IEA Powering AI: รายงานไฟฟ้า Data Center พบ 134 นโยบาย ยกกรณีไทยชะลอ 166 โครงการ
IEA Powering AI รายงานที่เผยแพร่ 14 ต.ค. 2026 สำรวจ 134 นโยบายไฟฟ้าสำหรับ Data Center ใน 34 เขตอำนาจ เสนอ 6 หลักการ และยกกรณีไทยชะลอ 166 โครงการ
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- IEA Powering AI (ชื่อเต็ม Powering Artificial Intelligence) เผยแพร่เมื่อ 14 ตุลาคม 2026 ตามคำขอของฝรั่งเศสในฐานะประธาน G7 สำรวจกว่า 34 เขตอำนาจที่มี Data Center ราว 90% ของโลก
- รายงาน IEA Powering AI พบ 134 นโยบายและกฎเกณฑ์ ที่กำกับการต่อ Data Center เข้าระบบไฟฟ้า เกือบ 40% เกิดในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา ขณะที่ hyperscaler จะลงทุนรวมกว่า 700,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2026
- IEA ระบุว่าในเดือนกันยายน 2026 ไทยชะลอโครงการ Data Center ที่กำลังก่อสร้าง 49 โครงการ และที่รออนุมัติ 117 โครงการ ระหว่างร่างกติกาเรื่องไฟฟ้า น้ำ ที่ตั้ง และผลกระทบต่อชุมชน
- การต่อแบบไม่รับประกันกำลังไฟ (non-firm) อาจเพิ่มความสามารถรับโหลดของโครงข่ายทั่วโลกได้ 750–900 กิกะวัตต์ และผู้ให้บริการ Data Center ทำสัญญาซื้อไฟฟ้า 45 เทราวัตต์-ชั่วโมง ในครึ่งแรกของปี 2026
สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศเผยแพร่รายงาน IEA Powering AI (ชื่อเต็ม Powering Artificial Intelligence) เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2026 สำรวจนโยบายการต่อ Data Center เข้าระบบไฟฟ้าในกว่า 34 เขตอำนาจที่มี Data Center ราว 90% ของโลก พบกฎเกณฑ์ 134 ฉบับ และยกกรณีไทยชะลอ 166 โครงการเป็นตัวอย่างของกติกาที่ตามหลังการลงทุน
IEA Powering AI ทำตามคำขอของฝรั่งเศสในฐานะประธาน G7 ปี 2026 ต่อยอดจากรายงาน Energy and AI ปี 2025 และปิดท้ายด้วยหลักการ 6 ข้อสำหรับรัฐบาลที่ต้องรับการลงทุนด้าน AI ซึ่งมาเร็วกว่าที่โครงข่ายไฟฟ้าจะสร้างทัน รายงานเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต CC BY 4.0
IEA Powering AI นับได้ 134 นโยบาย เกือบ 40% เกิดในปีเดียว
IEA ระบุว่าผู้ให้บริการ Data Center รายใหญ่ (hyperscaler) จะลงทุนรวมกว่า 700,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2026 ส่วนใหญ่เพื่อสร้าง Data Center ใหม่ แรงกดดันจึงตกไปที่โครงข่ายไฟฟ้าท้องถิ่น อุปกรณ์ไฟฟ้า และคิวขอเชื่อมต่อ ตัวเลขหลักใน IEA Powering AI มีดังนี้
| ประเด็น | ตัวเลขจากรายงาน IEA Powering AI |
|---|---|
| นโยบายและกฎเกณฑ์ที่พบ | 134 ฉบับ เกือบ 40% ประกาศหรือเริ่มใช้ใน 12 เดือนที่ผ่านมา |
| สัญญาซื้อไฟฟ้า (PPA) ของผู้ให้บริการ Data Center | 45 เทราวัตต์-ชั่วโมง ครึ่งแรกปี 2026 เพิ่มเกือบ 20% เกือบ 70% อยู่ในสหรัฐฯ |
| โรงไฟฟ้าก๊าซในพื้นที่ (on-site) ที่วางแผนไว้ | ราว 210 กิกะวัตต์ ก่อสร้างอยู่ 17 กิกะวัตต์ สหรัฐฯ กว่า 95% |
| ความสามารถรับโหลดเพิ่มจากการต่อแบบ non-firm | 750–900 กิกะวัตต์ทั่วโลก |
| CO2 จากไฟฟ้าที่ Data Center ใช้ | ราว 150 ล้านตันวันนี้ อาจถึงราว 350 ล้านตันในปี 2035 |
| Data Center ด้าน AI ในพื้นที่ขาดแคลนน้ำสูง | เกือบ 40% ของกำลังการผลิตที่ระบุได้ |
คิวขอไฟใหญ่กว่าความต้องการสูงสุดของทั้งระบบ
ปัญหาที่นโยบายส่วนใหญ่พยายามแก้คือการมองไม่เห็นความต้องการจริง IEA Powering AI ระบุว่าในรัฐเท็กซัสและเวอร์จิเนียของสหรัฐฯ ฟินแลนด์ และสหราชอาณาจักร Data Center ที่เข้าคิวขอเชื่อมต่อรวมกันมากกว่าความต้องการไฟฟ้าสูงสุดของทั้งระบบในปัจจุบัน แต่คิวมีทั้งโครงการซ้ำซ้อนและโครงการเก็งกำไร ประเมินสูงเกินก็เสี่ยงสร้างสายส่งที่ไม่มีคนใช้ ประเมินต่ำเกินก็เกิดคอขวด
หลายประเทศจึงปฏิรูปคิว ทั้งเพิ่มเงื่อนไขก่อนเข้าคิว เรียกหลักประกัน ปล่อยกำลังไฟตามความคืบหน้า และเลิกใช้หลัก "มาก่อนได้ก่อน" ส่วนในสหรัฐฯ หน่วยงานระดับรัฐและท้องถิ่นออกมาตรการระงับ (moratorium) ในเจ็ดเดือนแรกของปี 2026 เกือบห้าเท่าของทั้งปี 2025
IEA Powering AI ยกกรณีไทยชะลอ 49 บวก 117 โครงการ
ในบทเรื่องคำขอเชื่อมต่อ IEA เขียนว่าในเดือนกันยายน 2026 ไทยชะลอโครงการ Data Center ที่กำลังก่อสร้าง 49 โครงการ และที่รออนุมัติ 117 โครงการ ระหว่างร่างกติกาเรื่องไฟฟ้า น้ำ ที่ตั้ง การคุ้มครองสิ่งแวดล้อม และผลกระทบต่อชุมชน โดยวางไว้คู่กับไอร์แลนด์ที่ผูกการเชื่อมต่อใหม่กับที่ตั้งและไฟฟ้าส่วนเพิ่ม และสิงคโปร์ที่หยุดรับโครงการในปี 2019 ก่อนเปลี่ยนเป็นการจัดสรรกำลังไฟแบบแข่งขัน
IEA สรุปว่าช่องว่างทางกฎเกณฑ์ที่พบหลังโครงการเดินหน้าแล้ว ทำให้นักลงทุนเจอความล่าช้า ต้องออกแบบใหม่ และมีต้นทุนที่อาจเรียกคืนไม่ได้ ตัวเลขนี้ตรงกับที่บอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์ของไทยมีมติชะลอ 166 โครงการ ก่อนแบ่งดาต้าเซ็นเตอร์เป็น 5 ประเภทตามการใช้ไฟเมื่อ 1 ตุลาคม
ใครจ่ายค่าสายส่ง และ Data Center ต้องหาไฟเองหรือไม่
IEA ชี้ว่า Data Center ไม่ได้ทำให้ค่าไฟของคนอื่นแพงขึ้นเสมอไป ถ้าต้องสร้างสายส่งหรือโรงไฟฟ้าใหม่แล้วเกลี่ยต้นทุนให้ผู้ใช้ทุกคน ค่าไฟจะขึ้น แต่ถ้าใช้กำลังที่มีอยู่และจ่ายส่วนของตัวเองครบ ก็ช่วยกระจายต้นทุนคงที่ เครื่องมือที่ใช้กันคือค่าบริการสำหรับผู้ใช้รายใหญ่ที่มีการจ่ายขั้นต่ำ สัญญาระยะยาว ค่าออกก่อนกำหนด และหลักประกัน
- มาเลเซีย คิดขั้นต่ำ 85% ของความต้องการสูงสุดที่แจ้งไว้สำหรับผู้ใช้ไฟแรงดันสูงพิเศษ และให้ Data Center รับค่าเสริมโครงข่ายเอง ("user pays")
- สิงคโปร์ ให้กำลังการผลิตใหม่ที่เสนออย่างน้อย 50% ใช้พลังงานสีเขียวตามช่องทางที่รัฐรับรอง
- ไอร์แลนด์ ให้ Data Center ใหม่บางประเภทจัดหาพลังงานหมุนเวียนในประเทศส่วนเพิ่มอย่างน้อย 80% ของความต้องการทั้งปี
- จีน ตั้งเป้าไฟฟ้าสีเขียว 80% สำหรับ Data Center ใหม่ในศูนย์กลางการประมวลผลแห่งชาติภายในปี 2025–2026 ส่วน เยอรมนี กำหนด 50% ตั้งแต่ปี 2024 และ 100% ตั้งแต่ปี 2030
อีกแนวทางคือให้ Data Center นำไฟมาเอง (bring-your-own-power) ซึ่งในสหรัฐฯ ส่วนใหญ่เป็นโรงไฟฟ้าก๊าซในพื้นที่ เช่น สัญญา 20 ปีที่ Chevron กับ Microsoft ประกาศเมื่อเดือนมิถุนายน 2026 สำหรับโครงการก๊าซ 2.67 กิกะวัตต์ในเท็กซัส
จากผู้ใช้ไฟเฉย ๆ สู่ผู้ช่วยพยุงระบบ
ช่วงที่ระบบไฟตึงตัวจริงมีเพียงไม่กี่ชั่วโมงต่อปี IEA Powering AI จึงเห็นว่าการต่อแบบ non-firm ช่วยให้ Data Center เข้าระบบได้เร็วขึ้น นอร์เวย์ เซาท์ออสเตรเลีย สเปน และ Southwest Power Pool ในสหรัฐฯ กำลังทดลองรูปแบบต่าง ๆ ส่วนญี่ปุ่นมีโครงการ Watt-Bit Collaboration ระหว่างรัฐกับเอกชน
แต่การหยุดประมวลผลเพื่อลดโหลดยังแพงมาก IEA คำนวณว่าการเช่ากำลังประมวลผลของ Data Center สำหรับ AI มีต้นทุน 20,000–30,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อกิกะวัตต์ต่อปี สูงกว่าต้นทุนกำลังไฟเท่ากันของแบตเตอรี่ราว 100 เท่า และหลังเหตุที่โหลดของ Data Center รวมกว่า 3 กิกะวัตต์ในสหรัฐฯ หลุดจากโครงข่ายกะทันหันแล้วสลับไปใช้ไฟสำรอง หลายระบบเริ่มกำหนดมาตรฐานทางเทคนิคให้ Data Center ช่วยรักษาเสถียรภาพ
หลักการ 6 ข้อใน IEA Powering AI
- ทำให้ที่ตั้งและปริมาณไฟที่ Data Center จะใช้ชัดเจนและเปิดเผย
- ทำขั้นตอนขอเชื่อมต่อที่โปร่งใส คาดการณ์ได้ และให้โครงการที่พร้อมจริงได้ก่อน
- มองประสิทธิภาพการใช้พลังงานและน้ำไปพร้อมกัน
- ออกแบบค่าบริการที่แบ่งต้นทุนและความเสี่ยงของผู้ใช้รายใหญ่อย่างเป็นธรรม
- วางกรอบให้ Data Center ช่วยความยืดหยุ่น ความมั่นคง และความยั่งยืนของระบบ
- แลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างประเทศเพื่อประกอบการตัดสินใจ
ทำไม IEA Powering AI สำคัญต่อไทย
รายงานฉบับนี้ไม่ได้ถามว่า AI จะใช้ไฟเพิ่มเท่าไร แต่ถามว่ารัฐบาลควรจัดคิว คิดค่าบริการ และกำหนดเงื่อนไขอย่างไร จึงเป็นเอกสารที่หน่วยงานกำกับในภูมิภาคน่าจะหยิบไปอ้างอิง การที่ไทยถูกยกเป็นตัวอย่างในรายงานที่ทำให้ G7 บอกว่ากติกา Data Center ของไทยอยู่ในสายตาผู้กำหนดนโยบายระดับโลกแล้ว
กติกาที่ไทยกำลังร่าง ทั้งใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าและ Direct PPA ของ กกพ. และค่าไฟ 2 อัตราของบอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์ ตรงกับหัวข้อที่ IEA แนะนำแทบทุกข้อ ที่เหลือคือรายละเอียด เช่น การจ่ายขั้นต่ำ หลักประกัน และการต่อแบบ non-firm จะเข้มเพียงใด
ผลต่อองค์กรไทย
- ผู้พัฒนาและผู้ลงทุน Data Center ควรเตรียมข้อมูลรูปแบบการใช้ไฟ (load profile) แผนไฟสำรอง และแผนเพิ่มโหลดเป็นช่วง ๆ เพราะแนวโน้มทั่วโลกคือคัดโครงการที่พร้อมจริงด้วยหลักประกันและเงื่อนไขความคืบหน้า
- ฝ่ายการเงิน ควรตั้งสมมติฐานว่าค่าบริการสำหรับผู้ใช้รายใหญ่ในไทยอาจมีการจ่ายขั้นต่ำหรือสัญญาระยะยาวคล้ายมาเลเซีย แล้วใส่ต้นทุนนี้ในแผนธุรกิจ
- องค์กรที่ใช้ Colocation หรือคลาวด์ ควรถามผู้ให้บริการเรื่องแหล่งไฟฟ้า สัดส่วนพลังงานสะอาด และแผนรับมือหากต่อแบบ non-firm เพราะกระทบทั้ง SLA และรายงานคาร์บอน
- ทีมความยั่งยืน ควรติดตามการใช้น้ำของ Data Center ที่ใช้อยู่ เพราะ IEA Powering AI พบว่าเกือบ 40% ของ Data Center ด้าน AI ที่ระบุได้อยู่ในพื้นที่ขาดแคลนน้ำสูง
ติดตามข่าวนโยบายไฟฟ้าและพลังงานสำหรับ Data Center ได้ที่หมวดพลังงาน
คำถามที่พบบ่อย
รายงาน IEA Powering AI คืออะไร?
IEA Powering AI คือรายงาน Powering Artificial Intelligence ของสำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ที่เผยแพร่เมื่อ 14 ตุลาคม 2026 ตามคำขอของฝรั่งเศสในฐานะประธาน G7 รวบรวม 134 นโยบายและกลยุทธ์การต่อ Data Center เข้าระบบไฟฟ้าจากกว่า 34 เขตอำนาจ และเสนอหลักการ 6 ข้อ
IEA Powering AI พูดถึงประเทศไทยว่าอย่างไร?
รายงาน IEA Powering AI ยกไทยเป็นตัวอย่างของกติกาที่ออกหลังโครงการเดินหน้าแล้ว โดยระบุว่าในเดือนกันยายน 2026 ไทยชะลอโครงการ Data Center ที่กำลังก่อสร้าง 49 โครงการ และที่รออนุมัติ 117 โครงการ ระหว่างร่างกติกาเรื่องไฟฟ้า น้ำ ที่ตั้ง สิ่งแวดล้อม และผลกระทบต่อชุมชน
การเชื่อมต่อแบบ non-firm สำหรับ Data Center คืออะไร?
คือการต่อเข้าโครงข่ายโดยไม่รับประกันกำลังไฟเต็มตลอดเวลา Data Center ต้องยอมลดการใช้ไฟหรือใช้ไฟสำรองในช่วงที่ระบบตึงตัว ซึ่งเกิดเพียงไม่กี่ชั่วโมงต่อปี รายงาน IEA Powering AI ประเมินว่าแนวทางนี้เพิ่มความสามารถรับโหลดของโครงข่ายทั่วโลกได้ 750–900 กิกะวัตต์
IEA Powering AI เสนอหลักการอะไรให้รัฐบาล?
รายงาน IEA Powering AI เสนอ 6 หลักการ ได้แก่ เปิดเผยที่ตั้งและปริมาณไฟของ Data Center ทำขั้นตอนขอเชื่อมต่อที่โปร่งใสและให้โครงการที่พร้อมจริงได้ก่อน มองประสิทธิภาพพลังงานกับน้ำไปพร้อมกัน ออกแบบค่าบริการที่แบ่งต้นทุนอย่างเป็นธรรม เปิดทางให้ Data Center ช่วยระบบ และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างประเทศ
แหล่งอ้างอิง
- Powering Artificial Intelligence – Strategies for integrating data centres into electricity systems — International Energy Agency (IEA)
- Executive summary – Powering Artificial Intelligence — International Energy Agency (IEA)
- Powering Artificial Intelligence (full report, PDF) — International Energy Agency (IEA)
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- IEA15G73Microsoft53
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ