พระราชประวัติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์: ศิลปาชีพ ชุดไทยพระราชนิยม ป่ารักน้ำ และเต่าทะเล
บันทึก พระราชประวัติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ตั้งแต่ ทรงพระราชสมภพ พ.ศ. 2475 วัยเรียนเปียโน งานศิลปาชีพ ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ ป่ารักน้ำ และเต่าทะเล
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 13 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงพระราชสมภพเมื่อวันศุกร์ที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2475 และ เสด็จสวรรคต เมื่อวันศุกร์ ที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2568 สิริพระชนมพรรษา 93 พรรษา
- ใน พ.ศ. 2499 ทรงดำรงตำแหน่ง สภานายิกาสภากาชาดไทย และ เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ระหว่างที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จออกทรงพระผนวช
- ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ มีที่มาจากการเตรียม เสด็จฯ ไปทรงเยือนต่างประเทศ ใน พ.ศ. 2503
- โครงการป่ารักน้ำของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ เริ่มที่จังหวัดสกลนคร เมื่อ พ.ศ. 2525 ส่วนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ครบรอบ 50 ปี ใน พ.ศ. 2569
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระบรมราชินีนาถใน พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระราชสมภพเมื่อวันศุกร์ที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2475 (ค.ศ. 1932) และ เสด็จสวรรคต เมื่อวันศุกร์ ที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2568 (ค.ศ. 2025) สิริพระชนมพรรษา 93 พรรษา
บันทึกนี้เรียงจาก พระราชประวัติ และชุดบทความ พระราชกรณียกิจ ที่หน่วยราชการในพระองค์เผยแพร่ระหว่างวันที่ 25 ตุลาคม ถึง 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 ครอบคลุมวัยเยาว์ การเรียน งานศิลปาชีพ ชุดไทยพระราชนิยม ผืนป่าและสัตว์ป่า และด้าน ส่วนพระองค์ เท่าที่หน่วยงานทางการบันทึกไว้
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ทรงพระราชสมภพ ที่กรุงเทพฯ
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ เป็นพระธิดาองค์ใหญ่ของพลเอก พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นจันทบุรีสุรนาถ กับหม่อมหลวงบัว กิติยากร สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานนามว่า “สิริกิติ์” ซึ่งมีความหมายว่า “ผู้เป็นศรี แห่งกิติยากร”
สถานที่ ทรงพระราชสมภพ คือบ้านของพลเอก เจ้าพระยาวงศานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์) บิดาของหม่อมหลวงบัว เลขที่ 1808 ถนนพระรามหก ตำบลวังใหม่ อำเภอปทุมวัน จังหวัดพระนคร ช่วงนั้นบิดาได้รับแต่งตั้งเป็นเลขานุการเอก ประจำสถานทูตสยาม ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. มารดาเดินทางไปสมทบหลังคลอด จึงมอบ หม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ ให้อยู่ในความดูแลของเจ้าพระยาวงศานุประพัทธ์ และท้าววนิดาพิจาริณี ผู้เป็นตาและยาย
ปลาย พ.ศ. 2477 บิดา ทรงลาออกจากราชการกลับประเทศไทยพร้อมครอบครัว แล้วรวมครอบครัวอยู่ที่ตำหนักริมถนนกรุงเกษม ปากคลองผดุงกรุงเกษม ริมแม่น้ำเจ้าพระยา พี่น้องมี หม่อมราชวงศ์กัลยาณกิติ์ หม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์ และ หม่อมราชวงศ์ บุษบา ซึ่งเกิดที่สหรัฐอเมริกา
วัยเรียนของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์: จาก โรงเรียนราชินี ถึงเปียโนที่ปารีสและโลซานน์
หม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ เริ่มเรียนชั้นอนุบาลที่โรงเรียนราชินี ปากคลองตลาด ใน พ.ศ. 2479 เมื่อสงครามมหาเอเชียบูรพาลุกลามมาถึงไทยและพระนครถูกโจมตีทางอากาศบ่อยครั้ง จึงย้ายไปเรียนที่โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์ ถนนสามเสน ใน พ.ศ. 2483 เพราะเดินไปโรงเรียนเองได้
ที่เซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์ หม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ เริ่มเรียนเปียโน และต่อมาตั้งใจที่จะเป็นนักเปียโนผู้มีชื่อเสียง บิดาซึ่งเป็นทหารปลูกฝังให้ลูกรู้จักความมีวินัย ความอดทน ความกล้าหาญ ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ และความเสียสละ โดยใช้สถานการณ์สงครามเป็นตัวอย่าง
กลาง พ.ศ. 2489 บิดาได้รับแต่งตั้งเป็นอัครราชทูตประจำประเทศอังกฤษ ครอบครัวจึงย้ายไปด้วย ขณะนั้นเรียนจบชั้นมัธยมปีที่ 3 แล้ว ที่อังกฤษได้เรียนเปียโน ภาษาอังกฤษ และภาษาฝรั่งเศสกับครูพิเศษ ใน พ.ศ. 2490 บิดา ทรงย้ายไปเป็นอัครราชทูตประจำประเทศฝรั่งเศสและเดนมาร์ก ช่วงนั้นยังคงตั้งใจเรียนเปียโนอย่างขะมักเขม้น เพื่อเตรียมสอบเข้าวิทยาลัยการดนตรีที่มีชื่อเสียงของกรุงปารีส
ต่อมา สมเด็จพระราชชนนีได้รับสั่งขอให้หม่อมราชวงศ์สิริกิติ์อยู่ศึกษาต่อที่เมืองโลซานน์ ในโรงเรียนประจำ Riante Rive ซึ่งมีชื่อเสียงด้านภาษา ศิลปะ ดนตรี ประวัติวรรณคดี และประวัติศาสตร์
ลำดับเหตุการณ์สำคัญของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
| พ.ศ. (ค.ศ.) | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 2475 (1932) | 12 สิงหาคม ทรงพระราชสมภพ ที่อำเภอปทุมวัน จังหวัดพระนคร |
| 2479 (1936) | เริ่มเรียนชั้นอนุบาลที่โรงเรียนราชินี |
| 2483 (1940) | ย้ายไปโรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์ และเริ่มเรียนเปียโน |
| 2489 (1946) | ย้ายไปอังกฤษตามบิดา |
| 2493 (1950) | 28 เมษายน ได้รับสถาปนา เป็นสมเด็จพระราชินีสิริกิติ์ และ 5 พฤษภาคม เป็นสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินี |
| 2499 (1956) | 12 สิงหาคม สภานายิกาสภากาชาดไทย และ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ |
| 2499 (1956) | เฉลิมพระนามาภิไธย เป็น สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ |
| 2503 (1960) | เกิด ชุดไทยพระราชนิยม ก่อน การเสด็จพระราชดำเนินเยือน ยุโรปและสหรัฐอเมริกา |
| 2525 (1982) | เริ่มโครงการป่ารักน้ำ ที่จังหวัดสกลนคร |
| 2526 (1983) | 13 พฤศจิกายน ประกวดผ้าไหม ณ พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ |
| 2562 (2019) | เฉลิมพระนามาภิไธย เป็น สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง |
| 2568 (2025) | 24 ตุลาคม เสด็จสวรรคต |
| 2569 (2026) | มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ครบรอบ 50 ปี |
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ กับ พระราชพิธีบรมราชาภิเษก พ.ศ. 2493
วันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2493 สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงสถาปนาหม่อมราชวงศ์สิริกิติ์เป็นสมเด็จพระราชินีสิริกิติ์ และในวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 ซึ่ง เป็นวันพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ทรงเฉลิมพระยศ สมเด็จพระราชินีสิริกิติ์ เป็นสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินี
หน้า พระราชประวัติ บรรยายภาพในวันนั้นว่า พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงหลั่งน้ำพระมหาสังข์ ทรงเจิมแล้วพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์และเครื่องอิสริยราชชูปโภค สำหรับตำแหน่งสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี
หลัง การพระราชพิธี ทั้งสองพระองค์เสด็จกลับประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และใน พ.ศ. 2494 จึงเสด็จนิวัติประเทศไทย ประทับ ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ทั้งสองพระองค์ มีพระราชโอรสและพระราชธิดา รวม 4 พระองค์
สภานายิกาสภากาชาดไทย และ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ พ.ศ. 2499
ปลาย พ.ศ. 2498 สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ผู้ทรงดำรงตำแหน่งสภานายิกาสภากาชาดไทยเสด็จสวรรคต พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงทรงแต่งตั้งสมเด็จพระบรมราชินีให้ทรงดำรงตำแหน่งสภานายิกาแทน เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2499
ในปีเดียวกันนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จออกทรงพระผนวชตามโบราณราชประเพณี จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งสมเด็จพระบรมราชินีเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ภาพในหน้า พระราชประวัติ ระบุว่า ทรงปฏิญาณพระองค์ในรัฐสภา ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2499 และเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2499 ถวายเครื่องอัฐบริขารแด่พระภิกษุพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (ภูมิพโลภิกขุ) ในพระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
ภายหลังเมื่อทรงลาผนวชแล้ว ได้ทรงสถาปนาพระราชอิสริยยศสมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีขึ้นเป็น สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ อันมีความหมายว่าทรงเป็นที่พึ่งของประชาชน นับเป็นสมเด็จพระบรมราชินีนาถพระองค์ที่สองของไทย
ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
เมื่อ พ.ศ. 2503 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีกำหนดการที่จะตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไปทรงเจริญสัมพันธไมตรีกับประเทศต่าง ๆ ในทวีปยุโรป และประเทศสหรัฐอเมริกา ทรงพระราชดำริว่า สตรีไทยยังไม่มีเครื่องแต่งกายชุดประจำชาติ จึงมีพระราชเสาวนีย์ ให้ผู้เชี่ยวชาญปรับปรุงแบบเสื้อที่สตรีไทยแต่งกันมาแต่โบราณกาลให้ทันสมัย ผลคือชุดที่เรียกกันว่า “ชุดไทยพระราชนิยม” ซึ่งแต่ละชุดใช้ชื่อ พระที่นั่งหรือพระตำหนัก
- ชุดไทยเรือนต้น: ชุดลำลอง ซิ่นป้าย เสื้อคอกลม แขนสามส่วน
- ชุดไทยจิตรลดา: ชุดพิธีตอนกลางวัน เสื้อแขนยาว ผ่าอก คอกลม
- ชุดไทยอมรินทร์: ชุดพิธีตอนค่ำ ผ้าซิ่นยกทองทั้งตัว
- ชุดไทยบรมพิมาน: งานพิธีตอนค่ำ ใช้เข็มขัดและเครื่องประดับ
- ชุดไทยจักรี: ซิ่นแบบบรมพิมาน แต่เสื้อเป็นสไบเฉียง
- ชุดไทยดุสิต: งานพิธีเต็มยศกลางคืน เสื้อไม่มีแขน ปักดิ้นเงินทอง
- ชุดไทยศิวาลัย: งานพิธีเต็มยศทั้งกลางวันและกลางคืน มีผ้าสไบห่มทับ
- ชุดไทยจักรพรรดิ: งานพิธีเต็มยศตอนกลางคืน สไบจีบชั้นในและห่มสไบปักทับ
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ เสด็จพระราชดำเนินเยือน ต่างประเทศ
ระหว่าง พ.ศ. 2502–2510 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เสด็จพระราชดำเนินเยือนประเทศต่าง ๆ ทั้งในทวีปเอเชีย ยุโรป และสหรัฐอเมริกา ตามลำดับดังนี้
- พ.ศ. 2502: เวียดนาม
- พ.ศ. 2503: อินโดนีเซีย พม่า สหรัฐอเมริกา และประเทศในยุโรป รวม 14 ประเทศ
- พ.ศ. 2505: ปากีสถาน มาเลเซีย นิวซีแลนด์ และออสเตรเลีย
- พ.ศ. 2506: ญี่ปุ่น จีน (ไต้หวัน) และฟิลิปปินส์
- พ.ศ. 2507 ออสเตรีย, พ.ศ. 2509 เยอรมนี, พ.ศ. 2510 อิหร่าน สหรัฐอเมริกา และแคนาดา
ผลของ การเสด็จพระราชดำเนินเยือน ครั้งนั้น คือประเทศไทยเป็นที่รู้จักในสังคมโลกมากยิ่งขึ้น และ ชุดไทยพระราชนิยม ก็ได้เผยแพร่ชื่อเสียงความงดงามไปยังนานาประเทศด้วย
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ กับศิลปาชีพ: อาชีพเสริมของชาวไร่ชาวนา
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงตระหนักถึงความสำคัญของชาวไร่ชาวนาผู้ผลิตอาหาร จึงทรงพระราชดำริที่จะจัดหาอาชีพเสริมให้แก่เกษตรกรเหล่านี้ เพื่อไม่ให้ต้องขายที่ดิน เป็นหนี้สิน หรือทิ้งถิ่นไปทำมาหากินในเมืองใหญ่ งานนั้นต้องทำที่บ้านได้ในเวลาว่างจากการทำไร่ทำนา และใช้วัตถุดิบกับภูมิปัญญาของท้องถิ่น นี่คือที่มาของพระราชดำริในการนำศิลปหัตถกรรมมาเป็นอาชีพเสริมให้แก่ชาวไร่ชาวนาไทย
ตัวอย่างงานที่หน่วยราชการในพระองค์บันทึกไว้
- ผ้าไหม: ให้ปลูกหม่อน เลี้ยงไหม และสาวไหมไปพร้อมกัน วันที่ 13 พฤศจิกายน 2526 จัดประกวดผ้าไหมมัดหมี่ แพรวา หางกระรอก และผ้าไหมพื้น ณ พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ จังหวัดสกลนคร
- เครื่องเงิน: ชาวไทยภูเขาเข้าฝึกที่โรงฝึกศิลปาชีพ ในบริเวณ พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ และปั้นรูปสัตว์ด้วยเนื้อเงิน
- ภาคใต้: เสื่อกระจูด เสื่อเตย และเรือกอแระแกะสลัก
- ย่านลิเภา: งานสานกระเป๋า ซึ่งถูกนำไปเทียบความงามกับกระเป๋าไม้ไผ่ลายขิด
- ปีกแมลงทับ: ตัดปักประกอบงานปักมือแทนลูกปัดและเลื่อม
- ไม้แกะสลักจากตอไม้ที่ถูกทิ้ง เพื่อไม่ต้องตัดไม้เพิ่ม และดอกไม้ประดิษฐ์ที่เน้นดอกไม้ไทย เช่น สารภี บุนนาค ปีบ
ศิลปาชีพของคนพิการ และการปักซอยแบบไทย
ศิลปาชีพของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ยังเปิดให้คนพิการ ที่มีกำลังกายและกำลังใจพอจะประดิษฐ์งานศิลป์ได้ ได้มีงานทำ ซึ่งหน่วยราชการในพระองค์บันทึกว่าส่วนใหญ่มีฝีมือดี นักเรียนศิลปาชีพแทบทุกแผนกเริ่มด้วยการเรียนเขียนลาย ก่อนแยกไปเรียนเครื่องถม คร่ำ หรือแกะสลัก และ มีพระราชดำริให้อนุรักษ์การปักซอยแบบไทย โดยตั้งกลุ่มปักผ้าทั่วทุกภาค ใช้ไหมไทยเส้นเล็กละเอียดที่เรียกว่า “ไหมน้อย”
บางครั้ง ต้องทรงงานอยู่ค่ำมืด จึง มีพระราชเสาวนีย์ให้จำกันว่าเวลาเสด็จฯ ไปไหน จะต้องมีไฟฉายไปในขบวน และ พระองค์เคยเสด็จเยี่ยมราษฎร และทรงงานอยู่จนตีหนึ่งตีสอง จึงเสด็จกลับพระตำหนัก
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ กับป่ารักน้ำ
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โปรดธรรมชาติยิ่งนัก และ ทรงสอนข้าราชบริพารเสมอให้ช่วยรักษาป่า เมื่อได้ทรงพบว่าป่าไม้ถูกทำลายจนเหลือน้อยลงทุกที จึงทรงริเริ่มโครงการป่ารักน้ำขึ้นเป็นครั้งแรกที่จังหวัดสกลนคร เมื่อ พ.ศ. 2525
วิธีคือหาที่ดินรกร้างหรือป่าเสื่อมโทรมมาปลูกต้นไม้ และให้ชาวบ้านช่วยกันดูแล ปลูกไม้โตเร็ว เช่น กระถินยักษ์ ยูคาลิปตัส ให้ร่มเงาแก่ไม้เศรษฐกิจ เช่น ไม้สัก ไม้แดง ไม้เต็งรัง และปลูกไม้ใช้สอยอย่างไผ่และแคบ้านสลับกัน เมื่อไม้เศรษฐกิจแข็งแรงแล้ว ชาวบ้านตัดไม้โตเร็วและไม้ใช้สอยไปใช้ได้ ในแต่ละครั้งที่เสด็จฯ ไปทรงเยี่ยมบ้านป่ารักน้ำ จะทรงวัดความสูงและวัดรอบต้นยูคาลิปตัสว่าโตขนาดใดแล้วด้วยพระองค์เอง
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ กับเต่าทะเลและสัตว์ป่า
เวลาเสด็จฯ ไปต่างจังหวัด มักมีชาวบ้านนำสัตว์ป่ามาถวาย เช่น นกเหงือก ไก่ฟ้า กระจง ซึ่ง จะโปรดเกล้าฯ ให้ส่งไปเลี้ยงไว้เพื่อขยายพันธุ์ แล้วปล่อยคืนสู่ป่า
งานที่ไม่ใคร่มีผู้ทราบกันนัก คือ งานอนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล เพราะ ทรงเกรงว่าเต่าทะเลจะสูญพันธุ์ จากความนิยมรับประทานไข่เต่า ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ได้น้อมเกล้าฯ ถวายเกาะมันใน ในเขตจังหวัดระยอง ให้เป็นที่ทรงเพาะเลี้ยงเต่าทะเลตามพระราชดำริ พลเรือเอกนิรันดร์ ศิรินาวิน เป็นผู้ดำเนินการร่วมกับกรมประมง ซึ่งดูแล “โครงการสมเด็จฯ อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล” ตลอดมา
ด้าน ส่วนพระองค์ ของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์: เปียโน การเดินป่า และกระเป๋าย่านลิเภา
ความสนใจส่วนตัวที่แหล่งทางการบันทึกไว้เริ่มตั้งแต่วัยเรียน คือเปียโน ซึ่ง หม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ ตั้งใจจะเป็นนักเปียโนผู้มีชื่อเสียง และเตรียมสอบเข้าวิทยาลัยการดนตรีในกรุงปารีส
ระหว่างที่ เสด็จแปรพระราชฐานไปประทับแรม ณ พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ จังหวัดเชียงใหม่ หากทรงว่างพระราชกิจ ตกบ่ายๆ จะทรงพระราชดำเนินไปตามทางเท้าขึ้นเขาเข้าป่าไปเสมอ ทุกครั้งที่ทรงพระดำเนินไปพบว่าไฟกำลังลุกอยู่ ณ จุดไหน จะทรงหยุดขบวนและมีพระราชเสาวนีย์ให้คนในขบวนไปดับไฟเสีย
งานศิลปาชีพบางชิ้นยังปรากฏในเครื่องใช้ ส่วนพระองค์ หน่วยราชการในพระองค์บันทึกว่า ทรงใช้กระเป๋าทรงถือสานด้วยย่านลิเภา ประกอบและตกแต่งด้วยฝีมือช่างทองของศิลปาชีพ รวมทั้งเรือกอแระแกะสลักของภาคใต้ ที่ ทรงนำมาใช้ปักดอกไม้ต่างแจกัน ส่วน สมุดภาพที่โปรดเกล้าฯ ให้ทำขึ้นพระราชทานศาลารวมใจ ก็ได้ทรงสอดแทรกเรื่องรักษาป่าและต้นน้ำลำธารไว้ด้วย
ภาพบันทึก สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน
- มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ครบรอบ 50 ปี ใน พ.ศ. 2569
- พิพิธภัณฑ์ผ้า ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ที่หอรัษฎากรพิพัฒน์ ในพระบรมมหาราชวัง มีนิทรรศการ “Future SUPPORT” (เปิดตั้งแต่ 19 สิงหาคม 2569 เวลา 09.00–16.30 น.) “ราชภูษิตาภรณ์สยาม” “สิริราชพัสตราบรมราชินีนาถ” และ “ชุดไทย : จากราชสำนักสู่ราชนิยม”
- ชุดไทยพระราชนิยม ยังเป็นที่นิยมในหมู่สตรีไทยและสังคมไทยทั่วไป
- โครงการสมเด็จฯ อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล อยู่ในความดูแลของกรมประมง
- ป่ารักน้ำ ที่เริ่มจากจังหวัดสกลนคร และ พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ ที่เคยใช้จัดประกวดผ้าไหม
อ่านต่อเรื่อง พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และบันทึกอื่นในชุด พระบรมราชจักรีวงศ์
คำถามที่พบบ่อย
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ทรงพระราชสมภพ วันไหน?
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงพระราชสมภพเมื่อวันศุกร์ที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2475 ที่บ้านของเจ้าพระยาวงศานุประพัทธ์ บ้านเลขที่ 1808 ถนนพระรามหก อำเภอปทุมวัน จังหวัดพระนคร พระนาม “สิริกิติ์” มีความหมายว่า “ผู้เป็นศรี แห่งกิติยากร”
ชุดไทยพระราชนิยม มีกี่แบบ และเกิดขึ้นเมื่อไร?
ชุดไทยพระราชนิยม มี 8 แบบ คือ ชุดไทยเรือนต้น จิตรลดา อมรินทร์ บรมพิมาน จักรี ดุสิต ศิวาลัย และจักรพรรดิ เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2503 ก่อน การเสด็จพระราชดำเนินเยือน ทวีปยุโรปและสหรัฐอเมริกา เมื่อ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ มีพระราชเสาวนีย์ ให้ปรับปรุงแบบเสื้อที่สตรีไทยแต่งกันมาแต่โบราณกาลให้ทันสมัย
ศิลปาชีพ คืออะไร?
ศิลปาชีพ คืองานศิลปหัตถกรรมที่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ทรงพระราชดำริ ให้เป็นอาชีพเสริมแก่ชาวไร่ชาวนาในเวลาว่างจากการทำนา โดยใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น เช่น ผ้าไหม ย่านลิเภา เครื่องเงิน และปีกแมลงทับ ปัจจุบันดำเนินงานโดย มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ซึ่งครบรอบ 50 ปี ใน พ.ศ. 2569
โครงการป่ารักน้ำ เริ่มที่ไหน?
โครงการป่ารักน้ำ ที่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ทรงริเริ่ม เริ่มเป็นครั้งแรกที่จังหวัดสกลนคร เมื่อ พ.ศ. 2525 โดยนำที่ดินรกร้างหรือป่าเสื่อมโทรมมาปลูกไม้โตเร็ว ไม้เศรษฐกิจ และไม้ใช้สอยสลับกัน แล้วให้ชาวบ้านช่วยกันดูแล เมื่อไม้เศรษฐกิจโตแล้ว ชาวบ้านตัดไม้โตเร็วและไม้ใช้สอยไปใช้ได้
พิพิธภัณฑ์ผ้า ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ อยู่ที่ไหน?
พิพิธภัณฑ์ผ้า ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ อยู่ที่ หอรัษฎากรพิพัฒน์ ในพระบรมมหาราชวัง กรุงเทพมหานคร ใน พ.ศ. 2569 มีนิทรรศการ “Future SUPPORT” ฉลอง 50 ปีมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ เปิดให้ชมตั้งแต่ 19 สิงหาคม 2569 เวลา 09.00–16.30 น.
แหล่งอ้างอิง
- พระราชประวัติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง หน่วยราชการในพระองค์ ขอเผยแพร่พระราชประวัติ เพื่อน้อมถวายความอาลัย — หน่วยราชการในพระองค์
- พระราชกรณียกิจ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ: ทรงเชิดชูศิลปวัฒนธรรมไทย (ชุดไทยพระราชนิยม) — หน่วยราชการในพระองค์
- พระราชกรณียกิจ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ: ศิลปาชีพ — หน่วยราชการในพระองค์
- พระราชกรณียกิจ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ: ทรงพิทักษ์รักษาสรรพสิ่ง (ป่าไม้และสัตว์ป่า) — หน่วยราชการในพระองค์
- พระราชประวัติ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (เผยแพร่เนื่องใน “วันนวมินทรมหาราช” ๑๓ ตุลาคม ๒๕๖๘) — หน่วยราชการในพระองค์
- สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา เสด็จไปทรงเปิดนิทรรศการ “Future SUPPORT” ณ พิพิธภัณฑ์ผ้า ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ — หน่วยราชการในพระองค์
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- รัฐสภา14
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ