ประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 ที่ FAO กรุงโรม 13–17 พ.ย. ครบ 30 ปี 186 ประเทศรับปฏิญญาลดคนขาดอาหารครึ่งหนึ่งภายในปี 2015 วันนี้ FAO ประเมินคนหิว 645 ล้านคน
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- ประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 จัดที่สำนักงานใหญ่ FAO กรุงโรม วันที่ 13–17 พฤศจิกายน 1996 มี 186 ประเทศ เข้าร่วม ในจำนวนนี้ 41 ประเทศส่งประมุขแห่งรัฐ และ 41 ประเทศส่งหัวหน้ารัฐบาล
- ปฏิญญากรุงโรมลงวันที่ 13 พฤศจิกายน 1996 ระบุว่ามีผู้คนกว่า 800 ล้านคน ที่อาหารไม่พอ และตั้งเป้าลดจำนวนผู้ขาดอาหารลงครึ่งหนึ่ง ไม่เกินปี 2015
- แผนปฏิบัติการของที่ประชุมให้นิยามความมั่นคงทางอาหารว่า ทุกคนเข้าถึงอาหารที่เพียงพอ ปลอดภัย และมีคุณค่าทางโภชนาการได้ ทุกเวลา ทั้งทางกายภาพและทางเศรษฐกิจ
- รายงาน SOFI 2026 ของ FAO ประเมินว่ามีผู้เผชิญความหิวโหย 645 ล้านคน ในปี 2025 และอาหารสุขภาพยังแพงเกินเอื้อมสำหรับราว 2,700 ล้านคน
ประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 ครบ 30 ปีในสัปดาห์นี้ การประชุมจัดที่สำนักงานใหญ่องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) กรุงโรม ระหว่างวันที่ 13–17 พฤศจิกายน 1996 มี 186 ประเทศเข้าร่วม และรับปฏิญญากรุงโรมที่ตั้งเป้าลดจำนวนผู้ขาดอาหารลงครึ่งหนึ่งภายในปี 2015
ประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 จัดที่ไหน ใครมาบ้าง
รายงานการประชุมของ FAO ระบุว่าการประชุมจัดตามมติที่ประชุมใหญ่ FAO ที่ 2/95 ลงวันที่ 31 ตุลาคม 1995 มีการประชุมเต็มคณะ 9 ครั้งตลอด 5 วัน
- ก่อนพิธีเปิด พระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2 ส่งสารถึงที่ประชุม
- Jacques Diouf ผู้อำนวยการใหญ่ FAO กล่าวต้อนรับ ตามด้วย Oscar Luigi Scalfaro ประธานาธิบดีอิตาลี และ Boutros Boutros-Ghali เลขาธิการสหประชาชาติ
- ที่ประชุมเลือก Romano Prodi นายกรัฐมนตรีอิตาลี (ประธานคณะรัฐมนตรี) เป็นประธานการประชุมด้วยเสียงเห็นชอบโดยพร้อมเพรียง
- หัวหน้าคณะผู้แทนจาก 176 ประเทศกับประชาคมยุโรปขึ้นกล่าวถ้อยแถลง และยังมีผู้แทนจากองค์กรในสหประชาชาติ 19 แห่ง องค์การระหว่างรัฐบาลอื่น 23 แห่ง และกลุ่มองค์กรพัฒนาเอกชน 13 กลุ่ม
หลังได้รับเลือก Romano Prodi กล่าวต่อที่ประชุม ต่อจากคำต้อนรับสั้น ๆ ของ Francesco Rutelli นายกเทศมนตรีกรุงโรม และที่ประชุมรับรองรายชื่อรองประธาน 6 คน ซึ่งหนึ่งในนั้นคือ Sheikh Hasina นายกรัฐมนตรีบังกลาเทศในขณะนั้น
ระหว่างการประชุมมีเวทีคู่ขนาน 3 เวที คือ NGO Forum การประชุมของสมาชิกรัฐสภา และ International Youth Forum ซึ่งส่งรายงานเข้าสู่ที่ประชุมใหญ่ด้วย
ระดับผู้นำในประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996
รายงานแจกแจงระดับผู้แทนของ 186 ประเทศไว้ดังนี้ ประเทศที่ส่งประมุขแห่งรัฐหรือหัวหน้ารัฐบาลมาเองรวม 82 ประเทศ และคณะกรรมการตรวจสอบอำนาจผู้แทนรับรองเอกสารของคณะผู้แทน 182 คณะว่าถูกต้อง
| ระดับผู้แทน | จำนวนประเทศ |
|---|---|
| ประมุขแห่งรัฐ | 41 |
| รองประมุขแห่งรัฐ | 15 |
| หัวหน้ารัฐบาล | 41 |
| รองหัวหน้ารัฐบาล | 15 |
| ผู้แทนระดับสูงอื่น | 74 |
| รวม | 186 |
ปฏิญญากรุงโรมตั้งเป้าอะไร
ปฏิญญากรุงโรมว่าด้วยความมั่นคงทางอาหารโลก ลงวันที่ 13 พฤศจิกายน 1996 ซึ่งเป็นวันแรกของประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 มีสาระหลักดังนี้
- ยืนยันสิทธิของทุกคนในการเข้าถึงอาหารที่ปลอดภัยและมีคุณค่าทางโภชนาการ และสิทธิขั้นพื้นฐานที่จะปลอดจากความหิวโหย
- ตั้งเป้าลดจำนวนผู้ขาดสารอาหารลงเหลือครึ่งหนึ่งของระดับในขณะนั้น ไม่เกินปี 2015
- ระบุว่าการที่ผู้คนกว่า 800 ล้านคนทั่วโลกมีอาหารไม่พอต่อความต้องการพื้นฐานเป็นเรื่องที่ “ยอมรับไม่ได้”
- ระบุว่าอาหารไม่ควรถูกใช้เป็นเครื่องมือกดดันทางการเมืองและเศรษฐกิจ
- ยอมรับว่าการค้าเป็นองค์ประกอบสำคัญของความมั่นคงทางอาหาร
ปฏิญญาชี้ว่าปริมาณอาหารของโลกเพิ่มขึ้นมากแล้ว แต่ข้อจำกัดในการเข้าถึง รายได้ของครัวเรือนและประเทศที่ไม่พอซื้ออาหาร ความไม่แน่นอนของอุปสงค์และอุปทาน และภัยพิบัติ ยังทำให้ความต้องการพื้นฐานไม่ได้รับการตอบสนอง
ปฏิญญากรุงโรมมองต้นเหตุของความหิวอย่างไร
ปฏิญญาที่รับรองในประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 ไม่ได้มองว่าความหิวเป็นปัญหาการผลิตอย่างเดียว แต่ระบุต้นเหตุหลายชั้น
- ความยากจนเป็นสาเหตุหลักของความไม่มั่นคงทางอาหาร การขจัดความยากจนอย่างยั่งยืนจึงเป็นหัวใจของการเข้าถึงอาหาร
- ความขัดแย้ง การก่อการร้าย การทุจริต และความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม ล้วนทำให้ความไม่มั่นคงทางอาหารแย่ลง
- ต้องเพิ่มการผลิตอาหาร รวมถึงอาหารหลัก ภายใต้การจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน
- ผู้หญิง โดยเฉพาะในชนบทของประเทศกำลังพัฒนา มีบทบาทพื้นฐานต่อความมั่นคงทางอาหาร และต้องได้รับความเท่าเทียม
- การฟื้นฟูพื้นที่ชนบทต้องเป็นเรื่องเร่งด่วน เพื่อลดการย้ายถิ่นจากชนบทเข้าเมืองที่มากเกินไป
ปฏิญญายังวางหลักว่าความรับผิดชอบหลักในการสร้างความมั่นคงทางอาหารอยู่ที่รัฐบาลของแต่ละประเทศ ซึ่งต้องสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อและนโยบายที่ทำให้เกิดสันติภาพ เสถียรภาพทางการเมืองและเศรษฐกิจ และความเท่าเทียม ส่วนรัฐบาลทั้งหลายต้องร่วมมือกันและทำงานกับองค์กรของสหประชาชาติ สถาบันการเงิน และภาคเอกชน
ประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 ให้นิยามความมั่นคงทางอาหาร
ย่อหน้าแรกของแผนปฏิบัติการที่แนบท้ายปฏิญญาให้นิยามที่ยังถูกอ้างถึงจนวันนี้ว่า ความมั่นคงทางอาหารเกิดขึ้นเมื่อทุกคน ในทุกเวลา เข้าถึงอาหารที่เพียงพอ ปลอดภัย และมีคุณค่าทางโภชนาการได้ทั้งทางกายภาพและทางเศรษฐกิจ ตรงกับความต้องการและความชอบด้านอาหาร เพื่อชีวิตที่กระฉับกระเฉงและมีสุขภาพดี
นิยามนี้กว้างกว่าการผลิตอาหารให้พอ เพราะรวมการเข้าถึงทางเศรษฐกิจ ความปลอดภัยของอาหาร และความต่อเนื่อง “ในทุกเวลา” แผนปฏิบัติการย่อหน้าที่ 2 จึงระบุว่าการขจัดความยากจนเป็นเรื่องจำเป็น เพราะผู้ขาดอาหารส่วนใหญ่ผลิตเองไม่ได้หรือซื้อไม่ไหว และความช่วยเหลือด้านอาหารบรรเทาได้ แต่ไม่ใช่ทางแก้ระยะยาว
30 ปีหลังประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 ตัวเลขเป็นอย่างไร
หน้ารายงาน The State of Food Security and Nutrition in the World ของ FAO ระบุว่ารายงานฉบับปี 2026 ประเมินผู้เผชิญความหิวโหยในปี 2025 ไว้ 645 ล้านคน และอาหารสุขภาพยังแพงเกินเอื้อมสำหรับราว 2,700 ล้านคน แม้ตัวเลขจะดีขึ้นทีละน้อยในช่วงหลัง แต่ยังสูงกว่าเป้าหมายของวาระการพัฒนาที่ยั่งยืน 2030 อยู่มาก
| ประเด็น | ปี 1996 | ปัจจุบัน |
|---|---|---|
| จำนวนผู้ที่อาหารไม่พอ | กว่า 800 ล้านคน (ปฏิญญากรุงโรม) | 645 ล้านคนในปี 2025 (SOFI 2026) |
| เป้าหมาย | ลดลงครึ่งหนึ่งไม่เกินปี 2015 | เป้าหมายของวาระ 2030 |
| ประเด็นใหม่ที่รายงานเน้น | การเข้าถึงอาหาร | ต้นทุนอาหารสุขภาพ ที่ราว 2,700 ล้านคนเอื้อมไม่ถึง |
สองตัวเลขนี้ใช้วิธีวัดและปีอ้างอิงต่างกัน จึงเทียบกันตรง ๆ เป็นเปอร์เซ็นต์ไม่ได้ แต่บอกได้ว่าเป้า “ลดลงครึ่งหนึ่ง” ที่ประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 ตั้งไว้ยังไปไม่ถึง
ลำดับเหตุการณ์ ประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996
| วันที่ | เกิดอะไรขึ้น |
|---|---|
| 31 ต.ค. 1995 | ที่ประชุมใหญ่ FAO มีมติที่ 2/95 ให้จัดประชุมสุดยอดอาหารโลก |
| 13 พ.ย. 1996 | เปิดประชุมที่สำนักงานใหญ่ FAO กรุงโรม และลงวันที่ปฏิญญากรุงโรม |
| 13 พ.ย. 1996 | คณะกรรมการตรวจสอบอำนาจผู้แทนประชุมครั้งแรก |
| 13–17 พ.ย. 1996 | ประชุมเต็มคณะ 9 ครั้ง หัวหน้าคณะผู้แทน 176 ประเทศกับประชาคมยุโรปกล่าวถ้อยแถลง |
| 2015 | ปีเป้าหมายลดผู้ขาดอาหารลงครึ่งหนึ่งตามปฏิญญา |
| 2025 | FAO ประเมินผู้เผชิญความหิวโหย 645 ล้านคน (รายงานปี 2026) |
มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน
นิยามความมั่นคงทางอาหารจากประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 เป็นมรดกที่ใช้กันมากที่สุด เพราะแยกให้เห็นว่าคนอาจหิวได้แม้ประเทศจะผลิตอาหารเกินพอ ถ้าเข้าถึงไม่ได้ ซื้อไม่ไหว หรือได้แค่บางช่วงเวลา
สำหรับไทย FAO มีสำนักงานภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกตั้งอยู่ที่บ้านมะลิวัลย์ (Maliwan Mansion) ถนนพระอาทิตย์ กรุงเทพมหานคร ตามที่ระบุไว้ในหน้าเว็บของสำนักงาน
ประวัติการก่อตั้ง FAO และบทบาทในกรุงเทพฯ อ่านต่อได้ที่ก่อตั้ง FAO 1945 และติดตามเรื่องอื่นได้ที่หมวดประวัติศาสตร์
คำถามที่พบบ่อย
ประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 จัดที่ไหน เมื่อไร?
รายงานของ FAO ระบุว่าประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 จัดที่สำนักงานใหญ่ FAO กรุงโรม อิตาลี ระหว่างวันที่ 13–17 พฤศจิกายน 1996 ตามมติที่ประชุมใหญ่ FAO ที่ 2/95 ลงวันที่ 31 ตุลาคม 1995 และมีการประชุมเต็มคณะ 9 ครั้ง
ประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 มีกี่ประเทศเข้าร่วม?
FAO รายงานว่ามี 186 ประเทศเข้าร่วม แบ่งเป็นระดับประมุขแห่งรัฐ 41 ประเทศ รองประมุขแห่งรัฐ 15 ประเทศ หัวหน้ารัฐบาล 41 ประเทศ รองหัวหน้ารัฐบาล 15 ประเทศ และผู้แทนระดับสูงอื่นอีก 74 ประเทศ หัวหน้าคณะผู้แทน 176 ประเทศกับประชาคมยุโรปขึ้นกล่าวถ้อยแถลง
ปฏิญญากรุงโรม 1996 ตั้งเป้าอะไร?
ปฏิญญากรุงโรมว่าด้วยความมั่นคงทางอาหารโลก ซึ่งรับรองในประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 ตั้งเป้าลดจำนวนผู้ขาดสารอาหารลงเหลือครึ่งหนึ่งของระดับในขณะนั้น ไม่เกินปี 2015 โดยระบุว่ามีผู้คนกว่า 800 ล้านคนทั่วโลกที่มีอาหารไม่พอต่อความต้องการพื้นฐาน
ความมั่นคงทางอาหาร ตามนิยามของ FAO ปี 1996 หมายถึงอะไร?
แผนปฏิบัติการของประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 ระบุว่าความมั่นคงทางอาหารเกิดขึ้นเมื่อทุกคน ในทุกเวลา เข้าถึงอาหารที่เพียงพอ ปลอดภัย และมีคุณค่าทางโภชนาการได้ทั้งทางกายภาพและทางเศรษฐกิจ ตรงกับความต้องการและความชอบด้านอาหาร เพื่อชีวิตที่กระฉับกระเฉงและมีสุขภาพดี
30 ปีหลังประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996 ยังมีคนหิวโหยเท่าไร?
รายงาน The State of Food Security and Nutrition in the World 2026 ของ FAO ประเมินว่ามีผู้เผชิญความหิวโหย 645 ล้านคนในปี 2025 และอาหารสุขภาพยังแพงเกินเอื้อมสำหรับราว 2,700 ล้านคน ตัวเลขยังสูงกว่าเป้าหมายของวาระการพัฒนาที่ยั่งยืน 2030 อยู่มาก
แหล่งอ้างอิง
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- FAO9สหประชาชาติ80รัฐสภา96
- ประเทศและสถานที่
- ยุโรป410กรุงเทพฯ405
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ