ข้ามไปยังเนื้อหา
ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: อาคารส่วนหนึ่งของกลุ่มอาคารโรงไฟฟ้า Edward Dean Adams เมืองไนแอการาฟอลส์ รัฐนิวยอร์ก ภาพปี 2024
Historyอธิบาย

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: คืน 16 พ.ย. 1896 ไฟฟ้ากระแสสลับจากน้ำตกเดินทางถึงเมืองบัฟฟาโล

อาคารส่วนหนึ่งของกลุ่มอาคารโรงไฟฟ้า Edward Dean Adams ที่ยังอยู่ในเมืองไนแอการาฟอลส์ รัฐนิวยอร์ก ภาพถ่ายเดือนมีนาคม 2024 ภาพ: StephenVincent / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี ครบ 16 พ.ย. 2026 นับจากคืนที่ไฟฟ้าพลังน้ำจากน้ำตกไนแอการาถูกส่งไปเมืองบัฟฟาโลกว่า 20 ไมล์ ชัยชนะของระบบกระแสสลับที่โครงข่ายไฟฟ้าวันนี้ใช้

โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 7 นาที

แชร์FacebookXLINELinkedIn

สรุปประเด็นสำคัญ

  • ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี ครบในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 นับจากวันที่ Hagley Library บันทึกว่าไฟฟ้าพลังน้ำจากน้ำตกไนแอการาถูกส่งทางไกลไปถึงเมืองบัฟฟาโล รัฐนิวยอร์ก เมื่อ 16 พฤศจิกายน 1896
  • ระยะทางตามบันทึกของ Hagley Library คือ กว่า 20 ไมล์ ส่วนพิพิธภัณฑ์ Nikola Tesla ในกรุงเบลเกรดระบุว่าราว 25 ไมล์
  • IEEE บันทึกว่าโรงไฟฟ้า Adams เริ่มเดินเครื่องวันที่ 26 สิงหาคม 1895 และเดินเครื่องเต็มกำลังด้วยเครื่องกำเนิดไฟฟ้า 10 เครื่อง เครื่องละ 5,000 แรงม้า ในเดือนพฤษภาคม 1900
  • IEEE เรียกโรงไฟฟ้านี้ว่าชัยชนะสำคัญของระบบไฟฟ้า กระแสสลับ (AC) เหนือ กระแสตรง (DC) เพราะส่งไฟแรงดันสูงไปไกลได้

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี ครบในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 นับจากวันที่ไฟฟ้าพลังน้ำจากน้ำตกไนแอการาถูกส่งทางไกลไปถึงเมืองบัฟฟาโล รัฐนิวยอร์ก เมื่อ 16 พฤศจิกายน 1896 ตามบันทึกของ Hagley Library เหตุการณ์นี้พิสูจน์ว่าไฟฟ้ากระแสสลับส่งจากโรงไฟฟ้าใหญ่ไปใช้ในเมืองที่อยู่ไกลกว่า 20 ไมล์ได้จริง ซึ่งเป็นหลักของโครงข่ายไฟฟ้าทุกวันนี้

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: เกิดอะไรขึ้นในคืน 16 พฤศจิกายน 1896

หน้า "On this date" ของ Hagley Library ในสหรัฐอเมริกา บันทึกว่าวันที่ 16 พฤศจิกายน 1896 เป็นวันที่ไฟฟ้าพลังน้ำถูกส่งทางไกลเป็นครั้งแรกจากน้ำตกไนแอการาไปเมืองบัฟฟาโล ซึ่งอยู่ห่างออกไปกว่า 20 ไมล์ (ราว 32 กิโลเมตร)

พิพิธภัณฑ์ Nikola Tesla ในกรุงเบลเกรด ประเทศเซอร์เบีย เล่าเหตุการณ์เดียวกันว่าการส่งกระแสไฟฟ้าครั้งแรกจากโรงไฟฟ้าที่น้ำตกไนแอการาไปเมืองบัฟฟาโลมีระยะทางราว 25 ไมล์ (ราว 40 กิโลเมตร) และเรียกโรงไฟฟ้า Adams ว่าโรงไฟฟ้าพลังน้ำขนาดใหญ่แห่งแรกของโลกที่ใช้ระบบกระแสสลับหลายเฟส (polyphase) ของ Tesla

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: เครื่องกำเนิดไฟฟ้า Westinghouse 5,000 แรงม้า ในโรงไฟฟ้า Edward Dean Adams ภาพปี 1904
ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: เครื่องกำเนิดไฟฟ้า Westinghouse ขนาด 5,000 แรงม้า เรียงในโรงไฟฟ้า Edward Dean Adams ภาพจากเอกสารของบริษัท Westinghouse ปี 1904 ภาพ: Westinghouse Electric & Manufacturing Company / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ต้นฉบับเกี่ยวกับ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี เขียนบางจุดไม่ตรงกัน บทความนี้บันทึกไว้ทุกแบบตามแหล่งที่มา

ประเด็น Hagley Library พิพิธภัณฑ์ Nikola Tesla IEEE History Center
ระยะทางถึงบัฟฟาโล กว่า 20 ไมล์ ราว 25 ไมล์ ไม่ได้ระบุ
บริษัทที่ส่งไฟ Niagara Falls Hydraulic Power & Manufacturing Company ไม่ได้ระบุชื่อบริษัท ไม่ได้ระบุเรื่องบัฟฟาโล
วันเริ่มใช้งานเชิงพาณิชย์ ไม่ได้ระบุ 16 พฤศจิกายน 1896 โรงไฟฟ้า Adams เริ่มเดินเครื่อง 26 สิงหาคม 1895

IEEE ยังบันทึกว่าสถานี Adams No. 1 เป็นของบริษัท Niagara Falls Power Company ซึ่งเริ่มจ่ายไฟให้โรงงานในเมืองไนแอการาฟอลส์ตั้งแต่เดือนสิงหาคม 1895 ก่อนการส่งไฟไปบัฟฟาโลราว 15 เดือน

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: จากอุโมงค์น้ำถึงโรงไฟฟ้า

Hagley Library เล่าว่าการนำพลังน้ำของน้ำตกไนแอการามาใช้เริ่มขึ้นในปี 1890 ด้วยการขุด "อุโมงค์พลังงาน" (power tunnel) เพื่อนำน้ำไปยังโรงไฟฟ้ากลาง แล้วแจกจ่ายพลังงานออกไปในรูปไฟฟ้า

  • โรงไฟฟ้าหมายเลข 1 (Power Station No. 1) มีบริษัท Westinghouse Electric & Manufacturing Company เป็นผู้จัดหาอุปกรณ์ สร้างเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ 3 เครื่อง อยู่เหนือน้ำตกขึ้นไป 1.5 ไมล์ ตามบันทึกของ Hagley
  • โรงไฟฟ้าหมายเลข 2 เริ่มก่อสร้างในปี 1895
  • ขนาดเต็มที่ IEEE ระบุว่าโรงไฟฟ้า Adams เดินเครื่องได้เต็มกำลังในเดือนพฤษภาคม 1900 ด้วยเครื่องกำเนิดไฟฟ้า 10 เครื่อง เครื่องละ 5,000 แรงม้า

ชุดเอกสาร Historic American Buildings Survey (HABS) ของสหรัฐฯ ยังเก็บแบบบ่อกังหันดั้งเดิมของโรงไฟฟ้าหมายเลข 1 ที่บริษัท Faesch & Piccard ออกแบบไว้ราวปี 1893 และภาพถ่ายอาคารโรงไฟฟ้าที่ช่างภาพของ HABS ถ่ายไว้ในปี 1965

แบบบ่อกังหันดั้งเดิมของโรงไฟฟ้าหมายเลข 1 ที่ไนแอการาฟอลส์ ออกแบบโดย Faesch & Piccard ราวปี 1893
ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: แบบบ่อกังหันดั้งเดิมของโรงไฟฟ้าหมายเลข 1 ออกแบบโดย Faesch & Piccard ราวปี 1893 จากชุดเอกสาร HABS ภาพ: Jack Boucher / HABS / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: ทำไม IEEE เรียกว่าชัยชนะของกระแสสลับ

ปลายศตวรรษที่ 19 มีระบบไฟฟ้า 2 แบบแข่งกัน คือกระแสตรง (DC) และกระแสสลับ (AC) หน้าหลักหมุดของ IEEE ระบุว่าเมื่อโรงไฟฟ้า Adams เริ่มเดินเครื่องวันที่ 26 สิงหาคม 1895 ถือเป็นชัยชนะสำคัญของระบบกระแสสลับเหนือกระแสตรง ด้วยเหตุผล 2 ข้อ

  1. ส่งไกลได้ ไฟฟ้ากระแสสลับแรงดันสูงมีข้อได้เปรียบชัดเจนในการส่งไฟระยะไกล
  2. ขนาดที่ไม่เคยมีมาก่อน ขนาดของโรงไฟฟ้ามีอิทธิพลต่ออนาคตของอุตสาหกรรมไฟฟ้าทั่วโลก

IEEE ยังเรียกสถานี Adams No. 1 ว่าเป็นโรงไฟฟ้าหลายเฟสขนาดใหญ่แห่งแรกที่ดำเนินการเชิงพาณิชย์ที่น้ำตกไนแอการา ปัจจุบันสถานีนี้ถูกรื้อไปแล้ว

หม้อแปลงไฟฟ้าในอาคารหม้อแปลงของโรงไฟฟ้า Adams ที่ไนแอการาฟอลส์ ภาพปี 1904
ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: หม้อแปลงไฟฟ้าในอาคารหม้อแปลงของโรงไฟฟ้า Adams ภาพจากเอกสารของบริษัท Westinghouse ปี 1904 ภาพ: Westinghouse Electric & Manufacturing Company / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: จากเมืองเดียวสู่ทั้งภูมิภาค

เหตุการณ์ที่เป็นที่มาของวาระ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี คือการส่งไฟจากโรงไฟฟ้าไปเมืองเดียว อีก 14 ปีต่อมา IEEE บันทึกขั้นต่อไปไว้ในหน้าหลักหมุดเดียวกัน คือวันที่ 18 พฤษภาคม 1910 สถานีหม้อแปลง Niagara Transformer Station ของ Hydro Electric Power Commission of Ontario ประเทศแคนาดา เริ่มรับไฟจากโรงไฟฟ้าหลายแห่งที่ฝั่งไนแอการาฟอลส์ รัฐออนแทรีโอ แล้วกระจายผ่านโครงข่ายสายส่งไปทั่วตอนใต้ของรัฐออนแทรีโอ

IEEE ระบุว่าเป็นครั้งแรกที่ไฟฟ้าถูกกระจายไปทั้งภูมิภาคผ่านโครงข่ายสายส่งแรงดันสูงระยะไกล ด้วยเหตุการณ์เหล่านี้ น้ำตกไนแอการาจึงได้ชื่อว่าเป็นแหล่งกำเนิดของอุตสาหกรรมสาธารณูปโภคไฟฟ้ายุคใหม่ ที่ผลิต ส่ง และจ่ายไฟจากโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ให้ผู้ใช้ในพื้นที่กว้าง แทนการผลิตไฟใช้เฉพาะจุดแบบเดิม

อาคารโรงไฟฟ้า Edward D. Adams ริมแม่น้ำไนแอการา เมืองไนแอการาฟอลส์ ถ่ายโดย Jack Boucher ปี 1965
ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: อาคารโรงไฟฟ้า Edward D. Adams ริมแม่น้ำไนแอการา ถ่ายโดย Jack Boucher ปี 1965 ในชุดเอกสาร HABS ภาพ: Jack Boucher / HABS / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: หลักฐานที่หอจดหมายเหตุเก็บไว้

หน้าบันทึกของ Hagley Library ที่เล่าเหตุการณ์ 16 พฤศจิกายน 1896 อ้างอิงอัลบั้มภาพถ่ายโรงผลิตไฟฟ้าของ Niagara Falls Power Company (หมายเลขทะเบียน 1990.265) ที่หอสมุดเก็บไว้ และบรรยายสิ่งที่อยู่ในอัลบั้มชุดนี้ ซึ่งช่วยให้เห็นภาพงานก่อสร้างระบบไฟฟ้าไนแอการาในยุคนั้น

  • เสาไม้ของสายส่ง ภาพจำนวนมากบันทึกการตั้งเสาไม้สำหรับสายส่งไฟฟ้าระหว่างน้ำตกไนแอการากับเมืองบัฟฟาโล ซึ่งเป็นเส้นทางที่ไฟฟ้าเดินทางในคืน 16 พฤศจิกายน 1896
  • อาคารโรงไฟฟ้าและอาคารหม้อแปลง อาคารหม้อแปลงออกแบบโดย Stanford White แห่งสำนักงานสถาปนิก McKim, Mead & White อัลบั้มมีทั้งภาพภายนอกและภายใน
  • เครื่องจักรภายใน ภาพภายในแสดงเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ 3 เฟสแบบหมุนที่ General Electric ผลิต และหม้อแปลงระบายความร้อนด้วยลม (air blast transformer)
  • ภาพประกอบอื่น มีภาพแก่งน้ำของแม่น้ำไนแอการา และรถรางระหว่างเมือง (interurban trolley) ของ Niagara Falls Power Company

รายละเอียดนี้สะท้อนว่าเรื่องราวของ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี ไม่ได้มีแค่โรงไฟฟ้า แต่ต้องมีทั้งสายส่ง หม้อแปลง และผู้ใช้ไฟปลายทาง ซึ่งเป็นองค์ประกอบเดียวกับโครงข่ายไฟฟ้าทุกวันนี้ Hagley Library ยังบันทึกว่าโรงไฟฟ้าทั้งสองแห่งของบริษัทใช้งานมากว่า 60 ปีก่อนปิดตัวในปี 1961

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: ลำดับเหตุการณ์

ปี / วันที่ เกิดอะไรขึ้น แหล่งที่มา
1890 เริ่มขุดอุโมงค์พลังงานเพื่อนำน้ำไปโรงไฟฟ้ากลาง Hagley Library
26 ส.ค. 1895 โรงไฟฟ้า Adams เริ่มเดินเครื่อง สถานี Adams No. 1 จ่ายไฟให้โรงงานในเมืองไนแอการาฟอลส์ IEEE
1895 เริ่มก่อสร้างโรงไฟฟ้าหมายเลข 2 Hagley Library
16 พ.ย. 1896 ไฟฟ้าพลังน้ำถูกส่งทางไกลไปเมืองบัฟฟาโล Hagley Library, พิพิธภัณฑ์ Nikola Tesla
พ.ค. 1900 โรงไฟฟ้า Adams เดินเครื่องเต็มกำลัง เครื่องกำเนิดไฟฟ้า 10 เครื่อง เครื่องละ 5,000 แรงม้า IEEE
18 พ.ค. 1910 สถานีหม้อแปลงฝั่งออนแทรีโอเริ่มกระจายไฟไปทั้งภูมิภาคผ่านสายส่งแรงดันสูง IEEE
1961 โรงไฟฟ้าทั้งสองแห่งปิดตัวหลังใช้งานกว่า 60 ปี Hagley Library
มิ.ย. 1990 IEEE ประกาศให้โรงไฟฟ้า Adams เป็นหลักหมุดทางวิศวกรรม (IEEE Milestone) ผ่าน IEEE Buffalo Section IEEE

มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

ในวาระ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี สิ่งที่เหตุการณ์ปี 1896 ทิ้งไว้ยังอยู่ในระบบไฟฟ้าแทบทุกประเทศ

  • โครงข่ายไฟฟ้าแบบรวมศูนย์ IEEE สรุปว่าการผลิตไฟจากโรงไฟฟ้าใหญ่ แล้วส่งและจ่ายไปให้ผู้ใช้ในพื้นที่กว้าง เป็นรากฐานของอุตสาหกรรมไฟฟ้าแบบที่เรารู้จักวันนี้ ระบบไฟฟ้าของไทยที่มีโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ สายส่งแรงดันสูง และการไฟฟ้าผู้จ่ายไฟให้บ้านและโรงงาน ก็ทำงานตามแนวคิดเดียวกัน
  • ไฟฟ้ากระแสสลับเป็นมาตรฐาน การแข่งขันระหว่างกระแสตรงกับกระแสสลับที่วาระ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี ชวนย้อนนึกถึง จบลงด้วยการที่กระแสสลับกลายเป็นระบบหลักของการส่งไฟ
  • ไฟฟ้าพลังน้ำ น้ำตกไนแอการาแสดงให้เห็นว่าแหล่งพลังงานที่อยู่ไกลเมืองก็นำมาใช้ได้ เมื่อมีสายส่งที่ดีพอ แนวคิดนี้ยังใช้กับโรงไฟฟ้าพลังน้ำ ลม และแสงอาทิตย์ที่ตั้งอยู่ห่างจากเมืองในปัจจุบัน
  • อาคารที่ยังอยู่ แม้สถานี Adams No. 1 จะถูกรื้อแล้ว แต่ภาพถ่ายปี 2024 บน Wikimedia Commons ยังแสดงอาคารบางส่วนของกลุ่มอาคารโรงไฟฟ้า Edward Dean Adams ที่เมืองไนแอการาฟอลส์

อ่านเรื่องย้อนอดีตด้านเทคโนโลยีอื่น ๆ ได้ที่หมวดประวัติศาสตร์ เช่น Intel 4004 55 ปี

ภาพบันทึก

อาคารหม้อแปลงของโรงไฟฟ้า Adams มองจากทิศตะวันออกเฉียงใต้ เมืองไนแอการาฟอลส์ ภาพปี 2009
ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: อาคารหม้อแปลงของโรงไฟฟ้า Adams มองจากทิศตะวันออกเฉียงใต้ ภาพปี 2009 ภาพ: Lvklock / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
ด้านทิศใต้ของอาคารหม้อแปลงโรงไฟฟ้า Adams เมืองไนแอการาฟอลส์ ภาพปี 2009
ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: ด้านทิศใต้ของอาคารหม้อแปลงโรงไฟฟ้า Adams ภาพปี 2009 ภาพ: Lvklock / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

คำถามที่พบบ่อย

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี นับจากวันไหน?

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี นับจากวันที่ 16 พฤศจิกายน 1896 ซึ่ง Hagley Library ในสหรัฐอเมริกาบันทึกว่าเป็นวันที่ไฟฟ้าพลังน้ำจากน้ำตกไนแอการาถูกส่งทางไกลไปถึงเมืองบัฟฟาโล รัฐนิวยอร์ก จึงครบ 130 ปีในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026

ไฟฟ้าจากน้ำตกไนแอการาส่งไปบัฟฟาโลไกลแค่ไหน?

แหล่งข้อมูลระบุระยะทางไม่ตรงกัน Hagley Library เขียนว่าเมืองบัฟฟาโลอยู่ห่างออกไปกว่า 20 ไมล์ ส่วนพิพิธภัณฑ์ Nikola Tesla ในกรุงเบลเกรดระบุว่าราว 25 ไมล์ ในวาระ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี บทความนี้จึงบันทึกไว้ทั้งสองตัวเลขตามต้นฉบับ

ทำไมโรงไฟฟ้า Adams ที่ไนแอการาจึงสำคัญ?

IEEE ระบุว่าเมื่อโรงไฟฟ้า Adams เริ่มเดินเครื่องในปี 1895 ถือเป็นชัยชนะสำคัญของระบบกระแสสลับเหนือกระแสตรง เพราะไฟแรงดันสูงแบบกระแสสลับส่งไปไกลได้ และขนาดโรงไฟฟ้าที่ใหญ่อย่างไม่เคยมีมาก่อนมีอิทธิพลต่ออุตสาหกรรมไฟฟ้าทั่วโลก

ในวาระ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี ยังเหลืออะไรให้ดูที่ไนแอการาบ้าง?

IEEE ระบุว่าสถานีผลิตไฟฟ้า Adams No. 1 ถูกรื้อไปแล้ว แต่ยังมีอาคารบางส่วนของกลุ่มอาคารโรงไฟฟ้า Edward Dean Adams อยู่ที่เมืองไนแอการาฟอลส์ รัฐนิวยอร์ก ตามภาพถ่ายบน Wikimedia Commons ปี 2024 และ IEEE ประกาศให้โรงไฟฟ้า Adams เป็นหลักหมุดทางวิศวกรรม (IEEE Milestone) เมื่อเดือนมิถุนายน 1990

แหล่งอ้างอิง

  1. Date: November 16, 1896: Niagara Falls Hydraulic Power & Manufacturing Company — Hagley Museum and Library
  2. Milestones:Adams Hydroelectric Generating Plant, 1895 — IEEE History Center (ETHW)
  3. 020 – Adams Power Plant, Niagara Falls — Nikola Tesla Museum

บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้

เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว

องค์กรและบริษัท
Tesla120IEEE8
แชร์FacebookXLINELinkedIn

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ