วันเด็กสากล 2569 ตรงกับศุกร์ที่ 20 พ.ย. วันที่สมัชชาใหญ่ UN รับรองปฏิญญาสิทธิเด็กปี 1959 และอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กปี 1989 ซึ่งไทยภาคยานุวัติ 27 มี.ค. 2535
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- วันเด็กสากล 2569 ตรงกับวันศุกร์ที่ 20 พฤศจิกายน 2569 สหประชาชาติระบุว่าวันที่ 20 พฤศจิกายนคือวันที่สมัชชาใหญ่รับรองปฏิญญาว่าด้วยสิทธิเด็กเมื่อปี 1959 และอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กเมื่อปี 1989
- วันเด็กสากลเริ่มจากมติสมัชชาใหญ่ที่ 836(IX) วันที่ 14 ธันวาคม 1954 ที่แนะนำให้ทุกประเทศจัดวันเด็ก (Universal Children's Day) โดยให้แต่ละรัฐบาลเลือกวันและรูปแบบเอง
- อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กมีผลใช้บังคับ 2 กันยายน 1990 ปัจจุบันมีรัฐภาคี 196 รัฐ และผู้ลงนาม 140 รัฐ ตามฐานข้อมูลสนธิสัญญาของสหประชาชาติ
- ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีโดยการภาคยานุวัติเมื่อ 27 มีนาคม พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) ตามฐานข้อมูลสนธิสัญญาของสหประชาชาติ
วันเด็กสากล 2569 ตรงกับวันศุกร์ที่ 20 พฤศจิกายน 2569 สหประชาชาติระบุว่าวันที่ 20 พฤศจิกายนเป็นวันที่สมัชชาใหญ่รับรองปฏิญญาว่าด้วยสิทธิเด็กเมื่อปี 1959 และอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (Convention on the Rights of the Child) เมื่อปี 1989 ส่วนประเทศไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญานี้เมื่อ 27 มีนาคม พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992)
วันเด็กสากล 2569 มีที่มาจากมติ UN ปี 1954
หน้าประวัติของสหประชาชาติระบุว่า สมัชชาใหญ่มีมติที่ 836(IX) เมื่อวันที่ 14 ธันวาคม 1954 แนะนำให้ทุกประเทศจัดวันเด็ก (Universal Children's Day) ด้วยเป้าหมายดังนี้
- เป็นวันแห่งภราดรภาพและความเข้าใจระหว่างเด็กทั่วโลก
- เป็นวันทำกิจกรรมส่งเสริมอุดมการณ์และวัตถุประสงค์ของกฎบัตรสหประชาชาติ และสวัสดิภาพของเด็กทั่วโลก
- ให้แต่ละรัฐบาลเลือกวันและรูปแบบการจัดที่เห็นเหมาะสมเอง
ปัจจุบันหน้าวันเด็กสากลของสหประชาชาติอธิบายว่า World Children's Day เป็นวันรณรงค์ระดับโลกของ UNICEF "เพื่อเด็กและโดยเด็ก" โดยยึดวันที่ 20 พฤศจิกายนซึ่งเป็นวันรับรองอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก
ทำไมวันเด็กสากล 2569 ตรงกับ 20 พฤศจิกายน
ลำดับเหตุการณ์สิทธิเด็กของ UNICEF ระบุว่า ปี 1959 สมัชชาใหญ่รับรองปฏิญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก ซึ่งรับรองสิทธิของเด็กในการศึกษา การเล่น สภาพแวดล้อมที่เกื้อหนุน และการดูแลสุขภาพ
- 1978 คณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนเสนอร่างอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กให้คณะทำงานของรัฐสมาชิก หน่วยงาน และองค์กรต่าง ๆ พิจารณา
- 1979 สมัชชาใหญ่ประกาศให้เป็นปีเด็กสากล (International Year of the Child) เนื่องในโอกาสครบ 20 ปีของปฏิญญาปี 1959
- 20 พฤศจิกายน 1989 สมัชชาใหญ่รับรองอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กโดยไม่ต้องลงคะแนนเสียง (without a vote) ตามคำบรรยายภาพประวัติของสหประชาชาติ
- 2 กันยายน 1990 อนุสัญญามีผลใช้บังคับตามข้อ 49(1) ตามฐานข้อมูลสนธิสัญญาของสหประชาชาติ
หน้าประวัติของสหประชาชาติสรุปว่า อนุสัญญากำหนดสิทธิของเด็กหลายด้าน เช่น สิทธิในชีวิต สุขภาพ การศึกษา การเล่น การมีชีวิตครอบครัว การได้รับการคุ้มครองจากความรุนแรง การไม่ถูกเลือกปฏิบัติ และการให้เด็กได้แสดงความเห็น UNICEF ซึ่งร่วมร่างอนุสัญญามีชื่ออยู่ในอนุสัญญาในฐานะแหล่งความเชี่ยวชาญ
ก่อนมีวันเด็กสากล 2569: ปฏิญญาเจนีวา 1924
UNICEF ระบุว่าต้นศตวรรษที่ 20 ประเทศอุตสาหกรรมยังไม่มีมาตรฐานคุ้มครองเด็ก เด็กทำงานร่วมกับผู้ใหญ่ในสภาพที่ไม่ถูกสุขลักษณะและไม่ปลอดภัยเป็นเรื่องปกติ ปี 1924 สันนิบาตชาติจึงรับรองปฏิญญาเจนีวาว่าด้วยสิทธิเด็ก ซึ่งร่างโดย Eglantyne Jebb ผู้ก่อตั้ง Save the Children Fund ปฏิญญาระบุว่าทุกคนมีหน้าที่ให้เด็กได้รับ
- สิ่งที่จำเป็นต่อการพัฒนา
- ความช่วยเหลือพิเศษในยามจำเป็น
- ลำดับความสำคัญแรกในการได้รับความช่วยเหลือ
- เสรีภาพทางเศรษฐกิจและการคุ้มครองจากการแสวงประโยชน์
- การเลี้ยงดูที่ปลูกฝังจิตสำนึกต่อสังคมและหน้าที่
ไทยกับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กในวันเด็กสากล 2569
ฐานข้อมูลสนธิสัญญาของสหประชาชาติ ระบุว่าประเทศไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กโดยการภาคยานุวัติ (accession) เมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) โดยไม่ได้ลงนามก่อน และฐานข้อมูลเดียวกันมีหมายเหตุประกอบรายการของไทย ผู้ที่ต้องการรายละเอียดข้อสงวนหรือคำประกาศควรอ่านจากหน้าสถานะสนธิสัญญาโดยตรง
| รายการ | ข้อมูล |
|---|---|
| วันรับรองอนุสัญญา | 20 พฤศจิกายน 1989 นครนิวยอร์ก |
| วันมีผลใช้บังคับ | 2 กันยายน 1990 |
| จำนวนผู้ลงนาม | 140 |
| จำนวนรัฐภาคี | 196 |
| ไทยเข้าเป็นภาคี | 27 มีนาคม พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) โดยภาคยานุวัติ |
| วันเด็กสากล 2569 | วันศุกร์ที่ 20 พฤศจิกายน 2569 |
ที่มา: United Nations Treaty Collection และหน้าวันเด็กสากลของสหประชาชาติ ข้อมูลสถานะ ณ วันที่เปิดอ่านก่อนวันเด็กสากล 2569
กติกาคุ้มครองเด็กอื่นของ UN ที่ควรรู้ในวันเด็กสากล 2569
นอกจากปฏิญญาและอนุสัญญาที่เป็นที่มาของวันเด็กสากล 2569 UNICEF บันทึกกติการะหว่างประเทศอื่นที่วางมาตรฐานคุ้มครองเด็กไว้ดังนี้
- 1966 กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง และกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม รัฐสมาชิกให้คำมั่นคุ้มครองสิทธิเท่าเทียมรวมถึงการศึกษาและการคุ้มครองเด็ก
- 1973 ILO รับรองอนุสัญญาที่ 138 กำหนดอายุขั้นต่ำ 18 ปีสำหรับงานที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ ความปลอดภัย หรือศีลธรรม
- 1974 สมัชชาใหญ่เรียกร้องให้รัฐสมาชิกถือปฏิบัติตามปฏิญญาว่าด้วยการคุ้มครองสตรีและเด็กในภาวะฉุกเฉินและความขัดแย้งทางอาวุธ ซึ่งห้ามโจมตีหรือคุมขังสตรีและเด็กพลเรือน
- 1985 กฎมาตรฐานขั้นต่ำของสหประชาชาติว่าด้วยการบริหารงานยุติธรรมสำหรับเยาวชน วางหลักให้ระบบยุติธรรมคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็ก
- 2002 ในสมัยประชุมพิเศษว่าด้วยเด็ก สมัชชาใหญ่รับรองวาระ "A World Fit for Children" ที่วางเป้าหมายพัฒนาชีวิตเด็กในทศวรรษถัดไป
ลำดับเหตุการณ์สิทธิเด็กถึงวันเด็กสากล 2569
| ปี ค.ศ. | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 1924 | สันนิบาตชาติรับรองปฏิญญาเจนีวาว่าด้วยสิทธิเด็ก |
| 1946 | สมัชชาใหญ่ตั้งกองทุนฉุกเฉินเพื่อเด็กระหว่างประเทศ (UNICEF) |
| 1948 | ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ข้อ 25 ให้แม่และเด็กได้รับการดูแลพิเศษ |
| 1954 | มติ 836(IX) แนะนำให้ทุกประเทศจัดวันเด็ก |
| 1959 | สมัชชาใหญ่รับรองปฏิญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (20 พ.ย.) |
| 1979 | ปีเด็กสากล |
| 1989 | สมัชชาใหญ่รับรองอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (20 พ.ย.) |
| 1990 | อนุสัญญามีผลใช้บังคับ (2 ก.ย.) และมีการประชุมสุดยอดเพื่อเด็กที่นิวยอร์ก |
| 1992 | ไทยเข้าเป็นภาคีโดยภาคยานุวัติ (27 มี.ค.) |
| 1999 | ILO รับรองอนุสัญญาว่าด้วยรูปแบบที่เลวร้ายที่สุดของการใช้แรงงานเด็ก |
| 2000 | พิธีสารเลือกรับ 2 ฉบับ เรื่องเด็กในความขัดแย้งทางอาวุธ และการขาย แสวงประโยชน์ทางเพศ และล่วงละเมิดเด็ก |
| 2002 | ผู้แทนเด็กกล่าวต่อสมัชชาใหญ่เป็นครั้งแรกในสมัยประชุมพิเศษว่าด้วยเด็ก |
| 2011 | พิธีสารเลือกรับเรื่องกระบวนการร้องเรียน |
| 2015 | โซมาเลียและซูดานใต้ให้สัตยาบัน รัฐภาคีครบ 196 |
ที่มา: UNICEF, สหประชาชาติ และ United Nations Treaty Collection
มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน
UNICEF ระบุว่าอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กเป็นตราสารระหว่างประเทศที่มีประเทศให้สัตยาบันมากที่สุด และตอนที่โซมาเลียกับซูดานใต้ให้สัตยาบันในปี 2015 สหรัฐอเมริกาเป็นประเทศเดียวที่ยังไม่ให้สัตยาบัน ส่วนฐานข้อมูลสนธิสัญญาของสหประชาชาติยังแสดงสหรัฐฯ ในฐานะผู้ลงนามเท่านั้น
ในวันเด็กสากล 2569 องค์กรไทยใช้หลักของอนุสัญญาได้หลายทาง ดังนี้
- ตรวจห่วงโซ่อุปทาน UNICEF บันทึกว่า ILO รับรองอนุสัญญาที่ 138 (ปี 1973) และอนุสัญญาว่าด้วยรูปแบบที่เลวร้ายที่สุดของการใช้แรงงานเด็ก (ปี 1999) บริษัทที่ส่งออกหรือรับงานจากผู้ผลิตรายย่อยควรตรวจว่าซัพพลายเออร์ไม่ใช้แรงงานเด็ก
- ฟังเสียงเด็ก หัวข้อรณรงค์ของ UN ในหน้าวันเด็กสากลเน้นการรับฟังเด็ก โรงเรียน หน่วยงาน และบริษัทที่ทำสินค้าหรือบริการสำหรับเด็กใช้วันที่ 20 พฤศจิกายนเปิดเวทีให้เด็กเสนอความเห็นได้
- ออกแบบบริการโดยคำนึงถึงสิทธิเด็ก สิทธิในการคุ้มครองจากความรุนแรงและการไม่ถูกเลือกปฏิบัติ ใช้เป็นหลักตรวจสินค้า เนื้อหา และบริการดิจิทัลที่เด็กเข้าถึงได้
อ่านประวัติองค์การระหว่างประเทศกับไทยเพิ่มเติมได้ในประวัติสหประชาชาติกับไทย และเรื่องอื่นในหมวดประวัติศาสตร์
ภาพบันทึก
คำถามที่พบบ่อย
วันเด็กสากล 2569 ตรงกับวันไหน?
วันเด็กสากล 2569 ตรงกับวันศุกร์ที่ 20 พฤศจิกายน 2569 สหประชาชาติระบุว่าวันที่ 20 พฤศจิกายนเป็นวันที่สมัชชาใหญ่รับรองปฏิญญาว่าด้วยสิทธิเด็กเมื่อปี 1959 และรับรองอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กเมื่อปี 1989 ส่วน UNICEF ใช้วันนี้เป็นวันรณรงค์ระดับโลกเพื่อเด็กและโดยเด็ก
วันเด็กสากลเริ่มมีขึ้นเมื่อไร?
สหประชาชาติระบุว่า สมัชชาใหญ่มีมติที่ 836(IX) วันที่ 14 ธันวาคม 1954 แนะนำให้ทุกประเทศจัด Universal Children's Day เป็นวันแห่งภราดรภาพและความเข้าใจระหว่างเด็กทั่วโลก และให้แต่ละรัฐบาลเลือกวันและรูปแบบการจัดที่เห็นเหมาะสมเอง ส่วนวันเด็กสากล 2569ยึดวันที่ 20 พฤศจิกายนตามที่ UN และ UNICEF ใช้
อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กรับรองเมื่อไร มีกี่ประเทศเป็นภาคี?
สมัชชาใหญ่สหประชาชาติรับรองอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กเมื่อ 20 พฤศจิกายน 1989 โดยไม่ต้องลงคะแนนเสียง อนุสัญญามีผลใช้บังคับ 2 กันยายน 1990 และฐานข้อมูลสนธิสัญญาของสหประชาชาติระบุว่ามีรัฐภาคี 196 รัฐ UNICEF ระบุว่าเป็นตราสารระหว่างประเทศที่มีประเทศให้สัตยาบันมากที่สุด และเป็นเหตุผลที่วันเด็กสากล 2569ตรงกับวันที่ 20 พฤศจิกายน
ไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กเมื่อไร?
ฐานข้อมูลสนธิสัญญาของสหประชาชาติระบุว่า ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กโดยการภาคยานุวัติ (accession) เมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) และครบ 34 ปีของการเป็นภาคีเมื่อ 27 มีนาคม 2569 ก่อนวันเด็กสากล 2569
แหล่งอ้างอิง
- World Children's Day 20 November: Background — United Nations
- World Children's Day — United Nations
- History of child rights — UNICEF
- 11. Convention on the Rights of the Child (Status of Treaties, Chapter IV) — United Nations Treaty Collection
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- สหประชาชาติ72
- ประเทศและสถานที่
- นิวยอร์ก89สวิตเซอร์แลนด์63สหรัฐอเมริกา768
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ