ข้ามไปยังเนื้อหา
Royalอธิบาย

พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย และ หมู่พระมหามณเฑียร: ท้องพระโรงหน้าที่สร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2325

พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ท้องพระโรงหน้าของ หมู่พระมหามณเฑียร สร้าง พ.ศ. 2325 เป็นที่ เสด็จออกมหาสมาคม ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก มาจนถึงปัจจุบัน

โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 11 นาที

แชร์FacebookXLINELinkedIn
พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ใน พระบรมมหาราชวัง ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2561
ภาพ: Christophe95 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

สรุปประเด็นสำคัญ

  • หมู่พระมหามณเฑียร สร้างใน พ.ศ. 2325 รัชกาลที่ 1 มีอาคารเชื่อมต่อกัน 7 องค์ โดยมี พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน เป็นองค์ประธาน
  • พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เป็นท้องพระโรงสำหรับออกว่าราชการและเป็นที่ เสด็จออกมหาสมาคม ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ครั้งล่าสุดเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2562
  • ภายในมี พระที่นั่งบุษบกมาลา และ พระแท่นนพปฎลมหาเศวตฉัตร ส่วน พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ ที่สร้างในรัชกาลที่ 1 ใช้ในโอกาส เสด็จออกมหาสมาคม
  • พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ประดิษฐาน พระสยามเทวาธิราช และ พระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์ รัชกาลที่ 1 เสด็จสวรรคต ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ เมื่อ 7 กันยายน 2352
  • พระราชพิธีสงกรานต์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2511 จัดวันเดียวคือ 15 เมษายน ต่อเนื่องจากหอพระสุลาลัยพิมานไปสิ้นสุดที่ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย

พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย หรือ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหสูรยพิมาน คือ ท้องพระโรงหน้าของ หมู่พระมหามณเฑียร ใน พระบรมมหาราชวัง หมู่อาคารชุดแรกที่สร้างในรัชกาลที่ 1 เมื่อ พ.ศ. 2325 (ค.ศ. 1782) ที่นี่เป็นที่ เสด็จออกมหาสมาคม ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ครั้งล่าสุดเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2562 และยังใช้ประกอบ พระราชพิธี สำคัญมาจนถึงปัจจุบัน

บทความนี้เล่าเรื่อง พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พร้อมอาคารอื่นใน หมู่พระมหามณเฑียร จากเว็บไซต์ของ พระบรมมหาราชวัง ที่สำนักพระราชวังดูแล และบทความกับข่าวของหน่วยราชการในพระองค์ ภาพรวมของวังทั้งหมดอยู่ในบทความ พระบรมมหาราชวัง

หมู่พระมหามณเฑียร: ข้อมูลสำคัญโดยสรุป

เว็บไซต์ของ พระบรมมหาราชวัง ระบุว่า หมู่พระมหามณเฑียร เป็นหมู่ พระที่นั่ง แรกที่สร้างขึ้นใน พ.ศ. 2325 ประกอบด้วยอาคารเชื่อมต่อกัน 7 องค์

  • พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน: องค์ประธาน เป็นที่บรรทม และเป็นมณฑลของ พระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร
  • พระที่นั่งไพศาลทักษิณ: อยู่ระหว่างองค์ประธานกับท้องพระโรงหน้า ใช้ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก
  • พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย: ท้องพระโรงหน้า สำหรับออกว่าราชการและ เสด็จออกมหาสมาคม
  • พระที่นั่ง 2 องค์ที่เป็นพระปรัศว์ขวาและพระปรัศว์ซ้ายของท้องพระโรงใน ฝั่งตะวันออกคือ พระที่นั่งเทพสถานพิลาศ
  • หอพระสุลาลัยพิมาน: ด้านทิศตะวันออกของ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ประดิษฐานพระพุทธรูปและ พระบรมสารีริกธาตุ
  • หอพระธาตุมณเฑียร: ด้านทิศตะวันตกของ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ประดิษฐานพระโกศ พระบรมอัฐิ
พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2552
พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2552 ภาพ: Sodacan / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

ประวัติ: หมู่ พระที่นั่ง ชุดแรกของกรุงรัตนโกสินทร์

บทความ "ต้นขนุนไพศาลทักษิณ" ของหน่วยราชการในพระองค์ เรียก หมู่พระมหามณเฑียรที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงสร้างขึ้นเป็นหมู่แรก ในพระบรมมหาราชวัง เว็บไซต์ของ พระบรมมหาราชวัง เสริมว่ารัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 3 ประทับ อย่างถาวรหลัง พระราชพิธี ส่วนรัชกาลต่อมา ประทับ เฉพาะเวลาสั้น ๆ ตามกำหนดการ พระราชพิธี

ในปลายรัชกาลที่ 1 หน่วยราชการในพระองค์เล่าว่า พระองค์จึงได้เสด็จออกมาบรรทมอยู่ ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ด้านทิศตะวันออก ทุกเวลาเช้าก็ได้เสด็จออกประทับ ณ ช่องพระบัญชร โปรดเกล้าฯ ให้ข้าราชการฝ่ายทหารและพลเรือน เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทกราบบังคมทูลถวายข้อราชการ อยู่ที่ชาลาข้าง พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ด้านตะวันตก และ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เสด็จสวรรคต ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 7 กันยายน 2352 เวลา 03.28 นาฬิกา

ในรัชกาลที่ 2 ท้องพระโรงแห่งนี้เป็นที่รับคณะทูตต่างประเทศ บทความ "พระสยามเทวาธิราช" ระบุว่า พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ได้ เสด็จออกรับราชทูตอังกฤษ ณ ท้องพระโรงพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เมื่อพุทธศักราช 2365 คือ มิสเตอร์จอห์น ครอฟอร์ด ที่เข้ามาทำสัญญาการค้า

ผังของ หมู่พระมหามณเฑียร แสดงตำแหน่งอาคาร 7 องค์
ผังของ หมู่พระมหามณเฑียร แสดงตำแหน่งอาคาร 7 องค์ เรียงจาก พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ด้านหน้าไปถึง พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน ด้านหลัง ภาพ: ScorpianPK / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน: ที่บรรทมและ พระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร

พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน เป็นพระวิมานที่บรรทมของ สมเด็จพระมหา กษัตริยาธิราชเจ้าแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ตามที่หน่วยราชการในพระองค์บรรยาย เว็บไซต์ของ พระบรมมหาราชวัง ระบุว่าเป็นสถาปัตยกรรมไทย 3 หลังแฝด เรียงจากทิศตะวันออกไปทิศตะวันตก องค์ตะวันออกเคยเป็นที่บรรทมของรัชกาลที่ 1 จึงประดิษฐานพระแท่นราชบรรจถรณ์ แขวนกั้นด้วยพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร

ความสำคัญของ พระที่นั่ง องค์นี้อยู่ที่ธรรมเนียมการขึ้นครองราชย์ ตาม พระราชนิติธรรมประเพณี เมื่อ พระมหากษัตริย์ที่เสด็จขึ้นครองราชย์แต่ยังมิได้ทรงรับบรมราชาภิเษกตามโบราณราชประเพณี จะไม่ เสด็จประทับ ใน พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน เป็นอันขาด ต่อเมื่อ ได้เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ แล้ว จึงจะ เสด็จขึ้นประทับ ได้ โดยจะต้องจัดให้มี การพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียรต่อเนื่องในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก

ภาพถ่ายเก่า ห้องบรรทมใน พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน ค.ศ. 1925
ภาพถ่ายเก่า ห้องบรรทมใน พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน ถ่ายไว้เมื่อ ค.ศ. 1925 สำหรับการบรมราชาภิเษกในรัชกาลที่ 7 ภาพ: ไม่ปรากฏชื่อผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

พระที่นั่งไพศาลทักษิณ: ที่ประกอบ พระราชพิธีบรมราชาภิเษก

พระที่นั่งไพศาลทักษิณ เป็นพระที่นั่งต่อเนื่องกับท้องพระโรงหน้า พระที่นั่งจักรพรรดิพิมานทางด้านเหนือ ทอดยาวจากทิศตะวันออกไปสู่ทิศตะวันตก ภายในประดิษฐานปูชนียวัตถุสำคัญ 3 อย่าง

  • พระสยามเทวาธิราช: เทวรูปหล่อด้วยทองคำ สูง 8 นิ้วฟุต อยู่ใน พระวิมาน ไม้แกะสลักลงรักปิดทอง กลาง พระที่นั่งไพศาลทักษิณ หล่อขึ้นในรัชกาลที่ 4
  • พระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์: กางกั้น พระนพปฎลมหาเศวตฉัตร เป็นที่ ประทับ รับ เครื่องเบญจราชกกุธภัณฑ์ ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก
  • พระที่นั่งภัทรบิฐ: พระที่นั่ง อีกองค์ที่ใช้ใน พระราชพิธี เดียวกันตามข้อมูลของเว็บไซต์ พระบรมมหาราชวัง

ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ของรัชกาลที่ 2 หน่วยราชการในพระองค์บันทึกว่ามีการตั้งพระมณฑปพระกระยาสนานสรงพระมุรธาภิเษก ที่พระลานข้างท้องพระโรงหน้า พระที่นั่งจักรพรรดิพิมานด้านตะวันออก แล้ว เสด็จออกรับการถวายน้ำอภิเษก เครื่องเบญจราชกกุธภัณฑ์ ภายในพระที่นั่งไพศาลทักษิณ และทรงประกอบพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร ณ พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน ตามราชประเพณี สืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

ภาพถ่ายเก่า พระราชพิธีบรมราชาภิเษก เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1926 ที่ พระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์
ภาพถ่ายเก่า เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1926 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ประทับ เหนือ พระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์ ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ภาพ: ไม่ปรากฏชื่อผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย: ท้องพระโรงสำหรับออกว่าราชการ

เว็บไซต์ของ พระบรมมหาราชวัง อธิบายว่า พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เป็นท้องพระโรงสำหรับออกว่าราชการแผ่นดิน เป็นสถานที่ เสด็จออกมหาสมาคม ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก และเป็นที่ เสด็จออก รับคณะทูตในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ทางเชื่อมจากท้องพระโรงไปยัง พระที่นั่งไพศาลทักษิณ คือ พระทวารเทวราชมเหศวร ซึ่งหน่วยราชการในพระองค์ระบุว่า พระสยามเทวาธิราช ประดิษฐานอยู่กลาง พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ตรงพระทวารนี้

ชื่อของ พระที่นั่ง องค์นี้ยังเป็นชื่อชุดไทยแบบหนึ่ง กรมศิลปากรอธิบายว่า ชุดไทยอมรินทร์ เป็นชุดแขนกระบอก ผ้านุ่งไหมยกทอง ตั้งตามชื่อ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ใช้ในงาน พระราชพิธี และงานพิธีกลางคืน เป็นหนึ่งใน ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบที่มาจาก พระราชดำริ ของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ภายในท้องพระโรง พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2556
ภายในท้องพระโรง พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2556 ภาพ: Diego Delso / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

พระราชบัลลังก์ ใน พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย

ตามข้อมูลของเว็บไซต์ พระบรมมหาราชวัง ภายในท้องพระโรงประดิษฐาน พระราชบัลลังก์ 2 องค์ หน้าเรื่อง พระราชพิธี ของหน่วยราชการในพระองค์เรียกทั้งสององค์ว่า พระที่นั่งบุษบกมาลา และ พระแท่นนพปฎลมหาเศวตฉัตร ใน พระราชพิธีสงกรานต์ มีการบูชา พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระบรมอัฐิและพระอัฐิที่ประดิษฐานบนพระที่นั่งบุษบกมาลา

ในโอกาส เสด็จออกมหาสมาคม จะเชิญ พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ มาตั้งเหนือพระแท่น บทความของหน่วยราชการในพระองค์ระบุว่า พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์เป็นที่ประทับห้อยพระบาท ทำด้วยไม้แกะสลัก มีภาพสลักประดับสองชั้นหุ้มทองประดับรัตนชาติ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้น ใช้ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก และมีห่วงสำหรับสอดคานหาม จึงใช้เป็น พระราชยาน ใน พระราชพิธีเลียบพระนคร ได้ด้วย

เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2518 ในการพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 4 รอบ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ประทับเหนือพระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ ใน พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหสูรยพิมาน

ภาพถ่ายเก่าในวันบรมราชาภิเษก ค.ศ. 1926 ใน พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย
ภาพถ่ายเก่าในวันบรมราชาภิเษก ค.ศ. 1926 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ประทับเหนือพระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ ภายใต้นพปฎลมหาเศวตฉัตร ใน พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ภาพ: Government of Thailand / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

พระราชพิธีใน พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ตั้งแต่ พ.ศ. 2562

  • วันที่ 4 พฤษภาคม 2562: การเสด็จออกมหาสมาคม ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระราชดำรัส ตอนหนึ่งว่า "ข้าพเจ้ามีความยินดีเป็นอย่างยิ่ง ที่ได้มาอยู่ในท่ามกลางมหาสมาคม พรั่งพร้อม ด้วยทุกท่านจากทุกสถาบันสำคัญของชาติ"
  • วันที่ 28 กรกฎาคม 2567 เวลา 10.06 น.: พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนิน ไปยังพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง ในการเสด็จออกมหาสมาคม เนื่องในโอกาส พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ
  • วันที่ 24 พฤศจิกายน 2568: พระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลอภิลักขิตสมัยวันคล้ายวันประสูติ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา ครบ 100 ปี ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย
ภาพข่าวพระราชกรณียกิจ การเสด็จออกมหาสมาคม วันที่ 28 กรกฎาคม 2567 ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง
ภาพข่าวพระราชกรณียกิจ การเสด็จออกมหาสมาคม วันที่ 28 กรกฎาคม 2567 ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง ภาพ: หน่วยราชการในพระองค์

พระราชพิธี ประจำปีที่ หมู่พระมหามณเฑียร

พระราชพิธีสงกรานต์: หน่วยราชการในพระองค์บันทึกว่าตั้งแต่ พ.ศ. 2511 เหลือการ พระราชกุศล เพียงวันที่ 15 เมษายน วันเดียว ลำดับคือ ทรงสรงน้ำพระพุทธรูปสำคัญและพระบรมสารีริกธาตุที่หอพระสุลาลัยพิมาน แล้ว ทรงจุดธูปเทียนบูชาพระสยามเทวาธิราชที่พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ต่อด้วยหอพระธาตุมณเฑียร ที่ ทรงสรงน้ำพระบรมอัฐิและพระอัฐิ เสร็จแล้ว เสด็จออกพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยทางพระทวารเทวราชมเหศวร

พระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศล ร.๘: หน้า "พระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศล ร.๘" ระบุว่า ใน พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย มีการเชิญ พระโกศพระบรมอัฐิ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และพระโกศพระอัฐิสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา ขึ้นประดิษฐานบนพระแท่นภายใต้นพปฎลมหาเศวตฉัตร ใน พระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศล วันที่ 8 มิถุนายน ส่วนกำหนดการทรงบำเพ็ญพระราชกุศลถวายสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ในวันที่ 24 กันยายน ก็จัด ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เช่นกัน

พระสยามเทวาธิราช: บทความของหน่วยราชการในพระองค์ระบุว่า ในเวลาปีใหม่ทางจันทรคติไทย ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5 จะมี พระราชพิธีบวงสรวงพระสยามเทวาธิราช

หอพระสุลาลัยพิมาน หอพระธาตุมณเฑียร และพระปรัศว์

หอพระสุลาลัยพิมาน อยู่ด้านทิศตะวันออกของ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ เว็บไซต์ของ พระบรมมหาราชวัง สะกดว่า "หอพระสุราลัยพิมาน" และระบุว่าเดิมเรียกว่า "หอพระเจ้า" เป็นที่ประดิษฐาน พระบรมสารีริกธาตุ และพระพุทธรูปที่สร้างในกรุงรัตนโกสินทร์ โดยเฉพาะพระพุทธชัยวัฒน์ประจำรัชกาล

หอพระธาตุมณเฑียร อยู่ด้านทิศตะวันตก เป็นที่ประดิษฐานพระโกศ พระบรมอัฐิ ของรัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 3 ตามข้อมูลของเว็บไซต์ พระบรมมหาราชวัง หน้าหอนี้มีต้นขนุนที่ชาววังเรียกว่า "ขนุนไพศาล" ปลูกในรัชกาลที่ 4

พระที่นั่งเทพสถานพิลาศ เป็นพระปรัศว์ขวา อยู่ด้านตะวันออกของท้องพระโรงใน หน่วยราชการในพระองค์บันทึกว่า สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา ประสูติ ณ พระที่นั่งเทพสถานพิลาศ ในหมู่พระมหามณเฑียร พระบรมมหาราชวัง เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2468

หอพระสุลาลัยพิมาน ใน หมู่พระมหามณเฑียร ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2552
หอพระสุลาลัยพิมาน ใน หมู่พระมหามณเฑียร ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2552 ภาพ: Sodacan / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

ลำดับเหตุการณ์ของ หมู่พระมหามณเฑียร

พ.ศ. (ค.ศ.) เหตุการณ์
2325 (1782) สร้าง หมู่พระมหามณเฑียร เป็นหมู่แรกใน พระบรมมหาราชวัง
2352 (1809) วันที่ 7 กันยายน รัชกาลที่ 1 เสด็จสวรรคต ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ
2365 (1822) รัชกาลที่ 2 เสด็จออก รับราชทูตอังกฤษ ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย
รัชกาลที่ 4 หล่อ พระสยามเทวาธิราช และปลูกต้นขนุนไพศาล
2468 (1925) วันที่ 24 พฤศจิกายน สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา ฯ ประสูติ ณ พระที่นั่งเทพสถานพิลาศ
ค.ศ. 1926 วันที่ 25 กุมภาพันธ์ พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 มีภาพถ่ายใน พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย
2511 (1968) พระราชพิธีสงกรานต์ เหลือวันเดียวคือ 15 เมษายน
2518 (1975) วันที่ 5 ธันวาคม เฉลิมพระชนมพรรษาครบ 4 รอบ ใน พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหสูรยพิมาน
2562 (2019) วันที่ 4 พฤษภาคม การเสด็จออกมหาสมาคม ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก
2567 (2024) วันที่ 28 กรกฎาคม การเสด็จออกมหาสมาคม เฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ
2568 (2025) วันที่ 24 พฤศจิกายน พระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศล ครบ 100 ปี ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย

ภาพบันทึก

พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ด้านหน้า ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2568
พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ด้านหน้า ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2568 ภาพ: Mastertongapollo / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
หมู่พระมหามณเฑียร ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2553
หมู่พระมหามณเฑียร ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2553 ภาพ: Sodacan / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
หอพระธาตุมณเฑียร และประตูใน หมู่พระมหามณเฑียร ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2552
หอพระธาตุมณเฑียร และประตูใน หมู่พระมหามณเฑียร ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2552 ภาพ: Sodacan / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
ภาพถ่ายเก่า พระแท่นบรรทมที่มีม่านกั้นใน พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน ราว ค.ศ. 1925
ภาพถ่ายเก่า พระแท่นบรรทมที่มีม่านกั้นใน พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน ราว ค.ศ. 1925 ภาพ: ไม่ปรากฏชื่อผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
ภาพถ่ายเก่าเครื่องเบญจราชกกุธภัณฑ์ ถ่ายเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1926
ภาพถ่ายเก่าเครื่องเบญจราชกกุธภัณฑ์ ถ่ายเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1926 ระหว่างการบรมราชาภิเษก ภาพ: Government of Thailand / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
ภาพข่าวพระราชกรณียกิจ วันที่ 29 กรกฎาคม 2569 ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง
ภาพข่าวพระราชกรณียกิจ วันที่ 29 กรกฎาคม 2569 ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง ภาพ: หน่วยราชการในพระองค์

มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

หมู่พระมหามณเฑียร ยังเป็นศูนย์กลางของการขึ้นครองราชย์ตามโบราณราชประเพณี พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ยังใช้เป็นที่ เสด็จออกมหาสมาคม และประกอบ พระราชพิธี ประจำปี พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ยังประดิษฐาน พระสยามเทวาธิราช กับ พระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์ และหอพระธาตุมณเฑียรยังเป็นที่ประดิษฐานพระโกศ พระบรมอัฐิ ส่วนชื่อ พระที่นั่ง ยังอยู่ในชุดไทยอมรินทร์ อ่านเรื่องอาคารใกล้เคียงได้ในบทความ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท และ พระราชวัง แห่งอื่นในหมวดเดียวกัน

คำถามที่พบบ่อย

พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ใช้ทำอะไร?

เว็บไซต์ของ พระบรมมหาราชวัง ระบุว่า พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เป็นท้องพระโรงสำหรับออกว่าราชการแผ่นดิน เป็นสถานที่ เสด็จออกมหาสมาคม ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก และเคยใช้รับคณะทูตในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ปัจจุบันยังใช้ประกอบ พระราชพิธี สำคัญ เช่น การเสด็จออกมหาสมาคม เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2567

หมู่พระมหามณเฑียร ประกอบด้วยอะไรบ้าง?

หมู่พระมหามณเฑียร สร้างใน พ.ศ. 2325 มีอาคารเชื่อมต่อกัน 7 องค์ คือ พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน พระที่นั่งไพศาลทักษิณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระที่นั่ง 2 องค์ที่เป็นพระปรัศว์ซ้ายและขวา หอพระสุลาลัยพิมาน และหอพระธาตุมณเฑียร

ทำไม พระมหากษัตริย์ ต้องประกอบ พระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร?

หน่วยราชการในพระองค์อธิบายว่า ตามพระราชนิติธรรมประเพณี เมื่อ พระมหากษัตริย์ที่เสด็จขึ้นครองราชย์แต่ยังมิได้ทรงรับบรมราชาภิเษกตามโบราณราชประเพณี จะไม่ เสด็จประทับ ใน พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน เป็นอันขาด จึงต้องจัดให้มี การพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียรต่อเนื่องในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก

พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ คืออะไร?

พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์เป็นที่ประทับห้อยพระบาท ทำด้วยไม้แกะสลัก หุ้มทองประดับรัตนชาติ สร้างในรัชกาลที่ 1 ใช้ใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก และในโอกาส เสด็จออกมหาสมาคม จะเชิญมาตั้งเหนือพระแท่นใน พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย และยังทำเป็น พระราชยาน ได้

แหล่งอ้างอิง

  1. สถาปัตยกรรม พื้นที่ 2: หมู่พระมหามณเฑียร — สำนักพระราชวัง (เว็บไซต์ พระบรมมหาราชวัง)
  2. ต้นขนุนไพศาลทักษิณ — หน่วยราชการในพระองค์
  3. พระสยามเทวาธิราช — หน่วยราชการในพระองค์
  4. พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ — หน่วยราชการในพระองค์
  5. พระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศล ร.๘ — หน่วยราชการในพระองค์
  6. พระราชพิธีสงกรานต์ — หน่วยราชการในพระองค์
  7. พระราชดำรัส ในการเสด็จออกมหาสมาคม ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย วันเสาร์ ที่ 4 พฤษภาคม 2562 — หน่วยราชการในพระองค์
  8. เสด็จพระราชดำเนินไปยังพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง ในการเสด็จออกมหาสมาคม เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ — หน่วยราชการในพระองค์
  9. พระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลอภิลักขิตสมัยวันคล้ายวันประสูติ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา ฯ ครบ 100 ปี — หน่วยราชการในพระองค์
  10. สืบสานชุดไทยจากสายพระเนตรอันกว้างไกลด้วยชุดไทยพระราชนิยม — กรมศิลปากร

บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้

เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว

ประเทศและสถานที่
สหราชอาณาจักร50
แชร์FacebookXLINELinkedIn

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ