Biohub รัฐบาลสหรัฐฯ Google และ Meta ทุ่ม 1.8 พันล้านดอลลาร์ สร้างข้อมูลฝึก AI จำลองเซลล์
Biohub ร่วมกับ DOE, NIH และ Google DeepMind, Isomorphic Labs, Meta ประกาศ 7 ต.ค. 2026 ลงทุน 1.8 พันล้านดอลลาร์ สร้างข้อมูลเปิดฝึก AI ทำนายพฤติกรรมเซลล์
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- Biohub กระทรวงพลังงานสหรัฐฯ (DOE) และสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐฯ (NIH) ประกาศเมื่อ 7 ตุลาคม 2026 ขยายโครงการ Virtual Biology Initiative เป็นการลงทุนรวม 1.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ทั้งเงินทุน ข้อมูล การประมวลผล และเครื่องมือวัด
- DOE ลงทุนมากกว่า 500 ล้านดอลลาร์ใน 5 ปี ผ่าน Genesis Mission ส่วน NIH นำชุดข้อมูลจากเงินลงทุนรัฐบาลกลางในอดีตมากกว่า 500 ล้านดอลลาร์มาจัดให้พร้อมฝึก AI
- Google DeepMind, Isomorphic Labs และ Meta ลงทุนรวมกัน 300 ล้านดอลลาร์ ต่อยอดทุนตั้งต้น 500 ล้านดอลลาร์ที่ Biohub ประกาศเมื่อ 29 เมษายน 2026
- เป้าหมายคือข้อมูลแบบเปิดที่นักวิจัยทั่วโลกใช้สร้าง AI ทำนายว่าเซลล์จะตอบสนองต่อยาหรือการรักษาอย่างไร หรือที่เรียกว่า virtual cell โดยมี NVIDIA สนับสนุนด้านการประมวลผล
Biohub สถาบันวิจัยไม่แสวงกำไรด้าน AI และชีววิทยาในสหรัฐฯ ร่วมกับกระทรวงพลังงานสหรัฐฯ (DOE) สถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐฯ (NIH) และบริษัท AI อย่าง Google DeepMind, Isomorphic Labs และ Meta ประกาศเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2026 ลงทุนรวม 1.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ สร้างข้อมูลชีววิทยาแบบเปิดสำหรับฝึก AI ที่ทำนายว่าเซลล์จะตอบสนองต่อยาหรือการรักษาอย่างไร
Biohub เรียกการลงทุนครั้งนี้ว่าเป็นความร่วมมือสร้างข้อมูลชีววิทยาที่พร้อมใช้ฝึก AI ครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา ผลลัพธ์ที่ตั้งไว้คือคลังข้อมูลแบบเปิดให้ชุมชนวิจัยทั่วโลกใช้ต่อยอด เพื่อเข้าใจกลไกของโรคและหาวิธีรักษาใหม่ได้เร็วขึ้น
ใครลงทุนอะไรในโครงการของ Biohub
การประกาศครั้งนี้เป็นการขยาย Virtual Biology Initiative ที่ Biohub เปิดตัวเมื่อ 29 เมษายน 2026 ด้วยทุนตั้งต้น 500 ล้านดอลลาร์ใน 5 ปี ตอนนี้มีหน่วยงานรัฐและบริษัทเทคโนโลยีเข้าร่วมดังนี้
| ผู้ร่วมโครงการ | สิ่งที่นำมาลง | รายละเอียด |
|---|---|---|
| DOE | มากกว่า 500 ล้านดอลลาร์ใน 5 ปี | งานวิจัยเซลล์พื้นฐาน การวัดในห้องแล็บ การสร้างแบบจำลอง และการประมวลผล ผ่าน Genesis Mission |
| NIH | ชุดข้อมูลจากเงินลงทุนรัฐบาลกลางในอดีตมากกว่า 500 ล้านดอลลาร์ | ประสานคลังข้อมูลชีวการแพทย์เดิม และร่วมกับ Biohub ปรับให้เป็นมาตรฐานสำหรับฝึก AI |
| Google DeepMind, Isomorphic Labs, Meta | 300 ล้านดอลลาร์ (รวมกัน) | เทคโนโลยีและชุดข้อมูลหลายรูปแบบสำหรับโมเดลทำนาย |
| Biohub | 500 ล้านดอลลาร์ใน 5 ปี | 400 ล้านดอลลาร์สำหรับเทคโนโลยีวัดและถ่ายภาพเซลล์ และ 100 ล้านดอลลาร์ให้ทุนวิจัยนอกองค์กร |
ฝั่ง DOE ออกประกาศของตัวเองในวันเดียวกันว่า DOE, NIH และ Biohub ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ร่วมกัน และจะนำทรัพยากรของห้องปฏิบัติการแห่งชาติมาใช้ ได้แก่ ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ระดับ exascale เครื่องมือวิเคราะห์ด้วยรังสีเอกซ์และนิวตรอน กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบแช่แข็ง (cryo-EM) และห้องแล็บอัตโนมัติที่ใช้หุ่นยนต์ทำการทดลอง
Virtual cell คืออะไร และทำไมต้องใช้ข้อมูลมหาศาล
เป้าหมายปลายทางของโครงการคือ virtual cell หรือโมเดล AI ที่จำลองเซลล์ได้แม่นพอจะทำนายผลของยาหรือการรักษาโดยไม่ต้องทดลองจริงทุกครั้ง Alex Rives หัวหน้าฝ่ายวิทยาศาสตร์ของ Biohub กล่าวว่า "the creation of a virtual cell is one of the most important challenges for the next era of science" และย้ำว่างานนี้ต้องอาศัยการสร้างข้อมูลร่วมกันในระดับประเทศและระดับนานาชาติ
Biohub ระบุตั้งแต่เปิดโครงการเมื่อเดือนเมษายนว่าการสร้างโมเดลแบบนี้ต้องใช้ข้อมูลมากกว่าที่มีอยู่ตอนนี้หลายเท่าตัว ทุน 400 ล้านดอลลาร์ของ Biohub จึงลงกับเครื่องมือวัดรุ่นใหม่ เช่น cryo-electron tomography ที่เห็นรายละเอียดภายในเซลล์เกือบถึงระดับอะตอม กล้องที่ถ่ายภาพเซลล์ได้ตั้งแต่หลักล้านถึงพันล้านเซลล์ในเนื้อเยื่อที่ยังมีชีวิต และเครื่องมือดัดแปลงชีววิทยาตั้งแต่ระดับโมเลกุลถึงทั้งสิ่งมีชีวิต
Pushmeet Kohli รองประธานฝ่าย AI for Science ของ Google DeepMind และหัวหน้านักวิทยาศาสตร์ของ Google Cloud กล่าวว่า "We will not solve this challenge without open, experimental biological data at an unprecedented scale" ซึ่งสะท้อนว่าคอขวดของ AI ด้านชีววิทยาตอนนี้อยู่ที่ข้อมูลมากกว่าตัวโมเดล
เครือข่ายพันธมิตรและแพลตฟอร์มข้อมูลเปิดของ Biohub
นอกจากผู้ลงทุนหลัก ยังมีสถาบันวิจัยที่มีประสบการณ์โครงการระดับโลกอย่าง Allen Institute, Broad Institute, Gladstone Institutes, Human Cell Atlas, Human Protein Atlas และ Wellcome Sanger Institute ร่วมวางกลยุทธ์ทางวิทยาศาสตร์ NVIDIA สนับสนุนโครงสร้างประมวลผลและซอฟต์แวร์เฉพาะทาง และ Renaissance Philanthropy ช่วยหาทุนเพิ่ม
Biohub บอกว่าจะสร้างชั้นกลางที่ทำให้ข้อมูลจากหลายสถาบันใช้ร่วมกันได้ ได้แก่ มาตรฐานร่วม ตัวระบุร่วม และจุดเข้าถึงเดียว โดยต่อยอดจากโครงการเดิมอย่าง Tabula Sapiens, OpenCell และ Zebrahub รวมถึงแพลตฟอร์มข้อมูลชุมชนอย่าง CELLxGENE และ CryoET Data Portal ณ วันที่ 8 ตุลาคม 2026 หน้าแรกของ CZ CELLxGENE Discover แสดงข้อมูลเซลล์ไม่ซ้ำกัน 171.8 ล้านเซลล์ จาก 2,238 ชุดข้อมูล ครอบคลุม 1,157 ชนิดเซลล์
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
ข่าวนี้แสดงทิศทางที่ชัดขึ้นของ AI ด้านวิทยาศาสตร์ บริษัท AI รายใหญ่ไม่ได้แข่งกันแค่สร้างโมเดลภาษา แต่เริ่มลงทุนกับข้อมูลการทดลองจริงซึ่งเป็นวัตถุดิบที่ขาดแคลน ฝั่งรัฐบาลสหรัฐฯ ผูกโครงการนี้กับ Genesis Mission โครงการข้ามหน่วยงานที่ DOE เป็นผู้นำตามคำสั่งฝ่ายบริหารของประธานาธิบดีทรัมป์ และ Bio Genesis Mission ที่ NIH ใช้รวบรวมข้อมูลชีวการแพทย์ให้พร้อมใช้กับ AI ส่วน Isomorphic Labs เป็นบริษัทที่ใช้ AI ค้นคว้ายา จึงเกี่ยวข้องโดยตรงกับการนำโมเดลไปหาตัวยาใหม่
จุดที่ควรจับตาคือคำว่า "เปิด" ประกาศของ Biohub ย้ำว่าข้อมูลจะเป็นทรัพยากรเปิดสำหรับชุมชนวิจัย ซึ่งถ้าทำได้จริง ประเทศที่ไม่มีงบสร้างข้อมูลระดับนี้เองก็ใช้ประโยชน์ได้ แต่รายละเอียดเรื่องสัญญาอนุญาต เงื่อนไขการใช้เชิงพาณิชย์ และกำหนดเวลาปล่อยข้อมูลแต่ละชุดยังไม่ได้ประกาศ
ผลต่อองค์กรไทย
- สถาบันวิจัยและมหาวิทยาลัย ติดตามช่องทางเข้าร่วมของ Virtual Biology Initiative ซึ่ง Biohub เปิดรับนักวิจัยทั่วโลก และเริ่มใช้ข้อมูลเปิดที่มีอยู่แล้วอย่าง CZ CELLxGENE Discover ฝึกทีมให้คุ้นกับรูปแบบข้อมูลก่อนชุดใหม่ออก
- บริษัทยาและสตาร์ตอัปไบโอเทค ประเมินว่าโมเดลทำนายการตอบสนองของเซลล์จะช่วยลดต้นทุนขั้นคัดกรองตัวยาได้แค่ไหน และตรวจเงื่อนไขการใช้ข้อมูลเชิงพาณิชย์ทุกครั้งก่อนนำไปใช้ในผลิตภัณฑ์
- โรงพยาบาลและผู้ถือข้อมูลสุขภาพ ข้อมูลสุขภาพเป็นข้อมูลอ่อนไหวตาม PDPA หากจะร่วมแบ่งปันข้อมูลกับโครงการต่างประเทศ ต้องวางกระบวนการปกปิดตัวตนและฐานทางกฎหมายให้ชัด ดูประกอบกับแนวทาง PDPA สำหรับ AI ของ สคส.
- ฝ่ายไอทีที่ดูแลงานวิจัย งาน AI ด้านชีววิทยาใช้ข้อมูลภาพและข้อมูลเซลล์ขนาดใหญ่ ควรวางแผนพื้นที่จัดเก็บ ระบบประมวลผล GPU และการจัดการข้อมูลตามมาตรฐานสากลไว้ล่วงหน้า
ติดตามข่าว AI และการนำ AI ไปใช้ในองค์กรเพิ่มเติมได้ที่หมวด AI
คำถามที่พบบ่อย
Biohub Virtual Biology Initiative คืออะไร?
Virtual Biology Initiative คือโครงการ 5 ปีที่ Biohub สถาบันวิจัยไม่แสวงกำไรในสหรัฐฯ เปิดตัวเมื่อ 29 เมษายน 2026 เพื่อสร้างเทคโนโลยีและชุดข้อมูลหลายรูปแบบสำหรับฝึก AI ที่ทำนายพฤติกรรมของเซลล์ และขยายเป็นการลงทุนรวม 1.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐเมื่อ 7 ตุลาคม 2026
เงิน 1.8 พันล้านดอลลาร์ในโครงการของ Biohub มาจากใครบ้าง?
ตามประกาศวันที่ 7 ตุลาคม 2026 DOE ลงทุนมากกว่า 500 ล้านดอลลาร์ใน 5 ปี NIH นำชุดข้อมูลจากเงินลงทุนรัฐบาลกลางในอดีตมากกว่า 500 ล้านดอลลาร์มาร่วม Google DeepMind, Isomorphic Labs และ Meta ลงทุนรวม 300 ล้านดอลลาร์ และ Biohub ให้ทุนตั้งต้น 500 ล้านดอลลาร์
Virtual cell หรือเซลล์เสมือนคืออะไร?
Virtual cell คือโมเดล AI ที่จำลองการทำงานของเซลล์ได้แม่นพอจะทำนายว่าเซลล์จะตอบสนองต่อยา การรักษา หรือการเปลี่ยนแปลงอย่างไร นักวิจัยจึงทดลองบางขั้นในคอมพิวเตอร์ก่อนเข้าห้องแล็บ Biohub ระบุว่าการสร้างโมเดลแบบนี้ต้องใช้ข้อมูลมากกว่าที่มีอยู่ทุกวันนี้หลายเท่าตัว
นักวิจัยไทยใช้ข้อมูลจากโครงการของ Biohub ได้หรือไม่?
Biohub ระบุว่าข้อมูลที่ตนสร้างจะเปิดให้ชุมชนวิทยาศาสตร์ทั่วโลกใช้ได้ฟรี ผลของโครงการจะเป็นทรัพยากรเปิดสำหรับนักวิจัย และเชิญนักวิจัยทั่วโลกเข้าร่วม ส่วนแหล่งข้อมูลเดิมของ Biohub อย่าง CZ CELLxGENE Discover ก็ดาวน์โหลดและสำรวจข้อมูลได้ผ่านเว็บอยู่แล้ว แต่ยังไม่มีการประกาศเงื่อนไขการเข้าถึงชุดข้อมูลใหม่โดยละเอียด
แหล่งอ้างอิง
- International, cross-sector collaboration commits nearly $2 billion to build foundational data for AI models to predict and treat disease — Biohub
- DOE, NIH, and Biohub Partner to Build Foundational Data for Predictive Biological Super Intelligence Models — U.S. Department of Energy
- Biohub Launches the Virtual Biology Initiative to Galvanize a Global Effort to Create the Open Data Foundation for AI-Accelerated Biology — Biohub
- CZ CELLxGENE Discover — Chan Zuckerberg Initiative
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ