นาวี พิลเลย์ คว้าโนเบลสันติภาพ 2026 วันเดียวกับที่สหรัฐฯ คว่ำบาตรศาล ICC ทั้งองค์กร
คณะกรรมการโนเบลมอบรางวัลโนเบลสันติภาพ 2026 แก่นาวี พิลเลย์ นักกฎหมายแอฟริกาใต้ เมื่อ 9 ต.ค. วันเดียวกันสหรัฐฯ ประกาศคว่ำบาตรศาลอาญาระหว่างประเทศทั้งองค์กร
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- 9 ตุลาคม 2026 คณะกรรมการโนเบลแห่งนอร์เวย์มอบรางวัลโนเบลสันติภาพ 2026 แก่ Navi Pillay "สำหรับความพยายามส่งเสริมสันติภาพและกฎหมายระหว่างประเทศ" เงินรางวัล 12.0 ล้านโครนาสวีเดน
- พิลเลย์ อายุ 85 ปี เคยเป็นผู้พิพากษาศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับรวันดา (ICTR) และศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) เป็นข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ 2008–2014 และเป็นผู้พิพากษาเฉพาะกิจของศาล ICJ ในคดีที่เมียนมาถูกกล่าวหาว่าฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ตั้งแต่ปี 2019
- เลขาธิการสหประชาชาติชื่นชมผู้ได้รับรางวัลโนเบลสันติภาพว่าเป็น "เสียงแห่งความยุติธรรมที่มั่นคงและเป็นอิสระ" ส่วนกระทรวงการต่างประเทศอิสราเอลประณามว่าเป็นการใช้รางวัลเพื่อ "ทำให้ความเกลียดชังต่อต้านอิสราเอลดูชอบธรรม"
- วันเดียวกัน กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ประกาศคว่ำบาตร ICC ทั้งองค์กร ตามคำสั่งฝ่ายบริหาร 14203 พร้อมใบอนุญาตทั่วไป 180 วัน ด้าน ICC ซึ่งมีรัฐภาคี 125 ประเทศ แถลงว่า "ปฏิเสธอย่างหนักแน่น"
- ไทยลงนามธรรมนูญกรุงโรมเมื่อ 2 ตุลาคม 2000 แต่ยังไม่ได้ให้สัตยาบัน จึงไม่ใช่รัฐภาคีของ ICC
คณะกรรมการโนเบลแห่งนอร์เวย์ประกาศเมื่อวันศุกร์ที่ 9 ตุลาคม 2026 ว่ารางวัลโนเบลสันติภาพ 2026 เป็นของนาวาเนเธม "นาวี" พิลเลย์ (Navi Pillay) นักกฎหมายวัย 85 ปีจากแอฟริกาใต้ สำหรับความพยายามส่งเสริมสันติภาพและกฎหมายระหว่างประเทศ ในวันเดียวกัน รัฐบาลสหรัฐฯ ประกาศคว่ำบาตรศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) ทั้งองค์กร ซึ่งเป็นศาลที่พิลเลย์เคยเป็นผู้พิพากษา
ทำไมนาวี พิลเลย์ ได้รางวัลโนเบลสันติภาพ 2026
แถลงการณ์ของคณะกรรมการโนเบลระบุว่าพิลเลย์ "มีบทบาทสำคัญในการทำให้อาชญากรรมสงคราม อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ และการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ถูกดำเนินคดี" ตัวอย่างที่คณะกรรมการยกขึ้นคือศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับรวันดา (ICTR) ซึ่งวางหลักว่าการข่มขืนและความรุนแรงทางเพศเป็นอาชญากรรมต่อมนุษยชาติและการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ได้ และเป็นครั้งแรกที่จำเลยถูกตั้งข้อหายุยงให้ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์จากการเผยแพร่โฆษณาชวนเชื่ออย่างเดียว
คณะกรรมการยังกล่าวว่าระบบกฎหมายระหว่างประเทศ "อยู่ภายใต้แรงกดดันอย่างมหาศาล และสถาบันต่าง ๆ กำลังถูกโจมตี" และระบุว่า ขณะที่ผู้พิพากษาถูกคว่ำบาตรและสถาบันของพวกเขาถูกโจมตี โลกต้องการคนที่มีความกล้าหาญแบบพิลเลย์ แถลงการณ์ไม่ได้ระบุว่าใครเป็นผู้คว่ำบาตร
เส้นทางของนาวี พิลเลย์ ก่อนรางวัลโนเบลสันติภาพ
| ปี (ค.ศ.) | บทบาทของ Navi Pillay ตามข้อมูลของ NobelPrize.org |
|---|---|
| 1941 | เกิดวันที่ 23 กันยายน ที่เมืองเดอร์บัน แอฟริกาใต้ ในครอบครัวเชื้อสายทมิฬอินเดีย |
| 1967 | ก่อตั้งสำนักงานกฎหมายของตนเองในเดอร์บัน คณะกรรมการระบุว่าช่วงแรกของอาชีพเธอว่าความให้เนลสัน แมนเดลาและผู้ต่อต้านการเหยียดผิว |
| 1995 | ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้พิพากษาศาลสูงแอฟริกาใต้ |
| 1999 | เป็นผู้พิพากษาและประธานศาล ICTR ต่อมาเป็นผู้พิพากษาศาล ICC |
| 2008–2014 | ข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ |
| 2019 | ผู้พิพากษาเฉพาะกิจของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ในคดีที่เมียนมาถูกกล่าวหาว่าฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ |
| 2021–2025 | ประธานคณะกรรมการไต่สวนอิสระของสหประชาชาติว่าด้วยดินแดนปาเลสไตน์ที่ถูกยึดครอง |
รางวัลโนเบลสันติภาพ 2026 มีเงินรางวัล 12.0 ล้านโครนาสวีเดนต่อรางวัลเต็มเท่ากับสาขาอื่น และ Al Jazeera รายงานว่าพิธีมอบรางวัลโนเบลสันติภาพจะจัดที่กรุงออสโลวันที่ 10 ธันวาคม ส่วนรางวัลโนเบลสาขาอื่นของปีนี้ อ่านได้ที่สรุปรางวัลโนเบล 2026 สี่สาขาแรก
จุดยืนของแต่ละฝ่ายต่อรางวัลโนเบลสันติภาพ
- ผู้ได้รับรางวัล Al Jazeera รายงานว่าพิลเลย์กล่าวถึงรางวัลโนเบลสันติภาพในห้องพิจารณาคดีประวัติศาสตร์ที่เมืองนูเรมเบิร์ก เยอรมนี ว่าขอมอบรางวัลนี้ "แด่ผู้รอดชีวิตจากอาชญากรรมระหว่างประเทศทุกคน" พร้อมระบุว่าโลกกำลังอยู่ในยุคที่กฎหมายระหว่างประเทศและสิทธิมนุษยชนถูกโจมตีทางการเมืองอย่างหนัก
- สหประชาชาติ António Guterres เลขาธิการสหประชาชาติ กล่าวในแถลงการณ์แสดงความยินดีต่อรางวัลโนเบลสันติภาพว่าพิลเลย์แสดงให้เห็นว่า "อำนาจของกฎหมายต้องอยู่เหนือกฎหมายของการใช้กำลัง" ส่วน Volker Türk ข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนคนปัจจุบัน กล่าวที่เจนีวาว่ารางวัลนี้ยืนยันว่าสิทธิมนุษยชน หลักนิติธรรม ความยุติธรรม และความรับผิดชอบ เป็นพื้นฐานของสันติภาพ ความมั่นคง และความรุ่งเรือง
- อิสราเอล UN News ระบุว่าคณะกรรมการไต่สวนที่พิลเลย์เป็นประธานรายงานในปี 2025 ว่าการกระทำของอิสราเอลในฉนวนกาซาเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ กระทรวงการต่างประเทศอิสราเอลโพสต์บน X วันเดียวกัน ตามที่ Al Jazeera รายงาน ว่าการมอบรางวัลโนเบลสันติภาพครั้งนี้เป็น "การใช้รางวัลเป็นอาวุธอย่างน่ารังเกียจ เพื่อทำให้ความเกลียดชังและอคติต่ออิสราเอลดูชอบธรรม"
สหรัฐฯ คว่ำบาตร ICC ทั้งองค์กร ในวันเดียวกับรางวัลโนเบลสันติภาพ
กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ประกาศเมื่อ 9 ตุลาคม 2026 ว่าขึ้นบัญชี ICC ตามมาตรา 1(a)(ii)(A) ของคำสั่งฝ่ายบริหาร 14203 และระบุว่าก่อนหน้านี้สหรัฐฯ คว่ำบาตรบุคคลไปแล้ว 17 รายตามคำสั่งเดียวกัน ประกาศนี้ไม่ได้อ้างถึงรางวัลโนเบล
- ทรัพย์สินของ ICC ในสหรัฐฯ หรือในความควบคุมของบุคคลสหรัฐฯ ถูกอายัด ธุรกรรมของบุคคลสหรัฐฯ หรือที่ผ่านสหรัฐฯ ซึ่งเกี่ยวกับทรัพย์สินของ ICC ถูกห้าม เว้นแต่ได้รับใบอนุญาต
- กระทรวงการคลังออกใบอนุญาตทั่วไป 4 ฉบับ ได้แก่ ฉบับ 180 วันสำหรับการดำเนินงานของศาล ฉบับสำหรับกิจกรรมด้านไอที รวมถึงบริการคลาวด์และซอฟต์แวร์ ฉบับสำหรับกองทุนบำนาญ และฉบับที่เกี่ยวกับผู้ต้องขังของศาล
- ใบอนุญาต 180 วันมีไว้ให้รัฐภาคีแสดงความคืบหน้าในการแก้ข้อกังวลของสหรัฐฯ และปรับได้ตามผล
Marco Rubio รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวว่า "ICC ต้องยุติการคุกคาม หรือไม่เช่นนั้นเราจะยุติ ICC" และเรียกร้องให้พันธมิตรที่เป็นรัฐภาคีควบคุมศาล
ICC ตอบโต้ในวันเดียวกันว่า "ปฏิเสธอย่างหนักแน่น" ต่อมาตรการนี้ ซึ่งศาลระบุว่าเป็นก้าวที่ไม่เคยมีมาก่อน ต่อจากการขึ้นบัญชีผู้พิพากษาและอัยการอิสระ 13 คน ศาลระบุว่าตนได้รับมอบหมายจากรัฐภาคี 125 ประเทศ และ Tomoko Akane ประธาน ICC กล่าวว่าศาลจะทำหน้าที่ต่อไปอย่างเป็นอิสระและเป็นกลาง โดยยึดกฎหมายและพยานหลักฐานเท่านั้น
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
รางวัลโนเบลสันติภาพปีนี้ให้น้ำหนักกับกฎหมายระหว่างประเทศโดยตรง ขณะที่ในวันเดียวกัน สหรัฐฯ ยกระดับการคว่ำบาตรจากรายบุคคลเป็นทั้งองค์กร ธุรกรรมที่เกี่ยวกับสหรัฐฯ ของศาลที่พิจารณาคดีอาชญากรรมสงครามและการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์จึงต้องอาศัยใบอนุญาตทั่วไป ซึ่งฉบับสำหรับการดำเนินงานของศาลมีอายุ 180 วัน และสหรัฐฯ ระบุว่าจะปรับใบอนุญาตตามผลการเจรจากับรัฐภาคี
ผลต่อไทยและองค์กรไทย
- คดีเมียนมาที่ศาล ICJ พิลเลย์เป็นผู้พิพากษาเฉพาะกิจในคดีที่เมียนมา เพื่อนบ้านของไทย ถูกกล่าวหาว่าฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ องค์กรไทยที่ค้าขายหรือลงทุนในเมียนมาควรติดตามความคืบหน้าของคดีจากเว็บไซต์ของศาล ICJ โดยตรง
- สถานะของไทยต่อ ICC ฐานข้อมูลสนธิสัญญาของสหประชาชาติระบุว่าไทยลงนามธรรมนูญกรุงโรมเมื่อ 2 ตุลาคม 2000 แต่ยังไม่ได้ให้สัตยาบัน ไทยจึงไม่อยู่ในกลุ่มรัฐภาคีที่สหรัฐฯ เรียกร้องให้เจรจา
- สถาบันการเงินและบริษัทที่ทำธุรกรรมดอลลาร์สหรัฐ ธุรกรรมดอลลาร์สหรัฐที่ผ่านระบบของสหรัฐฯ และเกี่ยวกับทรัพย์สินของ ICC ถูกห้ามเว้นแต่ได้รับใบอนุญาต ฝ่ายกำกับการปฏิบัติตามกฎควรปรับรายชื่อคัดกรองการคว่ำบาตรให้ตรงกับบัญชีล่าสุดของ OFAC
- ผู้ให้บริการไอทีและคลาวด์ ใบอนุญาตทั่วไปของ OFAC ฉบับหนึ่งครอบคลุมกิจกรรมด้านไอทีบางประเภท รวมถึงบริการคลาวด์และซอฟต์แวร์ ผู้ให้บริการที่มีลูกค้าเป็นองค์การระหว่างประเทศควรตรวจเงื่อนไขของใบอนุญาตก่อนต่อสัญญาหรือขยายบริการ
- องค์กรด้านกฎหมายและสิทธิมนุษยชน ติดตามผลการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ กับรัฐภาคีในช่วง 180 วันของใบอนุญาตทั่วไป ซึ่งจะกำหนดว่าศาลยังใช้บริการที่เกี่ยวกับสหรัฐฯ ได้แค่ไหน
อ่านข่าวต่างประเทศอื่นได้ที่หมวดข่าวต่างประเทศ
คำถามที่พบบ่อย
รางวัลโนเบลสันติภาพ 2026 ตกเป็นของใคร?
คณะกรรมการโนเบลแห่งนอร์เวย์ประกาศเมื่อวันศุกร์ที่ 9 ตุลาคม 2026 ว่ารางวัลโนเบลสันติภาพ 2026 เป็นของนาวาเนเธม "นาวี" พิลเลย์ (Navi Pillay) นักกฎหมายชาวแอฟริกาใต้ สำหรับความพยายามส่งเสริมสันติภาพและกฎหมายระหว่างประเทศ ได้รับรางวัลเต็มจำนวนคนเดียว เงินรางวัล 12.0 ล้านโครนาสวีเดน
ทำไมนาวี พิลเลย์ ได้โนเบลสันติภาพ?
คณะกรรมการโนเบลแห่งนอร์เวย์ระบุว่าพิลเลย์ได้รางวัลโนเบลสันติภาพเพราะมีบทบาทสำคัญให้อาชญากรรมสงคราม อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ และการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ถูกดำเนินคดี เช่น ที่ศาล ICTR ซึ่งวางหลักว่าการข่มขืนและความรุนแรงทางเพศเป็นอาชญากรรมต่อมนุษยชาติและการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ได้ และย้ำว่าระบบกฎหมายระหว่างประเทศกำลังถูกกดดันอย่างหนัก
สหรัฐฯ คว่ำบาตรศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) อย่างไร?
วันที่ 9 ตุลาคม 2026 ซึ่งเป็นวันประกาศรางวัลโนเบลสันติภาพ กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ประกาศขึ้นบัญชี ICC ทั้งองค์กรตามคำสั่งฝ่ายบริหาร 14203 ทำให้ทรัพย์สินของ ICC ในสหรัฐฯ หรือที่อยู่ในความควบคุมของบุคคลสหรัฐฯ ถูกอายัด กระทรวงการคลังออกใบอนุญาตทั่วไป 4 ฉบับ รวมถึงฉบับ 180 วันสำหรับการดำเนินงานของศาล และฉบับสำหรับบริการไอที คลาวด์ และซอฟต์แวร์
รางวัลโนเบลสันติภาพปีนี้เกี่ยวข้องกับไทยอย่างไร?
พิลเลย์เป็นผู้พิพากษาเฉพาะกิจของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ตั้งแต่ปี 2019 ในคดีที่เมียนมาซึ่งเป็นเพื่อนบ้านของไทยถูกกล่าวหาว่าฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ส่วนการคว่ำบาตร ICC ของสหรัฐฯ กระทบไทยทางอ้อม เพราะไทยลงนามธรรมนูญกรุงโรมเมื่อ 2 ตุลาคม 2000 แต่ยังไม่ให้สัตยาบัน จึงไม่ใช่รัฐภาคี
แหล่งอ้างอิง
- Press release: The Nobel Peace Prize 2026 — The Norwegian Nobel Committee / NobelPrize.org
- Navanethem Pillay – Facts – 2026 — NobelPrize.org
- Former UN human rights chief Navi Pillay awarded Nobel Peace Prize — UN News
- Imposing Sanctions on the International Criminal Court (Marco Rubio, Secretary of State) — U.S. Department of State
- The ICC strongly rejects US sanctions against the institution — International Criminal Court
- 2026 Nobel Peace Prize awarded to Navi Pillay — Al Jazeera
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- สหประชาชาติ25ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ2กระทรวงการต่างประเทศ11กระทรวงการคลัง22Al Jazeera4
- ประเทศและสถานที่
- สหรัฐอเมริกา172นอร์เวย์8เมียนมา8อินเดีย22เยอรมนี48
- เหตุการณ์และงาน
- รางวัลโนเบล4
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ