลตรวจที่เมืองปราจีนบุรีและบ้านสร้างยังไม่พบอะลูมิเนียมเกินขีดวัด และ คพ. จะตรวจน้ำและตะกอนดินเพิ่ม
ใครตรวจโรงงานในปราจีนบุรีและเมื่อไร?
ต่อเนื่องจากผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี กระทรวงอุตสาหกรรมจัดชุดปฏิบัติการ 50 ชุด กว่า 300 นาย ตรวจโรงงานประเภทที่เกี่ยวกับกากอุตสาหกรรม 3,049 แห่งทั่วประเทศ เริ่ม 2 พฤศจิกายน 2569 โดย 5 จังหวัดเสี่ยงรวมปราจีนบุรีกว่า 1,500 แห่งต้องเสร็จภายในเดือนพฤศจิกายน
แหล่งอ้างอิง
- คพ. เฝ้าระวังคุณภาพน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีต่อเนื่อง ติดตามการไหลเชื่อมแม่น้ำนครนายก–บางปะกง สร้างความมั่นใจให้ประชาชน — กรมควบคุมมลพิษ
- “สุชาติ” ห่วงสุขภาพชาวปราจีนฯ สั่ง คพ. ลุยตรวจแหล่งน้ำถึงชุมชน เร่งสืบหาต้นตอสารปนเปื้อน — กรมควบคุมมลพิษ
- คพ. เร่งคุมฟิล์มน้ำมันปราจีนบุรี ติดตั้งทุ่นซับน้ำมัน 4 จุด พร้อมใช้น้ำหมักชีวภาพลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม — กรมควบคุมมลพิษ
- “สุชาติ” สั่ง คพ. ผนึกกำลังกระทรวงอุตสาหกรรม เดินหน้าตรวจเข้มโรงงาน 3,049 แห่ง — กรมควบคุมมลพิษ
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- บุคคล
- วราวุธ ศิลปอาชา9
- องค์กรและบริษัท
- กระทรวงอุตสาหกรรม14กรมควบคุมโรค19กรมประมง8กระทรวงสาธารณสุข30
- ประเทศและสถานที่
- ชลบุรี55สมุทรปราการ27
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ