ข้ามไปยังเนื้อหา
Policy & Lawคู่มือ

วิธีแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต่อ สคส. ภายใน 72 ชั่วโมงตาม PDPA ทีละขั้น

คู่มือแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต่อ สคส. ตาม PDPA มาตรา 37 (4) ตั้งแต่ประเมินความเสี่ยง กรอกแบบ ตข. 001 ส่งใน 72 ชั่วโมง ถึงแจ้งเจ้าของข้อมูลเมื่อเสี่ยงสูง

โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 12 นาที

แชร์FacebookXLINELinkedIn
แผนภาพลำดับการแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล: ทราบเหตุและตรวจข้อเท็จจริงเบื้องต้น ระงับเหตุถ้าเสี่ยงสูง ประเมินความเสี่ยงตาม 8 ปัจจัย แจ้ง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมง แจ้งเจ้าของข้อมูลโดยไม่ชักช้าเมื่อเสี่ยงสูง และชี้แจงเหตุที่แจ้งช้าได้ไม่เกิน 15 วันนับแต่ทราบเหตุ
ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 และประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล)

สรุปประเด็นสำคัญ

  • PDPA มาตรา 37 (4) ให้ผู้ควบคุมข้อมูลแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต่อ สคส. โดยไม่ชักช้าภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ทราบเหตุ เว้นแต่ไม่มีความเสี่ยงต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ถ้าเสี่ยงสูงต้องแจ้งเจ้าของข้อมูลพร้อมแนวทางเยียวยาด้วย
  • ประกาศคณะกรรมการฯ เรื่องการแจ้งเหตุ พ.ศ. 2565 กำหนดสาระที่ต้องแจ้ง 4 ข้อ ปัจจัยประเมินความเสี่ยง 8 ข้อ และให้ขอยกเว้นความผิดเมื่อแจ้งช้า โดยชี้แจงไม่เกิน 15 วันนับแต่ทราบเหตุ
  • ณ ตุลาคม 2026 หน้าเว็บ สคส. ให้แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลด้วย แบบ ตข. 001 (Word หรือ PDF ลงวันที่ 25 ก.พ. 2569) ส่งทางอีเมล [email protected] โดยไม่มีค่าธรรมเนียม
  • ผู้ประมวลผลข้อมูลต้องแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลแก่ผู้ควบคุมข้อมูลภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ตนทราบเหตุตามที่สัญญาต้องระบุ ส่วนผู้ควบคุมข้อมูลที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรา 37 มีโทษปรับทางปกครองไม่เกิน 3 ล้านบาท

การแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลตาม PDPA คือหน้าที่ของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลที่ต้องแจ้งสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) โดยไม่ชักช้าภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ทราบเหตุ เว้นแต่เหตุนั้นไม่มีความเสี่ยงต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ถ้าเสี่ยงสูงต้องแจ้งเจ้าของข้อมูลพร้อมแนวทางเยียวยาด้วย ช่องทางที่ สคส. ระบุตอนนี้คือกรอกแบบ ตข. 001 แล้วส่งทางอีเมล

คู่มือนี้เขียนสำหรับ DPO ฝ่ายไอที และฝ่ายกฎหมาย ขั้นตอนแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลทั้งหมดตรวจกับ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ประกาศคณะกรรมการฯ เรื่องการแจ้งเหตุ พ.ศ. 2565 และหน้าแบบฟอร์มของ สคส. ณ ตุลาคม 2026 ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย กรณีจริงควรให้ DPO หรือที่ปรึกษากฎหมายประเมิน

เหตุแบบไหนต้องแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล

ประกาศคณะกรรมการฯ ข้อ 3 นิยามการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลว่าเป็นการละเมิดมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่ทำให้ข้อมูลส่วนบุคคลสูญหาย ถูกเข้าถึง ใช้ เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือเปิดเผยโดยมิชอบ ไม่ว่าจะเกิดจากเจตนา ความประมาทเลินเล่อ ภัยคุกคามทางไซเบอร์ ข้อผิดพลาด หรืออุบัติเหตุ ข้อ 4 ระบุว่าผู้ก่อเหตุอาจเป็นตัวผู้ควบคุมข้อมูลเอง ผู้ประมวลผลข้อมูล พนักงาน ผู้รับจ้าง หรือบุคคลอื่น และแบ่งการละเมิดเป็น 3 ประเภท ซึ่งเหตุหนึ่งอาจเข้าหลายประเภท

ประเภทตามประกาศข้อ 4 ความหมาย ตัวอย่างที่เข้าข่าย
Confidentiality Breach (ความลับ) ข้อมูลถูกเข้าถึงหรือเปิดเผยโดยมิชอบ หรือจากข้อผิดพลาด ส่งไฟล์รายชื่อลูกค้าถึงผู้รับผิดคน
Integrity Breach (ความถูกต้องครบถ้วน) ข้อมูลถูกแก้จนไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วน ข้อมูลบัญชีรับเงินของลูกค้าถูกแก้โดยผู้ไม่มีสิทธิ์
Availability Breach (ความพร้อมใช้งาน) เข้าถึงข้อมูลไม่ได้ หรือข้อมูลถูกทำลาย ไฟล์ถูกเข้ารหัสโดยแรนซัมแวร์

ประเภทที่สามคือจุดที่มักถูกมองข้าม เหตุที่ข้อมูลไม่ได้หลุดออกไป แต่ระบบใช้งานไม่ได้ ก็เข้านิยามและต้องประเมินว่าต้องแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่เช่นกัน

แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลภายใน 72 ชั่วโมง เริ่มนับเมื่อไร

มาตรา 37 (4) ให้แจ้ง "โดยไม่ชักช้าภายในเจ็ดสิบสองชั่วโมงนับแต่ทราบเหตุเท่าที่จะสามารถกระทำได้" ประกาศข้อ 5 อธิบายว่าเมื่อผู้ควบคุมข้อมูลได้รับแจ้งเบื้องต้นจากผู้ใด ไม่ว่าทางวาจา หนังสือ หรือทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือทราบเอง ว่ามีหรือน่าจะมีเหตุละเมิด ต้องตรวจข้อเท็จจริงเบื้องต้นโดยไม่ชักช้า และเมื่อมีเหตุอันควรเชื่อว่าละเมิดจริง ให้แจ้ง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ทราบเหตุ

ประกาศไม่ได้เขียนให้เริ่มนับหลังตรวจสอบเสร็จ ทางที่ปลอดภัยคือบันทึกวันเวลาที่ได้รับแจ้งครั้งแรก แล้ววางแผนให้การแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลเสร็จภายใน 72 ชั่วโมงจากเวลานั้น ประกาศข้อ 6 ให้ระบุสาระ "เท่าที่จะสามารถกระทำได้" จึงไม่ต้องรอสืบสวนครบทุกรายละเอียด ข้อยกเว้นมีข้อเดียวคือเหตุนั้นไม่มีความเสี่ยงต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล และข้อ 9 ให้ผู้ควบคุมข้อมูลเป็นฝ่ายพิสูจน์

ก่อนเริ่ม: เตรียมอะไรไว้ก่อนเกิดเหตุ

รายการนี้ไล่ตามช่องที่แบบ ตข. 001 และประกาศถาม เตรียมไว้ก่อนจะทำให้แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลทันเวลาได้ง่ายขึ้น

  • ชื่อ ที่อยู่ อีเมล และเบอร์โทรของเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO) หรือผู้ประสานงาน พร้อมสำเนาหนังสือแต่งตั้ง DPO หรือหนังสือมอบอำนาจที่แบบฟอร์มให้แนบ
  • บันทึกรายการกิจกรรมการประมวลผลข้อมูล (RoPA) ตามมาตรา 39 เพราะแบบฟอร์มมีช่องให้กรอก
  • คำอธิบายมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย 3 ด้าน คือ เชิงองค์กร เชิงเทคนิค และทางกายภาพ
  • สัญญากับผู้ประมวลผลข้อมูลทุกรายที่ระบุหน้าที่แจ้งเหตุภายใน 72 ชั่วโมง (ข้อ 8)
  • ช่องทางติดต่อเจ้าของข้อมูล และช่องทางประกาศทั่วไปเผื่อติดต่อรายคนไม่ได้ (ข้อ 11)
  • แนวทางเก็บหลักฐานทางคอมพิวเตอร์ เพราะกรณีแรนซัมแวร์ หมายเหตุท้ายแบบ ตข. 001 ขอผลการตรวจสอบการจราจรทางคอมพิวเตอร์

ไทม์ไลน์แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล ตั้งแต่ทราบเหตุถึงชั่วโมงที่ 72

ตารางนี้เรียงจากถ้อยคำของพระราชบัญญัติและประกาศเท่านั้น คำว่า "โดยไม่ชักช้า" และ "โดยทันที" ไม่มีตัวเลขกำกับ ตัวเลขที่กำหนดไว้ชัดในเรื่องนี้มีสองตัว คือ 72 ชั่วโมงและ 15 วัน

ช่วงเวลา สิ่งที่ต้องทำ ที่มา
เมื่อได้รับแจ้งหรือทราบเอง (เริ่มนับ) บันทึกเวลา ประเมินความน่าเชื่อถือ ตรวจข้อเท็จจริงเบื้องต้นโดยไม่ชักช้า ประกาศข้อ 5 (1)
ระหว่างตรวจ ถ้าพบความเสี่ยงสูง ป้องกัน ระงับ หรือแก้ไขโดยทันทีเท่าที่ทำได้ ประกาศข้อ 5 (2)
เมื่อมีเหตุอันควรเชื่อว่าละเมิดจริง ประเมินระดับความเสี่ยงตามปัจจัย 8 ข้อ ประกาศข้อ 5 (3) และข้อ 12
ภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ทราบเหตุ ส่งแบบ ตข. 001 ถึง สคส. เว้นแต่ไม่มีความเสี่ยง มาตรา 37 (4) ประกาศข้อ 6
โดยไม่ชักช้า เมื่อเสี่ยงสูง แจ้งเจ้าของข้อมูลพร้อมแนวทางเยียวยา มาตรา 37 (4) ประกาศข้อ 10
ถ้าจำเป็นต้องช้ากว่า 72 ชั่วโมง ชี้แจงเหตุผลขอยกเว้นความผิด ไม่เกิน 15 วันนับแต่ทราบเหตุ ประกาศข้อ 7
หลังจากนั้น ฟื้นฟู ทบทวนมาตรการ และให้ข้อมูลหาก สคส. เชิญ ประกาศข้อ 5 (5) คู่มือการให้บริการ

ตรวจสอบเหตุและประเมินความเสี่ยงก่อนแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล

ขั้นตอนที่ 1: ตรวจข้อเท็จจริงและระงับเหตุ

ประกาศข้อ 5 (1) ให้ตรวจมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลชุดนั้น ทั้งของตัวเองและของผู้ประมวลผลข้อมูล พนักงาน และผู้รับจ้าง เพื่อยืนยันว่าละเมิดจริงหรือไม่ ถ้าพบว่าเสี่ยงสูง ข้อ 5 (2) ให้ป้องกัน ระงับ หรือแก้ไขทันทีเท่าที่ทำได้ จดวันเวลาที่ทราบเหตุ ผู้แจ้ง ระบบที่เกี่ยวข้อง และสิ่งที่ทำไปแล้ว เพราะต้องใช้กรอกแบบฟอร์ม ถ้ามีการกระทำผิดทางอาญา หมายเหตุในแบบ ตข. 001 ให้แจ้งความร้องทุกข์กับพนักงานสอบสวน

ขั้นตอนที่ 2: ประเมินความเสี่ยงตามปัจจัย 8 ข้อ

ประกาศข้อ 12 ให้พิจารณา (1) ลักษณะและประเภทของการละเมิด (2) ประเภทข้อมูลที่เกี่ยวข้อง (3) ปริมาณ ดูจากจำนวนเจ้าของข้อมูลหรือจำนวนรายการ (records) (4) สถานะของเจ้าของข้อมูล เช่น มีผู้เยาว์ ผู้พิการ หรือบุคคลเปราะบางหรือไม่ (5) ความร้ายแรงของผลกระทบและประสิทธิผลของมาตรการบรรเทา (6) ผลกระทบในวงกว้างต่อธุรกิจหรือสาธารณะ (7) ลักษณะของระบบจัดเก็บและมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย และ (8) สถานะทางกฎหมาย ขนาด และลักษณะของกิจการ แบบ ตข. 001 อ้างข้อ 12 โดยตรง และให้เลือกผลเป็น ไม่เสี่ยง เสี่ยง หรือเสี่ยงสูง พร้อมเหตุผล

ไม่เสี่ยง เสี่ยง เสี่ยงสูง ต้องแจ้งต่างกันอย่างไร

แผนภาพสามระดับความเสี่ยงของเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล: ไม่เสี่ยงไม่ต้องแจ้งแต่ต้องพิสูจน์ได้ตามข้อ 9 เสี่ยงต้องแจ้ง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมง และเสี่ยงสูงต้องแจ้ง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมงพร้อมแจ้งเจ้าของข้อมูลโดยไม่ชักช้าพร้อมแนวทางเยียวยา
ระดับความเสี่ยงสามระดับในแบบ ตข. 001 กับหน้าที่แจ้ง สคส. และเจ้าของข้อมูลตามมาตรา 37 (4) ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ประกาศคณะกรรมการฯ พ.ศ. 2565 และแบบ ตข. 001 ของ สคส.)
ผลประเมิน แจ้ง สคส. แจ้งเจ้าของข้อมูล สิ่งที่ต้องมีในมือ
ไม่เสี่ยง ไม่ต้องตามมาตรา 37 (4) ไม่ต้อง หลักฐานว่าไม่มีความเสี่ยง เช่น ระบุตัวบุคคลไม่ได้ หรือใช้งานไม่ได้เพราะมีมาตรการทางเทคโนโลยีที่เพียงพอ (ข้อ 9)
เสี่ยง ภายใน 72 ชั่วโมง ไม่บังคับ แบบ ตข. 001 ที่มีสาระ 4 ข้อตามประกาศข้อ 6
เสี่ยงสูง ภายใน 72 ชั่วโมง โดยไม่ชักช้า พร้อมแนวทางเยียวยา แบบ ตข. 001 และหนังสือหรือประกาศถึงเจ้าของข้อมูลตามข้อ 10

ข้อ 9 เป็นข้อยกเว้นที่ต้องยกขึ้นพร้อมหลักฐาน เช่น โน้ตบุ๊กที่หายพร้อมข้อมูลลูกค้า หลักฐานว่าดิสก์เข้ารหัสไว้คือสิ่งที่ใช้ประกอบการประเมิน (ดูคู่มือเข้ารหัสดิสก์โน้ตบุ๊ก BitLocker และ FileVault)

วิธีกรอกแบบฟอร์มแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล

ขั้นตอนที่ 3: ดาวน์โหลดแบบ ตข. 001 สำหรับแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล

เปิดหน้า หน่วยงานแจ้งเหตุละเมิด บน pdpc.or.th (เมนู บริการของเรา > หน่วยงานแจ้งเหตุละเมิด) แล้วกด Download ที่ "แบบฟอร์มการแจ้งเหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล" เลือก [Word] หรือ [PDF] ทั้งสองไฟล์ลงวันที่ 25 Feb 2569

หน้าหน่วยงานแจ้งเหตุละเมิดบนเว็บไซต์ สคส. สำหรับแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล มีปุ่ม Download แบบฟอร์มทั้งไฟล์ Word และ PDF ลงวันที่ 25 Feb 2569 และให้ส่งแบบที่กรอกแล้วทางอีเมล saraban@pdpc.or.th
หน้าหน่วยงานแจ้งเหตุละเมิดบนเว็บไซต์ สคส. มีปุ่มดาวน์โหลดแบบฟอร์มทั้ง Word และ PDF และบอกให้ส่งทางอีเมล [email protected] ภาพ: สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (ภาพหน้าจอ)

ขั้นตอนที่ 4: กรอกสาระสำคัญเท่าที่ทำได้

ประกาศข้อ 6 กำหนดสาระที่การแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต่อ สคส. ต้องมี 4 ข้อ คือ (1) ลักษณะและประเภทของการละเมิด รวมถึงจำนวนเจ้าของข้อมูลหรือจำนวนรายการ (2) ชื่อและช่องทางติดต่อของ DPO หรือผู้ประสานงาน (3) ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น และ (4) มาตรการที่ใช้หรือจะใช้เพื่อป้องกัน ระงับ แก้ไข หรือเยียวยา

ข้อ 6 และข้อ 7 ของประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลว่าด้วยสาระ 4 ข้อที่การแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต้องระบุ และการขอยกเว้นความผิดเมื่อแจ้งช้า ซึ่งต้องแจ้งไม่เกิน 15 วันนับแต่ทราบเหตุ
ข้อ 6 และข้อ 7 ของประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลว่าด้วยสาระที่ต้องแจ้งและการขอยกเว้นเมื่อแจ้งช้า ตามที่ลงราชกิจจานุเบกษา 15 ธันวาคม 2565 ภาพ: สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล / ราชกิจจานุเบกษา (ภาพหน้าจอ)

แบบ ตข. 001 แตกสาระเป็นช่องย่อย เช่น กลุ่มอุตสาหกรรม (เลือก 1 จาก 11 กลุ่ม) รายละเอียดเหตุ ปริมาณและประเภทข้อมูล มาตรการแก้ไขเบื้องต้น การแจ้งความ มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย 3 ด้าน RoPA และผลประเมินความเสี่ยง ช่องที่ยังไม่มีข้อมูลให้เขียนว่าอยู่ระหว่างตรวจสอบแล้วส่งเพิ่มภายหลัง ดีกว่ารอจนเลย 72 ชั่วโมง

แบบ ตข. 001 หน้าที่ 2 ของ สคส. มีช่องมาตรการแก้ไขเบื้องต้น การแจ้งความ ผลกระทบ มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยเชิงองค์กร เชิงเทคนิค และทางกายภาพ RoPA และตารางประเมินความเสี่ยงสามระดับตามข้อ 12
แบบ ตข. 001 หน้าที่ 2 มีช่องมาตรการแก้ไขเบื้องต้น การแจ้งความ มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย 3 ด้าน RoPA และตารางประเมินความเสี่ยง ไม่เสี่ยง เสี่ยง เสี่ยงสูง ภาพ: สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (ภาพหน้าจอ)

ส่งแบบแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลถึง สคส. ช่องทางไหน

ขั้นตอนที่ 5: ส่งทางอีเมลแล้วเก็บหลักฐาน

หน้าแบบฟอร์มของ สคส. ให้ส่งแบบที่กรอกแล้วทางไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ [email protected] แนบหนังสือแต่งตั้ง DPO หรือหนังสือมอบอำนาจ และเก็บอีเมลที่ส่งพร้อมเวลาไว้เป็นหลักฐานว่าแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลทันกรอบ 72 ชั่วโมง ประกาศข้อ 6 ยอมรับทั้งการแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรและทางอิเล็กทรอนิกส์ตามที่สำนักงานกำหนด

เบอร์สอบถามที่ สคส. เผยแพร่มีสองชุด หน้าแบบฟอร์มให้โทรสำนักตรวจสอบและกำกับดูแล 08 1245 4862 ส่วนหมายเหตุท้ายแบบ ตข. 001 ให้โทร 02 111 8800 ต่อ 3 หรือ 081 245 5414 คู่มือการให้บริการระบุว่าไม่มีค่าธรรมเนียม และให้บริการวันจันทร์ถึงศุกร์ (เว้นวันหยุดราชการ) 08.30–16.30 น. แต่มาตรา 37 (4) นับเป็นชั่วโมงและไม่มีข้อยกเว้นวันหยุด เหตุที่พบนอกเวลาราชการจึงควรส่งอีเมลทันที

แจ้งเจ้าของข้อมูลเมื่อไร ต้องบอกอะไร

ขั้นตอนที่ 6: แจ้งเจ้าของข้อมูลเมื่อผลประเมินคือเสี่ยงสูง

ประกาศข้อ 10 ให้แจ้งเจ้าของข้อมูลที่ได้รับผลกระทบโดยไม่ชักช้า ไม่ว่าจะแจ้ง สคส. ไปแล้วหรืออยู่ระหว่างเตรียมแจ้ง โดยมีสาระ 4 ข้อ

  1. ข้อมูลโดยสังเขปเกี่ยวกับลักษณะของการละเมิด
  2. ชื่อและช่องทางติดต่อของ DPO หรือผู้ประสานงาน
  3. ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับเจ้าของข้อมูล
  4. แนวทางเยียวยา มาตรการที่องค์กรใช้หรือจะใช้ และคำแนะนำว่าเจ้าของข้อมูลทำอะไรเพิ่มเองได้

ข้อ 11 ระบุว่าถ้าแจ้งรายบุคคลไม่ได้ เพราะไม่มีช่องทางติดต่อหรือเหตุจำเป็นอื่น จะแจ้งเป็นกลุ่มหรือประกาศผ่านสื่อสาธารณะ สื่อสังคมออนไลน์ หรือช่องทางที่ผู้ได้รับผลกระทบเข้าถึงได้ก็ได้ แต่ต้องไม่ก่อความเสียหายเพิ่มแก่เจ้าของข้อมูล

หลังแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลแล้วทำอะไรต่อ

ขั้นตอนที่ 7: ฟื้นฟู ทบทวนมาตรการ และเตรียมชี้แจง

ประกาศข้อ 5 (5) ให้ฟื้นฟูสภาพ ป้องกันเหตุแบบเดียวกัน และทบทวนมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย คู่มือการให้บริการระบุว่ากรณีที่มีผลกระทบในวงกว้างและเป็นที่ตื่นตระหนกของประชาชน สคส. จะมีหนังสือเชิญหน่วยงานมาให้ข้อมูล ขั้นตอนวันนั้นคือ ตรวจเอกสาร 10 นาที ให้ข้อมูลต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ 90 นาที และบันทึกถ้อยคำ 30 นาที

ข้อ 7 วรรคท้ายย้ำว่าการแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต่อ สคส. ไม่ได้ยกเว้นหน้าที่ตามกฎหมายเฉพาะของกิจการ ธุรกิจที่มีหน่วยงานกำกับของตัวเองจึงต้องตรวจเกณฑ์รายงานเหตุของหน่วยงานนั้นแยกต่างหาก

ผู้ประมวลผลข้อมูลต้องแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลอย่างไร

มาตรา 40 (2) ให้ผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลมีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม และแจ้งผู้ควบคุมข้อมูลถึงเหตุละเมิดที่เกิดขึ้น ประกาศข้อ 8 ให้ผู้ควบคุมข้อมูลระบุในสัญญาว่าผู้ประมวลผลต้องแจ้งโดยไม่ชักช้าภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ผู้ประมวลผลทราบเหตุ ส่วนการแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต่อ สคส. ยังเป็นหน้าที่ของผู้ควบคุมข้อมูล

สองกรอบเวลานี้นับจากเวลาที่แต่ละฝ่ายทราบเหตุ จึงควรตรวจว่าสัญญากับผู้ให้บริการที่ประมวลผลข้อมูลแทนองค์กร เช่น ระบบเงินเดือน มีข้อนี้ครบ มาตรา 40 วรรคสองระบุว่าผู้ประมวลผลที่ทำนอกคำสั่ง ให้ถือเป็นผู้ควบคุมข้อมูลสำหรับการประมวลผลนั้น และมาตรา 86 มีโทษปรับทางปกครองไม่เกิน 3 ล้านบาทแก่ผู้ประมวลผลที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรา 40 โดยไม่มีเหตุอันควร

แจ้งช้าหรือไม่แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล มีโทษอย่างไร

ถ้ามีเหตุจำเป็นที่ทำให้แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลช้า เช่น การตรวจสอบเบื้องต้นหรือการระงับเหตุที่จำเป็น ประกาศข้อ 7 ให้ขอให้ สคส. พิจารณายกเว้นความผิดได้ โดยชี้แจงเหตุผลโดยเร็วและไม่เกิน 15 วันนับแต่ทราบเหตุ ถ้า สคส. เห็นควรยกเว้น ให้ถือว่าได้รับยกเว้นกำหนดเวลาตามมาตรา 37 (4)

บทบัญญัติ ใคร ผลทางกฎหมาย
มาตรา 83 ผู้ควบคุมข้อมูลที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรา 37 ปรับทางปกครองไม่เกิน 3,000,000 บาท
มาตรา 86 ผู้ประมวลผลที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรา 40 โดยไม่มีเหตุอันควร ปรับทางปกครองไม่เกิน 3,000,000 บาท
มาตรา 77 ผู้ที่ฝ่าฝืนจนเจ้าของข้อมูลเสียหาย ชดใช้ค่าสินไหมทดแทน รวมค่าใช้จ่ายเพื่อป้องกันหรือระงับความเสียหาย
มาตรา 78 กรณีเดียวกับมาตรา 77 ศาลสั่งค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษเพิ่มได้ไม่เกิน 2 เท่าของค่าเสียหายจริง

มาตรา 90 ให้คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญสั่งให้แก้ไขหรือตักเตือนก่อนลงโทษปรับได้ โดยคำนึงถึงความร้ายแรงของพฤติกรรมและขนาดกิจการ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล

อาการ วิธีแก้ตามกฎหมายและประกาศ
รอสืบสวนให้ครบก่อนแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล จนเลย 72 ชั่วโมง ข้อ 6 ให้ระบุสาระเท่าที่ทำได้ ส่งข้อมูลที่มีก่อนแล้วเติมภายหลัง
ตัดสินว่าไม่เสี่ยงแต่ไม่มีบันทึก ข้อ 9 ให้ผู้ควบคุมข้อมูลพิสูจน์ เก็บผลประเมินตามปัจจัยข้อ 12 ทุกครั้ง
คิดว่าแรนซัมแวร์ที่ไม่มีข้อมูลหลุดไม่ต้องแจ้ง ข้อ 4 (3) นับการเข้าถึงข้อมูลไม่ได้เป็น Availability Breach
สัญญากับผู้ให้บริการไม่มีเรื่องแจ้งเหตุ ข้อ 8 ให้ระบุหน้าที่แจ้งภายใน 72 ชั่วโมงในสัญญา
ติดต่อเจ้าของข้อมูลรายคนไม่ได้ ข้อ 11 ให้แจ้งเป็นกลุ่มหรือประกาศทั่วไปได้

สิ่งที่องค์กรไทยควรทำตั้งแต่วันนี้

  1. เขียนขั้นตอนแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลภายในองค์กร ระบุผู้รับแจ้ง ผู้ประเมิน และผู้มีอำนาจส่งเรื่องถึง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมง
  2. ดาวน์โหลดแบบ ตข. 001 ฉบับล่าสุด แล้วกรอกส่วนที่รู้ล่วงหน้าไว้ เช่น ชื่อหน่วยงาน กลุ่มอุตสาหกรรม ข้อมูล DPO และมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย
  3. ปรับ RoPA ให้เป็นปัจจุบัน และตรวจสัญญาผู้ประมวลผลข้อมูลทุกฉบับเรื่องหน้าที่แจ้งเหตุภายใน 72 ชั่วโมง
  4. ซ้อมแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลอย่างน้อยหนึ่งกรณี เช่น โน้ตบุ๊กหายหรือแรนซัมแวร์ แล้ววัดว่ากรอกแบบเสร็จทันกรอบเวลาหรือไม่
  5. ติดตามแนวทางใหม่ของ สคส. เช่น แนวทาง PDPA สำหรับการพัฒนาและใช้งาน AI และข่าวกฎหมายดิจิทัลอื่นในหมวดกฎหมายและนโยบาย

คำถามที่พบบ่อย

แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต่อ สคส. ต้องทำภายในกี่ชั่วโมง?

PDPA มาตรา 37 (4) ให้ผู้ควบคุมข้อมูลแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต่อ สคส. โดยไม่ชักช้าภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ทราบเหตุเท่าที่จะทำได้ เว้นแต่การละเมิดนั้นไม่มีความเสี่ยงต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ถ้ามีเหตุจำเป็นที่ทำให้แจ้งช้ากว่านั้น ต้องชี้แจงเหตุผลต่อ สคส. โดยเร็วและไม่เกิน 15 วันนับแต่ทราบเหตุ

แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลกับ สคส. ผ่านช่องทางไหน?

หน้า 'หน่วยงานแจ้งเหตุละเมิด' บน pdpc.or.th ให้ดาวน์โหลดแบบ ตข. 001 เป็นไฟล์ Word หรือ PDF กรอกแล้วส่งแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลทางอีเมล [email protected] ถ้ามีข้อสงสัย หน้าเดียวกันให้ติดต่อสำนักตรวจสอบและกำกับดูแล โทร 08 1245 4862

ข้อมูลรั่วไหลทุกครั้งต้องแจ้งเจ้าของข้อมูลด้วยหรือไม่?

ไม่ทุกครั้ง กฎหมายบังคับให้แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลถึงเจ้าของข้อมูลเมื่อการละเมิดมีความเสี่ยงสูงต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล โดยแจ้งโดยไม่ชักช้า บอกลักษณะของเหตุ ช่องทางติดต่อ DPO ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น และแนวทางเยียวยา ถ้าติดต่อรายคนไม่ได้ แจ้งเป็นกลุ่มหรือประกาศผ่านสื่อสาธารณะได้ แต่ต้องไม่ก่อความเสียหายเพิ่ม

ข้อมูลที่หลุดไปถูกเข้ารหัสไว้ ยังต้องแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลไหม?

ประกาศคณะกรรมการฯ ข้อ 9 ให้ผู้ควบคุมข้อมูลยกข้อยกเว้นได้ถ้าพิสูจน์ได้ว่าเหตุนั้นไม่มีความเสี่ยง ซึ่งรวมถึงกรณีที่ข้อมูลไม่อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้เพราะมีมาตรการทางเทคโนโลยีที่เพียงพอ แต่ต้องส่งข้อมูลและหลักฐานเรื่องมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยให้ สคส. พิจารณา จึงต้องประเมินและเก็บหลักฐานทุกครั้ง

ผู้รับจ้างประมวลผลข้อมูล (Data Processor) ต้องแจ้งเหตุให้ใคร?

มาตรา 40 ให้ผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลแจ้งผู้ควบคุมข้อมูลเมื่อเกิดเหตุละเมิด และประกาศคณะกรรมการฯ ข้อ 8 ให้ผู้ควบคุมข้อมูลระบุในสัญญาว่าผู้ประมวลผลต้องแจ้งโดยไม่ชักช้าภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ผู้ประมวลผลทราบเหตุ ส่วนหน้าที่แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต่อ สคส. เป็นของผู้ควบคุมข้อมูล

แหล่งอ้างอิง

  1. พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 — สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
  2. ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการในการแจ้งเหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565 — สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
  3. หน่วยงานแจ้งเหตุละเมิด — สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
  4. คู่มือการให้บริการการแจ้งเหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล — สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้

เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว

องค์กรและบริษัท
สคส.16ราชกิจจานุเบกษา31
กฎหมายและมาตรฐาน
PDPA132
แชร์FacebookXLINELinkedIn

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ