พลังงาน–คลังเห็นตรงกันลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 อุ้มกองทุนน้ำมันที่ติดลบ 1.03 แสนล้านบาท
ลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 ได้ไฟเขียวในหลักการจากพลังงานและคลัง 22 ต.ค. 2569 ขณะกองทุนน้ำมันฯ ติดลบ 103,561 ล้านบาท เตรียมเก็บค่าการกลั่นเพิ่ม 1,200 ล้านบาท
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- เอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รมว.พลังงาน เสนอลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 บนเวที Energy Symposium 2026 ของ ส.อ.ท. วันที่ 22 ต.ค. 2569 ส่วนเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รมว.คลัง ตอบรับในหลักการ แต่ยังไม่กำหนดอัตราและวันมีผล
- เป้าหมายคือรักษาราคา B20 และ E20 ให้ถูกกว่า B7 และ E10 ราว 6 บาทต่อลิตร ช่วยขนส่ง มอเตอร์ไซค์ ไรเดอร์ และเครื่องยนต์การเกษตร ปัจจุบันใช้ B20 ราว 6 ล้านลิตรต่อวัน
- สกนช. ประมาณการฐานะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ณ 18 ต.ค. 2569 ติดลบ 103,561 ล้านบาท (บัญชีน้ำมัน -62,359 ล้าน บัญชี LPG -41,202 ล้าน) ติดลบเพิ่ม 25,169 ล้านบาทใน 8 สัปดาห์จาก 23 ส.ค.
- กระทรวงพลังงานเตรียมเก็บส่วนต่างค่าการกลั่นรอบใหม่ราว 1,200 ล้านบาท ศึกษาดึงเงินกองทุนอนุรักษ์พลังงานและเงินปันผลบริษัทน้ำมันที่รัฐถือหุ้น ส่วนการลดภาษีเบนซินและดีเซลทั่วไปเป็นทางเลือกสุดท้าย
กระทรวงพลังงานและกระทรวงการคลังเห็นตรงกันในหลักการให้ลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 หลังเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เสนอบนเวทีของสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยวันที่ 22 ตุลาคม 2569 ขณะที่กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงติดลบแล้ว 103,561 ล้านบาท ตามประมาณการ ณ 18 ตุลาคม
อัตราภาษีที่จะลดและวันมีผลยังไม่ได้กำหนด เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ระบุว่าจะเรียกอธิบดีกรมสรรพสามิตมาหารือเร็ว ๆ นี้ ส่วนกระทรวงพลังงานเตรียมเก็บเงินส่วนต่างค่าการกลั่นรอบใหม่และหาแหล่งเงินอื่นเติมสภาพคล่องให้กองทุน
ลดภาษีสรรพสามิต B20 E20: ใครเสนอ ใครได้ประโยชน์
ไทยพับลิก้ารายงานว่าเอกนัฏให้สัมภาษณ์ในงาน Energy Symposium 2026 หัวข้อ "Thailand Pragmatic Energy Transition" ว่า ถ้าราคาน้ำมันยังไม่ดีขึ้น รัฐอาจลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันกลุ่มเชื้อเพลิงชีวภาพอย่าง E20 และ B20 เพื่อช่วยผู้ที่รับผลกระทบโดยตรง ได้แก่ ภาคขนส่ง รถจักรยานยนต์ ไรเดอร์ และเครื่องยนต์การเกษตร เป้าหมายคือรักษาให้ B20 และ E20 ถูกกว่าดีเซล B7 และแก๊สโซฮอล์ E10 ลิตรละ 6 บาท ปัจจุบันมีการใช้ B20 ราว 6 ล้านลิตรต่อวัน
เมื่อถูกถามว่าจะลดภาษีเมื่อไร เอกนัฏตอบว่า "จะพยายามให้ออกมาเร็วที่สุด" ด้านเอกนิติระบุว่าข้อเสนอนี้สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงการคลังที่ต้องการลดภาษีสรรพสามิตเชื้อเพลิงชีวภาพเพื่อช่วยชาวไร่อ้อย มันสำปะหลัง และปาล์มน้ำมันอยู่แล้ว และให้เหตุผลว่า "กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงติดลบไปแล้วกว่า 1 แสนล้านบาท"
มาตรการทั้งหมดที่รัฐมนตรีสองกระทรวงพูดถึง นอกจากการลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 มีดังนี้
| มาตรการ | สถานะ ณ 22 ต.ค. 2569 |
|---|---|
| ลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 แบบมุ่งเป้า | พลังงานและคลังเห็นตรงกันในหลักการ ยังไม่กำหนดอัตราและวันมีผล |
| เก็บส่วนต่างค่าการกลั่นรอบใหม่ราว 1,200 ล้านบาท | เตรียมประกาศก่อนสิ้นเดือนตุลาคม |
| ดึงเงินสะสมกองทุนอนุรักษ์พลังงาน | อยู่ระหว่างศึกษา ยังไม่ระบุจำนวนเงินและเวลา |
| นำเงินปันผลบริษัทน้ำมันที่รัฐถือหุ้นมาช่วย | ขอให้กระทรวงการคลังพิจารณา |
| ลดภาษีเบนซินและดีเซลทั่วไป | ยังไม่ใช้ เก็บไว้เป็นทางเลือกสุดท้าย |
ทำไมลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 ไม่ลดภาษีน้ำมันทุกชนิด
เอกนัฏอ้างบทเรียนช่วงสงครามรัสเซีย–ยูเครน ที่กระทรวงการคลังลดภาษีเบนซินและดีเซลลิตรละ 3–5 บาทนานเกือบ 2 ปี ทำให้รัฐสูญรายได้กว่า 170,000 ล้านบาทและต้องกู้เงินชดเชยการขาดดุล การลดภาษีแบบกว้างจึงกลับมาใช้ได้ แต่เขาเรียกว่าเป็น "มาตรการสุดท้าย" ขณะที่การลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 จำกัดต้นทุนไว้ที่กลุ่มผู้ใช้ที่รัฐต้องการช่วยจริง
ที่ผ่านมารัฐแทรกแซงราคาด้วยสองกลไก คือกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง และเงินส่วนต่างผลประโยชน์ค่าการกลั่นที่ใช้ไปแล้วเกือบ 30,000 ล้านบาท เพื่อตรึงหรือลดราคาขายปลีกราวลิตรละ 4 บาท
กองทุนน้ำมันติดลบ 103,561 ล้านบาท เพิ่มขึ้นทุกสัปดาห์
ประมาณการฐานะกองทุนที่สำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (สกนช.) เผยแพร่ทุกสัปดาห์ แสดงว่าฐานะสุทธิแย่ลงต่อเนื่อง ณ 18 ตุลาคม 2569 กองทุนมีสินทรัพย์รวม 36,201 ล้านบาท หนี้สินรวม 139,762 ล้านบาท ในจำนวนนี้เป็นหนี้ค้างจ่ายเงินชดเชยน้ำมันเชื้อเพลิง 66,345 ล้านบาท และเงินกู้ยืม 37,497 ล้านบาท
| วันที่ (พ.ศ. 2569) | บัญชีน้ำมัน (ล้านบาท) | บัญชี LPG (ล้านบาท) | ฐานะสุทธิรวม (ล้านบาท) |
|---|---|---|---|
| 23 ส.ค. | -38,872 | -39,520 | -78,392 |
| 20 ก.ย. | -52,256 | -40,030 | -92,286 |
| 27 ก.ย. | -55,576 | -40,285 | -95,861 |
| 4 ต.ค. | -58,429 | -40,513 | -98,942 |
| 11 ต.ค. | -60,821 | -40,860 | -101,681 |
| 18 ต.ค. | -62,359 | -41,202 | -103,561 |
เมื่อคำนวณจากตัวเลขของ สกนช. ฐานะสุทธิติดลบเพิ่ม 25,169 ล้านบาทใน 8 สัปดาห์ระหว่าง 23 สิงหาคมถึง 18 ตุลาคม เกือบทั้งหมดมาจากบัญชีน้ำมันซึ่งติดลบเพิ่ม 23,487 ล้านบาท ส่วนบัญชี LPG ค่อนข้างทรงตัว THE STANDARD รายงานว่าช่วงวิกฤตรัสเซีย–ยูเครน กองทุนเคยติดลบสูงสุดราว 150,000 ล้านบาท
เก็บค่าการกลั่นอีก 1,200 ล้าน กองทุนอนุรักษ์ และเงินปันผล
THE STANDARD รายงานว่าเอกนัฏเตรียมเก็บเงินส่วนต่างค่าการกลั่นรอบใหม่ราว 1,200 ล้านบาท ซึ่งคำนวณจากรอบเดือนกันยายน และต้องประกาศก่อนสิ้นเดือนตุลาคม เพราะมาตรการเดิมสิ้นสุด 31 ตุลาคม 2569 เขากล่าวว่า "ผมจะเก็บไปเรื่อยๆ จนกว่าสถานการณ์ราคาน้ำมันจะดีขึ้น"
อีกสองทางที่ยังอยู่ระหว่างศึกษา คือการนำเงินสะสมของกองทุนอนุรักษ์พลังงานซึ่งเก็บจากผู้ใช้น้ำมันมาช่วยลดราคา และการขอให้กระทรวงการคลังในฐานะผู้ถือหุ้นใหญ่ของบริษัทน้ำมันนำเงินปันผลมาช่วยผู้ใช้น้ำมัน ทั้งสองทางยังไม่มีตัวเลขหรือกำหนดเวลา และรัฐมนตรีย้ำว่าต้องการเพิ่มสภาพคล่องโดยไม่กู้เงินเพิ่ม
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
ราคาน้ำมันโลกยังสูงจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง และกองทุนน้ำมันฯ ใช้เงินชดเชยราคาจนฐานะติดลบเพิ่มราว 1,900–3,600 ล้านบาทต่อสัปดาห์ในช่วง 20 ก.ย.–18 ต.ค. ตามประมาณการของ สกนช. ถ้าไม่มีแหล่งเงินใหม่ รัฐจะเหลือทางเลือกไม่มาก คือปล่อยราคาขายปลีกขึ้นตามตลาด หรือกู้เงินเพิ่ม การลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 จึงเป็นการย้ายภาระบางส่วนจากกองทุนไปที่รายได้ภาษีของรัฐ โดยจำกัดวงไว้ที่น้ำมันที่กลุ่มเปราะบางใช้
สำหรับภาพตลาดโลกและราคาหน้าปั๊มรอบล่าสุด อ่านต่อได้ที่วิกฤตพลังงาน 2027 และการขึ้นราคา 21 ต.ค. และฐานะกองทุนช่วงกลางเดือนในข่าวกองทุนน้ำมันติดลบทะลุแสนล้าน
ลดภาษีสรรพสามิต B20 E20: ผลต่อองค์กรไทย
- ธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์: ตรวจว่ารถในกองยานใช้ B20 ได้ตามคู่มือผู้ผลิตหรือไม่ ถ้าลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 จริง ส่วนต่างราว 6 บาทต่อลิตรเทียบ B7 อาจลดต้นทุนเชื้อเพลิงได้ชัด แต่ควรรออัตราและวันมีผลที่ประกาศอย่างเป็นทางการก่อนปรับสัญญา
- ธุรกิจที่ใช้ไรเดอร์และรถจักรยานยนต์: แพลตฟอร์มส่งของและบริษัทที่จ่ายค่าน้ำมันให้พนักงานภาคสนามควรเตรียมทบทวนอัตราชดเชยค่าน้ำมัน หากราคา E20 ลดลงตามมาตรการ
- ฝ่ายการเงินและจัดซื้อ: ตั้งงบเชื้อเพลิงโดยเผื่อว่าราคาดีเซล B7 และเบนซินอาจขยับอีก เพราะกองทุนยังติดลบเพิ่มทุกสัปดาห์ และการลดภาษีน้ำมันทั่วไปถูกวางไว้เป็นทางเลือกสุดท้าย
- ผู้ประกอบการโรงกลั่นและค้าน้ำมัน: เตรียมรับประกาศเก็บส่วนต่างค่าการกลั่นรอบใหม่ก่อนสิ้นเดือนตุลาคม ซึ่งรัฐมนตรีระบุว่าจะเก็บต่อไปจนกว่าสถานการณ์จะดีขึ้น
ติดตามข่าวราคาน้ำมัน ค่าไฟ และนโยบายพลังงานได้ที่หมวดพลังงาน
คำถามที่พบบ่อย
ลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 เมื่อไร ลดลิตรละเท่าไร?
ยังไม่มีวันที่และอัตราที่แน่นอน ณ 22 ตุลาคม 2569 รมว.พลังงานบอกเพียงว่าจะพยายามให้ออกมาเร็วที่สุด ส่วน รมว.คลังระบุว่าจะเรียกอธิบดีกรมสรรพสามิตมาหารือเร็ว ๆ นี้ การลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 จึงต้องรอการตัดสินใจของกระทรวงการคลังก่อน
ทำไมรัฐเลือกลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 แทนการลดภาษีน้ำมันทุกชนิด?
รมว.พลังงานอ้างบทเรียนช่วงสงครามรัสเซีย–ยูเครน ที่ลดภาษีเบนซินและดีเซลลิตรละ 3–5 บาทนานเกือบ 2 ปี จนรัฐสูญรายได้กว่า 170,000 ล้านบาท การลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 แบบมุ่งเป้าจึงช่วยกลุ่มขนส่ง มอเตอร์ไซค์ ไรเดอร์ และเครื่องยนต์การเกษตรโดยตรงด้วยต้นทุนที่ต่ำกว่า
กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงติดลบเท่าไรในเดือนตุลาคม 2569?
ประมาณการของสำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (สกนช.) ณ 18 ตุลาคม 2569 ระบุฐานะสุทธิติดลบ 103,561 ล้านบาท แยกเป็นบัญชีน้ำมันติดลบ 62,359 ล้านบาท และบัญชีก๊าซ LPG ติดลบ 41,202 ล้านบาท โดยมีหนี้สินรวม 139,762 ล้านบาท รวมเงินกู้ยืม 37,497 ล้านบาท ตัวเลขนี้คือเหตุผลหลักที่รัฐเร่งลดภาษีสรรพสามิต B20 E20
นอกจากลดภาษี รัฐจะหาเงินเติมกองทุนน้ำมันจากที่ไหน?
รมว.พลังงานระบุ 3 ทางที่กำลังทำหรือศึกษา คือเก็บส่วนต่างค่าการกลั่นจากโรงกลั่นรอบใหม่ราว 1,200 ล้านบาท ดึงเงินสะสมของกองทุนอนุรักษ์พลังงาน และขอให้กระทรวงการคลังนำเงินปันผลจากบริษัทน้ำมันที่รัฐถือหุ้นมาช่วย โดยไม่กู้เงินเพิ่ม ขณะที่การลดภาษีเบนซินและดีเซลทั่วไปเก็บไว้เป็นทางเลือกสุดท้าย ต่างจากการลดภาษีสรรพสามิต B20 E20 ที่ตกลงในหลักการแล้ว
แหล่งอ้างอิง
- ประมาณการฐานะกองทุนน้ำมันฯ สิ้นสุด ณ วันที่ 18 ต.ค. 69 — สำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (สกนช.)
- 'เอกนิติ' รับลูกพลังงาน เตรียมปรับลดภาษีสรรพสามิต B20-E20 — ไทยพับลิก้า
- เอกนัฏ จ่อรีดค่าการกลั่นอีก 1,200 ล้าน เล็งดึงเงินอนุรักษ์พลังงาน อุ้มกองทุนน้ำมันฯ ติดลบแสนล้าน — THE STANDARD
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ