ข้ามไปยังเนื้อหา
THAI DATA IT BUSINESS
ENTERPRISE
Space & Astronomy

Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น กลายเป็นดาว [WC] อุณหภูมิ 30,500 เคลวิน

Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น กำลังกลายเป็นดาว [WC] ตามผลวิจัยใน MNRAS ตุลาคม 2026 โดยมีอุณหภูมิผิวราว 30,500 เคลวิน สดร. สรุปไว้เมื่อ 30 ต.ค. 2026

โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 4 นาที

แชร์FacebookXLINELinkedIn
ภาพ Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น เห็นเป็นรอยสีแดงเล็ก ๆ ด้านล่างกลางภาพ ข้างดาวสว่างดวงหนึ่ง
ภาพ: ESO (CC BY 4.0)

สรุปประเด็นสำคัญ

  • 30 ตุลาคม 2026 สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) เผยแพร่บทความเจาะลึก Sakurai's Object ดาวฤกษ์ที่ใกล้ตายแล้วกลับมาปะทุใหม่ ซึ่งพบเมื่อปี 1996 และกำลังเปลี่ยนแปลงเร็วผิดปกติ
  • งานวิจัยของ W. Marcolino และคณะ ตีพิมพ์ใน Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (MNRAS) ฉบับเดือนตุลาคม 2026 ใช้กล้อง VLT/FORS2 ยืนยันว่าดาวกลางเนบิวลาเป็นดาว [WC] ชนิดดาว Wolf-Rayet
  • อุณหภูมิผิวของดาวอยู่ที่ราว 30,500 เคลวิน ต่ำกว่าดาว V605 Aquilae ซึ่งปะทุมาก่อนราว 80 ปีและร้อนราว 95,000 เคลวิน ผลนี้ช่วยตรวจสอบแบบจำลองวิวัฒนาการของดาวฤกษ์
  • ดวงอาทิตย์ของเราอยู่อีกราว 4,600-5,000 ล้านปี กว่าจะถึงช่วงท้ายของชีวิต และอาจเจอปรากฏการณ์แบบนี้ได้ตามที่ สดร. ระบุ จึงมีนักดาราศาสตร์ใช้ดาวดวงนี้เป็นตัวอย่างศึกษา

Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้นกำลังเปลี่ยนเป็นดาวชนิด [WC] ตามงานวิจัยของ W. Marcolino และคณะที่ตีพิมพ์ใน MNRAS ฉบับเดือนตุลาคม 2026 โดยดาวมีอุณหภูมิผิวราว 30,500 เคลวิน สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) สรุปเรื่องนี้ให้ผู้อ่านไทยเมื่อ 30 ตุลาคม 2026

Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น เกิดอะไรขึ้นกับดาวดวงนี้

Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น มีชื่อทางการว่า V4334 Sagittarii อยู่ในกลุ่มดาวคนยิงธนู Yukio Sakurai นักดาราศาสตร์สมัครเล่นชาวญี่ปุ่นพบเมื่อปี 1996 หลังเห็นว่าดาวสว่างขึ้นผิดปกติ สดร. อธิบายว่าก่อนหน้านั้นดาวดวงนี้เป็นดาวฤกษ์มวลใกล้ดวงอาทิตย์ที่เชื้อเพลิงหมดและกำลังจะกลายเป็นดาวแคระขาว ซึ่งเป็นจุดจบปกติของดาวฤกษ์มวลปานกลาง

แต่ฮีเลียมที่ยังเหลือในชั้นลึกของดาวจุดปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชันขึ้นอีกครั้ง ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า Very Late Thermal Pulse (VLTP) ทำให้ดาวขยายตัวกลับเป็นดาวยักษ์แดงและพ่นสสารออกมามหาศาล ดาวจึงดูเหมือนฟื้นคืนชีพ ESO ระบุในภาพ Picture of the Week ว่านี่เป็นเหตุการณ์ที่นักดาราศาสตร์เคยเห็นเพียงไม่กี่ครั้ง

ภาพ Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น เห็นเป็นรอยสีแดงเล็ก ๆ ด้านล่างกลางภาพ ข้างดาวสว่างดวงหนึ่ง
ภาพของ ESO ดาวสว่างตรงกลางไม่ใช่เป้าหมาย รอยแดงเล็กด้านล่างกลางภาพคือ Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น ภาพ: ESO (CC BY 4.0)

งานวิจัยใหม่พบอะไรใน Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น

บทคัดย่อของงานวิจัย "The emergence of a [WC] star in Sakurai's object" ระบุว่าคณะวิจัยใช้การสังเกตใหม่จากกล้อง VLT ด้วยเครื่องมือ FORS2 และแบบจำลองบรรยากาศดาวที่กำลังขยายตัว เพื่อยืนยันว่าดาวกลางของเนบิวลาเป็นดาว [WR] หรือ Wolf-Rayet ชนิดคาร์บอน สดร. เรียกว่าชนิด WC คือดาวร้อนที่มีลมดาวฤกษ์รุนแรงและผิวอุดมด้วยคาร์บอนกับฮีเลียม แทบไม่มีไฮโดรเจน

เส้นสเปกตรัมเด่นของดาวมาจากคาร์บอน (C II-III) และฮีเลียม (He I) ซึ่งเกิดในลมดาวฤกษ์แบบ [WR] ตามที่คณะวิจัยระบุ ตัวเลขสำคัญมีดังนี้

รายการ ค่าที่รายงาน แหล่งที่มา
อุณหภูมิผิวของ Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น ราว 30,500 เคลวิน บทคัดย่องานวิจัย (arXiv)
อุณหภูมิผิวของ V605 Aquilae ราว 95,000 เคลวิน บทคัดย่องานวิจัย (arXiv)
ช่วงเวลาที่ V605 Aquilae ปะทุก่อน ราว 80 ปี บทคัดย่องานวิจัย (arXiv)
อุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นเทียบช่วงเริ่มสังเกตการณ์ ราว 6 เท่า ในรอบ 30 ปี สดร.

สดร. ระบุว่าลมดาวฤกษ์ที่พ่นออกมาครอบคลุมพื้นที่ใกล้เคียงขนาดระบบสุริยะทั้งระบบ

ภาพสื่อของ สดร. แนะนำ Sakurai's Object ดาวฤกษ์ตายแล้วฟื้น แสดงภาพเนบิวลาสีแดงรอบดาว
ภาพสื่อของ สดร. แนะนำ Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น เนบิวลาสีแดงรอบดาวที่ปะทุซ้ำ ภาพ: สดร. (NARIT) / ภาพ: ESO/Stephen Mack

ผลวิจัยนี้ช่วยทดสอบแบบจำลองดาวฤกษ์อย่างไร

ภาพหน้าจอหน้าบทคัดย่อบน arXiv ของงานวิจัย The emergence of a [WC] star in Sakurai's object
ภาพหน้าจอหน้าบทคัดย่อของงานวิจัย The emergence of a WC star in Sakurai's object บน arXiv ภาพ: arXiv (ภาพหน้าจอ)

คณะวิจัยระบุว่าดาวร้อนระดับ 30,500 เคลวินนี้เย็นกว่ากรณีของ V605 Aquilae มาก และต่ำกว่าที่แบบจำลองบางชุดซึ่งกดการผสมของสสารแบบพาความร้อนในช่วง VLTP ทำนายไว้ แต่สอดคล้องกับการคำนวณที่ละเอียดตามเวลามากกว่า สำหรับดาวที่เหลือมวลต่ำกว่าราว 0.6 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ สดร. สรุปในทำนองเดียวกันว่าอุณหภูมิที่ต่ำกว่าคาดแสดงว่าการร้อนขึ้นอาจค่อยเป็นค่อยไปกว่าที่เคยเข้าใจ

  • ข้อมูลที่ได้: ค่าอุณหภูมิและพารามิเตอร์ของลมดาวฤกษ์จากสเปกตรัมจริง
  • ข้อจำกัด: นี่คือการสังเกตจุดเดียวของดาวดวงเดียว คณะวิจัยเขียนว่าต้องสังเกตสเปกตรัมต่อเนื่องและทำแบบจำลองบรรยากาศเพิ่ม เพื่อติดตามเส้นทางการร้อนขึ้นซ้ำของดาว
  • สถานะงานวิจัย: หน้า arXiv ระบุ journal reference ว่า MNRAS Volume 552 Issue 1 ตุลาคม 2026 เราอ่านจากบทคัดย่อบน arXiv เท่านั้น ยังไม่ได้เปิดบทความฉบับเต็มของวารสาร

ทำไม Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้นจึงสำคัญ

วิวัฒนาการของดาวฤกษ์ใช้เวลาล้านถึงพันล้านปี มนุษย์จึงแทบไม่มีโอกาสเห็นดาวดวงเดียวเปลี่ยนจากช่วงหนึ่งไปอีกช่วงหนึ่ง สดร. ระบุว่า Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น เป็นกรณีพิเศษที่ติดตามการเปลี่ยนแปลงได้ภายในไม่กี่สิบปี จึงเปรียบเหมือนดูภาพยนตร์ที่ถูกเร่งให้จบเร็วขึ้นของช่วงท้ายชีวิตดาวฤกษ์ และเป็นตัวอย่างตรวจว่าแบบจำลอง VLTP ตรงกับธรรมชาติเพียงใด

คำถามที่คนมักถามเมื่อพูดถึง Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้นคือดวงอาทิตย์จะเป็นแบบนี้หรือไม่ สดร. ระบุว่าดวงอาทิตย์เป็นดาวมวลปานกลางเช่นเดียวกัน และอีกราว 4,600-5,000 ล้านปีข้างหน้าจะขยายเป็นดาวยักษ์แดงแล้วยุบเป็นดาวแคระขาว มีความเป็นไปได้ว่าอาจเจอ VLTP ด้วย แต่เป็นความเป็นไปได้ ไม่ใช่การคาดการณ์ที่แน่นอน

คนไทยจะได้อะไรจากข่าว Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น

  • ใช้สอนได้: ครูวิทยาศาสตร์ใช้เป็นตัวอย่างวิวัฒนาการดาวฤกษ์ที่เห็นการเปลี่ยนในช่วงชีวิตคน บทความภาษาไทยของ สดร. อ่านง่าย
  • ดูดาวจริงในไทย: Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น จางเกินจะดูจากไทยด้วยตาเปล่า แต่ผู้สนใจไปดูดาวจริงได้ที่งานชมดาวรับลมหนาว 2569 ของ สดร. ที่เริ่ม 31 ตุลาคม 2569 และดูปรากฏการณ์ท้องฟ้าเดือนพฤศจิกายนในคู่มือฝนดาวตกและปรากฏการณ์ท้องฟ้า พ.ย.–ธ.ค. 2026
  • ติดตามต่อ: ถ้ามีผลสังเกตการณ์ติดตามผลเพิ่ม เราจะอัปเดตบทความนี้

ภาพ ESO เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต CC BY 4.0 อ่านข่าวดาราศาสตร์อื่น เช่นดาวแคระขาว J1328-1450 มีจานเศษซากสองวง และข่าวทั้งหมดที่หมวดดาราศาสตร์

คำถามที่พบบ่อย

Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น คืออะไร?

Sakurai's Object หรือ V4334 Sagittarii คือดาวฤกษ์ในกลุ่มดาวคนยิงธนู ซึ่ง Yukio Sakurai นักดาราศาสตร์สมัครเล่นชาวญี่ปุ่นพบเมื่อปี 1996 ดาวดวงนี้กำลังจะกลายเป็นดาวแคระขาว แต่ฮีเลียมที่เหลือจุดปฏิกิริยาอีกครั้งจนดาวขยายตัวกลับเป็นดาวยักษ์แดง จึงถูกเรียกว่าดาวตายแล้วฟื้น

ดาว [WC] ที่พบใน Sakurai's Object คืออะไร?

ในข่าว Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น [WC] คือดาวชนิด Wolf-Rayet ที่ผิวอุดมด้วยคาร์บอนกับฮีเลียมและแทบไม่มีไฮโดรเจน มีลมดาวฤกษ์แรง งานวิจัยของ Marcolino และคณะใน MNRAS ใช้สเปกตรัมจาก VLT/FORS2 ยืนยันว่าดาวกลางของ Sakurai's Object เป็นดาวชนิดนี้ด้วยอุณหภูมิผิวราว 30,500 เคลวิน

ทำไมนักดาราศาสตร์สนใจ Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้น?

Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้นเป็นกรณีพิเศษ เพราะปกติวิวัฒนาการของดาวฤกษ์ใช้เวลาล้านถึงพันล้านปี มนุษย์จึงไม่เห็นดาวดวงเดียวเปลี่ยนช่วงชีวิต แต่ Sakurai's Object เปลี่ยนภายในไม่กี่ทศวรรษ ข้อมูลอุณหภูมิจึงใช้ทดสอบแบบจำลองช่วงสุดท้ายของชีวิตดาวฤกษ์มวลปานกลาง ซึ่งยังมีรายละเอียดที่ไม่ชัดเจนอีกมาก

ดูดาว Sakurai's Object จากประเทศไทยได้หรือไม่?

สดร. และ ESO ไม่ได้ระบุว่า Sakurai's Object ดาวตายแล้วฟื้นดูจากไทยได้ ดาวดวงนี้อยู่ในกลุ่มดาวคนยิงธนูและการศึกษาใช้กล้อง VLT ของ ESO ผู้สนใจอ่านผลวิจัยได้ที่หน้าบทคัดย่อบน arXiv และบทความของ สดร.

แหล่งอ้างอิง

  1. รู้จักดาวฤกษ์ตายแล้วฟื้น Sakurai's Object — สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.)
  2. The emergence of a [WC] star in Sakurai's object (Marcolino et al., MNRAS 552, October 2026) — arXiv / Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
  3. White dwarf resurrection — European Southern Observatory (ESO)

บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้

เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว

องค์กรและบริษัท
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ9ESO3
ประเทศและสถานที่
ญี่ปุ่น250
ผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยี
Very Large Telescope3
แท็กSakurai's Objectดาวฤกษ์ดาวแคระขาวดาราศาสตร์
แชร์FacebookXLINELinkedIn

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ