เขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรียังไม่ได้ประกาศ รัฐบาลแถลง 8 พ.ย. 2569 ว่า ทส. กำลังศึกษาข้อเสนอเพื่อเสนอ กก.วล. และ คพ. จะขยายตรวจน้ำถึงบางปะกงกับตะกอนโลหะหนัก
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที ผู้เข้าชม 4
สรุปประเด็นสำคัญ
- รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีแถลงเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2569 ว่ากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมกำลังศึกษาและเตรียมข้อมูลเพื่อเสนอประกาศลุ่มน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีและลำน้ำสาขาเป็นเขตควบคุมมลพิษ
- ที่ประชุมคณะกรรมการควบคุมมลพิษ ครั้งที่ 4/2569 เมื่อ 5 พฤศจิกายน 2569 รับทราบข้อเสนอของเครือข่ายประชาชน และมอบให้กรมควบคุมมลพิษ สผ. และคณะอนุกรรมการศึกษาก่อนเสนอคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ
- รัฐบาลย้ำว่ายังไม่ใช่การประกาศเขตควบคุมมลพิษ และยังสรุปไม่ได้ว่าสารปนเปื้อนชนิดใดหรือแหล่งใดเป็นต้นเหตุของปลาตายที่ตำบลบ้านทามและน้ำสีดำ
- กรมควบคุมมลพิษจะเก็บตัวอย่างน้ำเพิ่มในแม่น้ำปราจีนบุรีและแม่น้ำบางปะกง ตรวจแหล่งกำเนิดในพื้นที่อุตสาหกรรม และเก็บตะกอนดินตรวจการสะสมของโลหะหนัก
- ในช่วง 2–5 พฤศจิกายน 2569 กระทรวงอุตสาหกรรมตรวจโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรมแล้ว 337 แห่ง ใน 5 จังหวัดรวมปราจีนบุรี จากเป้าหมาย 1,500 แห่ง
เขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรียังไม่ได้ประกาศ แต่รัฐบาลแถลงเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2569 ว่ากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) กำลังศึกษาและเตรียมข้อมูลเพื่อเสนอประกาศลุ่มน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีและลำน้ำสาขาเป็นเขตควบคุมมลพิษ พร้อมขยายการตรวจคุณภาพน้ำไปถึงแม่น้ำบางปะกงและเก็บตะกอนดินตรวจโลหะหนัก
คำแถลงของรัฐบาล เผยแพร่เวลา 09.32 น. โดยนางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี หลังจากชาวบ้านในพื้นที่พบปลาตายและน้ำสีดำ และเครือข่ายประชาชนยื่นข้อเรียกร้องให้ประกาศเขตควบคุมมลพิษในพื้นที่
เขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรีอยู่ขั้นไหนแล้ว
เรื่องเริ่มเดินในวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 เมื่อที่ประชุมคณะกรรมการควบคุมมลพิษ ครั้งที่ 4/2569 รับทราบข้อเสนอของเครือข่ายประชาชนและผู้ได้รับผลกระทบ ที่ประชุมเห็นควรมอบหมายให้กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) และคณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้องศึกษารายละเอียดและแนวทางเพิ่มเติม ก่อนเสนอคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติพิจารณาตามขั้นตอน
| ขั้นตอน | สถานะตามคำแถลง 8 พ.ย. 2569 |
|---|---|
| เครือข่ายประชาชนยื่นข้อเสนอ | คณะกรรมการควบคุมมลพิษรับทราบแล้วในการประชุมครั้งที่ 4/2569 (5 พ.ย.) |
| ศึกษาและจัดทำข้อมูล | คพ. สผ. และคณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้องกำลังดำเนินการ |
| เสนอคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ | ยังไม่ถึงขั้นนี้ |
| ประกาศเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรี | ยังไม่ได้ประกาศ |
รองโฆษกฯ เน้นว่าการเตรียมเสนอเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรีในตอนนี้ยังอยู่ในขั้นศึกษาและจัดทำข้อมูล ไม่ใช่การประกาศแล้ว และต้องเสนอคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีอำนาจตามกฎหมายพิจารณาก่อน
ใครประกาศเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรี และประกาศแล้วเปลี่ยนอะไร
อำนาจประกาศเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรีอยู่กับคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (กก.วล.) ตามมาตรา 59 แห่ง พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 สผ. เคยอธิบายไว้ ในกรณีที่ศาลปกครองเชียงใหม่สั่งให้ประกาศ 4 จังหวัดภาคเหนือเป็นเขตควบคุมมลพิษเมื่อปี 2564 ว่าการประกาศพื้นที่ใดเป็นเขตควบคุมมลพิษเป็นดุลพินิจของคณะกรรมการชุดนี้ และต้องคิดถึงการจัดทำแผนปฏิบัติการกับการบริหารจัดการหลังประกาศ รวมถึงผลต่อเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวของพื้นที่
นั่นคือเหตุที่รัฐบาลย้ำเรื่องหลักฐาน เพราะหากประกาศเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรี จะต้องมีแผนปฏิบัติการและการบริหารจัดการพื้นที่ตามมา ส่วนข้อมูลที่จะใช้ประกอบการพิจารณามาจากผลตรวจน้ำ ตะกอนดิน และแหล่งกำเนิดมลพิษที่ คพ. กำลังเก็บอยู่
ผลตรวจน้ำที่ใช้ประกอบเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรียังสรุปไม่ได้
คำแถลงระบุว่า คพ. เก็บตัวอย่างน้ำบริเวณที่ได้รับแจ้งเหตุและพื้นที่ใกล้เคียงแล้ว และติดตามกรณีปลาตายในตำบลบ้านทามกับข้อร้องเรียนเรื่องน้ำสีดำบริเวณประตูน้ำ ขณะนี้อยู่ระหว่างรวบรวมข้อมูลและผลการตรวจวิเคราะห์ ยังสรุปไม่ได้ว่าสารปนเปื้อนชนิดใดหรือแหล่งกำเนิดใดเป็นต้นเหตุ และยังต้องรอผลก่อนประเมินความปลอดภัยของน้ำและสัตว์น้ำในพื้นที่
ก่อนหน้านั้น คพ. รายงานเมื่อ 21 ตุลาคม 2569 ว่าตรวจน้ำสีน้ำตาลดำในคลองเพชรเอิม อำเภอกบินทร์บุรี พบสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) 0.8 ppm ที่ 1 จุดจาก 5 จุด ค่าคุณภาพน้ำภาคสนามยังไม่ต่างจากแม่น้ำปราจีนบุรีชัดเจน และ เมื่อ 28 ตุลาคม คพ. ส่งเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ตำบลโคกปีบและตำบลคู้ลำพัน อำเภอศรีมโหสถ เพื่อเก็บน้ำตามแนวคลองและน้ำดิบผลิตประปาหมู่บ้าน หลังพบประชาชนบางรายมีระดับโลหะหนักในเลือดสูง ผลตรวจน้ำแม่น้ำ 5 จุดก่อนหน้านั้นรายงานไว้แล้วในข่าวผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี
แผนตรวจก่อนเสนอเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรี: บางปะกงและตะกอนดิน
คพ. วางแผนตรวจเพิ่ม 3 ส่วนเพื่อหาต้นเหตุและเตรียมข้อมูลสำหรับเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรี
- เก็บตัวอย่างน้ำเพิ่ม ในแม่น้ำปราจีนบุรีและแม่น้ำบางปะกง
- ตรวจแหล่งกำเนิดมลพิษ ในพื้นที่อุตสาหกรรมและบริเวณใกล้เคียง
- เก็บตะกอนดิน เพื่อตรวจการสะสมของโลหะหนัก ให้การประเมินครอบคลุมทั้งน้ำและสารที่อาจสะสมในสิ่งแวดล้อม
รองโฆษกฯ กล่าวว่า "การแก้ไขปัญหาต้องตรวจสอบให้ถึงต้นเหตุ ไม่ใช่เพียงตรวจคุณภาพน้ำเฉพาะจุด" ข้อมูลทั้งหมดจะนำไปกำหนดมาตรการป้องกันและแก้ไข และใช้ประกอบข้อเสนอเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรี
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
ข้อเสนอเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรีมาพร้อมกับการตรวจโรงงานกากอุตสาหกรรมทั่วภาคตะวันออก รัฐบาลแถลงเมื่อ 6 พฤศจิกายน ว่าระหว่าง 2–5 พฤศจิกายน 2569 ชุดปฏิบัติการเฉพาะกิจของกระทรวงอุตสาหกรรมตรวจโรงงานลำดับที่ 105 และ 106 (คัดแยกและจัดการของเสียจากอุตสาหกรรม) แล้ว 337 แห่ง ใน 5 จังหวัด ได้แก่ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง ปราจีนบุรี และสมุทรปราการ จากเป้าหมาย 1,500 แห่ง
| ประเด็น | ตัวเลขตามคำแถลง 6 พ.ย. 2569 |
|---|---|
| โรงงานที่ตรวจแล้ว | 337 แห่ง (2–5 พ.ย.) |
| เป้าหมายรวม | 1,500 แห่ง |
| จังหวัดเป้าหมาย | 5 จังหวัด |
| ความผิดที่พบ | เครื่องจักรไม่ตรงที่ได้รับอนุญาต ไม่ส่งรายงาน ระบบบำบัดมลพิษไม่ได้มาตรฐาน |
| นัดถัดไป | เสนอคณะกรรมการแก้ไขปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ 11 พ.ย. 2569 |
ผลการตรวจ คำสั่ง และคดีทั้งหมดจะเสนอที่ประชุมคณะกรรมการแก้ไขปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ในวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งมีนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์เป็นประธาน ความคืบหน้าของเรื่องกากอุตสาหกรรมในปราจีนบุรีก่อนหน้านี้อยู่ในข่าวกากอุตสาหกรรมปราจีนบุรี
สิ่งที่ประชาชนและผู้ประกอบการในลุ่มน้ำควรทำ
- ชาวบ้านริมแม่น้ำปราจีนบุรีและคลองสาขา ติดตามผลตรวจน้ำและสัตว์น้ำจากกรมควบคุมมลพิษ เพราะรัฐบาลยังไม่ได้ประเมินความปลอดภัยของน้ำและสัตว์น้ำ
- ผู้ใช้น้ำดิบทำประปาหมู่บ้าน ประสานท้องถิ่นและหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ หากพบน้ำเปลี่ยนสีหรือมีกลิ่น
- โรงงานในลุ่มน้ำปราจีนบุรีและบางปะกง ตรวจว่าเครื่องจักร รายงาน และระบบบำบัดตรงตามใบอนุญาต เพราะสามข้อนี้คือความผิดที่ชุดตรวจพบบ่อย และเตรียมข้อมูลน้ำทิ้งไว้ให้เจ้าหน้าที่ตรวจ
- ผู้ที่ติดตามข้อเสนอเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรี ดูวาระของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ซึ่งเป็นขั้นที่จะตัดสินว่าจะประกาศเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรีหรือไม่
ความคืบหน้าของเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรีขึ้นกับผลตรวจน้ำ ตะกอนดิน และแหล่งกำเนิดมลพิษในรอบถัดไป ติดตามข่าวนโยบายรัฐบาลและการเมืองได้ที่หมวดการเมือง
คำถามที่พบบ่อย
เขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรีประกาศแล้วหรือยัง?
ยังไม่ประกาศ รัฐบาลแถลงเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2569 ว่าการเตรียมเสนอเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรียังอยู่ในขั้นศึกษาและจัดทำข้อมูล ต้องเสนอคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจตามกฎหมายพิจารณาตามขั้นตอนก่อน
ใครมีอำนาจประกาศเขตควบคุมมลพิษ?
คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (กก.วล.) ใช้อำนาจตามมาตรา 59 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 ประกาศให้ท้องที่ใดเป็นเขตควบคุมมลพิษ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมระบุว่าเป็นดุลพินิจของคณะกรรมการชุดนี้
ปลาตายในแม่น้ำปราจีนบุรีเกิดจากอะไร?
ยังสรุปไม่ได้ รัฐบาลระบุเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2569 ว่ากรมควบคุมมลพิษเก็บตัวอย่างน้ำแล้วและอยู่ระหว่างรวบรวมผลตรวจ ยังไม่สามารถบอกได้ว่าสารปนเปื้อนชนิดใดหรือแหล่งกำเนิดใดเป็นต้นเหตุ และต้องรอผลก่อนประเมินความปลอดภัยของน้ำและสัตว์น้ำ ซึ่งเป็นข้อมูลที่ใช้ประกอบข้อเสนอเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรีด้วย
ทำไมต้องตรวจแม่น้ำบางปะกงและตะกอนดินด้วย?
รัฐบาลระบุว่าการแก้ปัญหาต้องเชื่อมข้อมูลแหล่งกำเนิดมลพิษ การไหลของน้ำ และการสะสมของสารอันตรายในตะกอนดิน ไม่ใช่ตรวจน้ำเฉพาะจุด กรมควบคุมมลพิษจึงจะเก็บตัวอย่างน้ำเพิ่มในแม่น้ำปราจีนบุรีและแม่น้ำบางปะกง และเก็บตะกอนดินตรวจโลหะหนัก ก่อนใช้ข้อมูลประกอบข้อเสนอเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรี
แหล่งอ้างอิง
- รัฐบาลเร่งแก้มลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรี เตรียมเสนอประกาศเขตควบคุมมลพิษ ขยายตรวจคุณภาพน้ำถึงแม่น้ำบางปะกง–ตรวจตะกอนสะสมโลหะหนัก — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
- รัฐบาลเดินหน้าปราบโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรมผิดกฎหมาย ตรวจเข้ม 4 วัน 337 แห่ง — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
- “สุชาติ” สั่ง คพ. เร่งตรวจสอบน้ำดำคล้ำคลองเพชรเอิม จ.ปราจีนบุรี ผลเบื้องต้นไม่พบความแตกต่างชัดเจนจากแม่น้ำปราจีนบุรี — กรมควบคุมมลพิษ
- สุชาติ” ห่วงสุขภาพชาวปราจีนฯ สั่ง คพ. ลุยตรวจแหล่งน้ำถึงชุมชน เร่งสืบหาต้นตอสารปนเปื้อน — กรมควบคุมมลพิษ
- ทส. จ่อยื่นอุทธรณ์คำพิพากษาประกาศเขตควบคุมมลพิษ 4 จว. เหนือ — สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- สำนักนายกรัฐมนตรี86กระทรวงอุตสาหกรรม17กระทรวงพาณิชย์59
- ประเทศและสถานที่
- ชลบุรี68สมุทรปราการ34
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ