IEA เร่งปล่อยน้ำมันสำรองฉุกเฉินที่เหลือราว 100 ล้านบาร์เรล ให้น้ำมันดีเซลก่อน
สมาชิก IEA หนุนเร่งปล่อยน้ำมันสำรองฉุกเฉินที่เหลือราว 100 ล้านบาร์เรลให้เสร็จเร็วที่สุดและให้ดีเซลก่อน หลังปล่อยแล้วราว 325 ล้านบาร์เรลนับจากมาตรการมีนาคม 2026
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- ประเทศสมาชิก IEA ประชุมเมื่อ 7 ตุลาคม 2026 และสนับสนุนให้เร่งปล่อยน้ำมันสำรองตามมาตรการร่วม (Collective Action) เดือนมีนาคม 2026 ให้เสร็จเร็วที่สุด โดยให้ปล่อยน้ำมันดีเซลก่อนเท่าที่ทำได้
- ถึงวันประชุม ปล่อยน้ำมันแล้วราว 325 ล้านบาร์เรล บางประเทศปล่อยมากกว่าที่ให้คำมั่นไว้ และยังเหลือส่วนที่ให้คำมั่นแต่ยังไม่ปล่อยราว 100 ล้านบาร์เรล
- สมาชิก IEA ยังมีน้ำมันสำรองฉุกเฉินที่ภาครัฐถือครองราว 1.1 พันล้านบาร์เรล ในจำนวนนี้เป็นดีเซลมากกว่า 200 ล้านบาร์เรล และ IEA พร้อมปล่อยเพิ่มหากจำเป็น
- มาตรการเดือนมีนาคมคือมติของ 32 ประเทศสมาชิกเมื่อ 11 มีนาคม 2026 ให้นำน้ำมันสำรอง 400 ล้านบาร์เรล ออกสู่ตลาด ซึ่ง IEA ระบุว่าใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์
- ไทยเป็นประเทศ Association ของ IEA ไม่ใช่สมาชิก ราคาดีเซลหมุนเร็วในกรุงเทพฯ วันที่ 8 ตุลาคม 2026 อยู่ที่ 42.19 บาทต่อลิตร โดยกองทุนน้ำมันฯ ชดเชย 2 บาทต่อลิตร
ประเทศสมาชิกทบวงพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ประชุมเมื่อ 7 ตุลาคม 2026 และสนับสนุนให้เร่งปล่อยน้ำมันสำรองฉุกเฉินที่ยังค้างจากมาตรการร่วมเดือนมีนาคม ราว 100 ล้านบาร์เรล ให้เสร็จเร็วที่สุด โดยให้ปล่อยน้ำมันดีเซลก่อนเท่าที่ทำได้เพราะตลาดดีเซลตึงตัว ถึงวันประชุมปล่อยไปแล้วราว 325 ล้านบาร์เรล
มาตรการร่วม (Collective Action) ครั้งนี้เริ่มเมื่อ 11 มีนาคม 2026 หลังความขัดแย้งในตะวันออกกลางทำให้การขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซแทบหยุดชะงัก แถลงการณ์ของผู้อำนวยการบริหาร IEA ระบุว่าสมาชิกยังมีน้ำมันสำรองเหลืออีกมาก และพร้อมปล่อยเพิ่มหากจำเป็น
IEA ตกลงอะไรในการประชุม 7 ตุลาคม 2026
แถลงการณ์ของ IEA สรุปผลการประชุมไว้ดังนี้
- เร่งให้เสร็จ สมาชิกสนับสนุนให้เร่งปล่อยน้ำมันตามมาตรการร่วมเดือนมีนาคม 2026 เพื่อให้ครบโดยเร็วที่สุด
- ดีเซลก่อน สมาชิกสนับสนุนให้ปล่อยดีเซลสำรองก่อนเท่าที่ทำได้ เพราะตลาดดีเซลตึงตัวในขณะนี้
- ติดตามต่อเนื่อง สำนักเลขาธิการ IEA จะติดตามความคืบหน้าของแต่ละประเทศและวิเคราะห์ตลาดให้เป็นปัจจุบัน
- รับลูกแถลงการณ์ G7 ผู้เข้าประชุมยินดีกับแถลงการณ์ของผู้นำ G7 ด้านความมั่นคงทางพลังงานและเสถียรภาพตลาด ที่เน้นการค้าพลังงานอย่างเสรี
- ทบทวนอีกครั้งสัปดาห์หน้า สมาชิกจะประเมินสถานการณ์อีกครั้งในการประชุมคณะกรรมการบริหาร (Governing Board) ของ IEA ตามกำหนดสัปดาห์ถัดไป
น้ำมันสำรองของ IEA ปล่อยไปแล้วเท่าไร และเหลือเท่าไร
| รายการ | ปริมาณ |
|---|---|
| มติปล่อยน้ำมันสำรองของ 32 ประเทศสมาชิก (11 มีนาคม 2026) | 400 ล้านบาร์เรล |
| ปล่อยแล้วถึง 7 ตุลาคม 2026 | ราว 325 ล้านบาร์เรล |
| ให้คำมั่นแล้วแต่ยังไม่ปล่อย | ราว 100 ล้านบาร์เรล |
| น้ำมันสำรองฉุกเฉินที่ภาครัฐของสมาชิกถือครองอยู่ | ราว 1.1 พันล้านบาร์เรล |
| ในจำนวนนี้เป็นดีเซล | มากกว่า 200 ล้านบาร์เรล |
IEA ระบุว่าบางประเทศปล่อยมากกว่าที่ให้คำมั่นไว้ แต่ไม่ได้แยกตัวเลขรายประเทศในแถลงการณ์ ตอนประกาศมาตรการเมื่อเดือนมีนาคม IEA ระบุว่าสมาชิกมีน้ำมันสำรองฉุกเฉินมากกว่า 1.2 พันล้านบาร์เรล และมีสต็อกของภาคอุตสาหกรรมที่รัฐบังคับให้ถือไว้อีก 600 ล้านบาร์เรล
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
ประกาศเดือนมีนาคมของ IEA ระบุว่าปี 2025 มีน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูปผ่านช่องแคบฮอร์มุซเฉลี่ย 20 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือราว 25% ของการค้าน้ำมันทางทะเลของโลก และในเวลานั้นปริมาณส่งออกผ่านช่องแคบเหลือไม่ถึง 10% ของระดับก่อนความขัดแย้ง มาตรการนี้เป็นการปล่อยน้ำมันสำรองร่วมกันครั้งที่ 6 นับตั้งแต่ก่อตั้ง IEA ในปี 1974 ครั้งก่อนหน้าเกิดในปี 1991, 2005, 2011 และสองครั้งในปี 2022
บทวิเคราะห์ของ IEA เมื่อ 18 กันยายน 2026 ระบุว่าสต็อกน้ำมันโลกลดลงในอัตราสูงเป็นประวัติการณ์ 2.8 ล้านบาร์เรลต่อวันตลอด 6 เดือนก่อนหน้า และต่ำกว่าระดับก่อนความขัดแย้ง 507 ล้านบาร์เรล บางประเทศในเอเชียต้องใช้มาตรการปันส่วนเชื้อเพลิงและประหยัดพลังงานฉุกเฉิน
ฝั่งผู้ผลิต Amin H. Nasser ประธานและซีอีโอของ Aramco กล่าวที่กรุงลอนดอนเมื่อ 5 ตุลาคม 2026 ว่าโลกเข้าสู่วิกฤตนี้ด้วยสต็อกน้ำมันรวมเกือบ 10 พันล้านบาร์เรล นับจากนั้นอุปทานหายไปเกือบ 3 พันล้านบาร์เรล และถูกชดเชยด้วยสต็อกมากกว่า 1 พันล้านบาร์เรล เขาระบุว่าตามการประมาณการ สต็อกเชิงพาณิชย์ที่เหลือมีไม่ถึง 6 พันล้านบาร์เรล และส่วนใหญ่ไม่สามารถนำมาใช้ได้จริง
ไทยอยู่ตรงไหนในมาตรการของ IEA
ไทยเป็นหนึ่งใน 14 ประเทศ Association ของ IEA ไม่ใช่ประเทศสมาชิก ประเทศสมาชิกต้องมีน้ำมันดิบหรือน้ำมันสำเร็จรูปสำรองเท่ากับการนำเข้าสุทธิ 90 วันของปีก่อนหน้า และพร้อมใช้เมื่ออุปทานโลกสะดุด มาตรการปล่อยน้ำมันสำรองร่วมจึงเป็นพันธะของ 32 ประเทศสมาชิก แต่ผลต่อราคาเกิดในตลาดโลกที่ไทยซื้อน้ำมันอยู่ด้วย
โครงสร้างราคาน้ำมันที่สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) เผยแพร่สำหรับวันที่ 8 ตุลาคม 2026 แสดงว่าดีเซลหมุนเร็วในกรุงเทพฯ มีส่วนประกอบดังนี้
| ส่วนประกอบราคาดีเซลหมุนเร็ว (กรุงเทพฯ) | บาทต่อลิตร |
|---|---|
| ราคา ณ โรงกลั่น | 35.86 |
| ส่วนลดราคา ณ โรงกลั่น | −4.00 |
| ภาษีสรรพสามิตและภาษีเทศบาล | 7.61 |
| กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (เงินชดเชย) | −2.00 |
| กองทุนอนุรักษ์พลังงาน | 0.05 |
| ค่าการตลาด | 1.91 |
| ภาษีมูลค่าเพิ่ม (ของราคาขายส่งและค่าการตลาด) | 2.76 |
| ราคาขายปลีก | 42.19 |
ในวันเดียวกัน ดีเซลหมุนเร็ว บี20 อยู่ที่ 37.19 บาทต่อลิตร (กองทุนน้ำมันฯ ชดเชย 6.25 บาท) แก๊สโซฮอล์ 95 อี10 อยู่ที่ 40.69 บาท และเบนซิน 95 อยู่ที่ 49.68 บาทต่อลิตร สนพ. หมายเหตุว่าโครงสร้างนี้เผยแพร่เพื่อการอ้างอิง ไม่ใช่ราคาที่ภาครัฐกำหนด ก่อนหน้านี้ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นตัวขับเคลื่อนหลักของเงินเฟ้อไทยเดือนกันยายน 2026
ผลต่อองค์กรไทย
- ต้นทุนขนส่งยังผูกกับกองทุนน้ำมันฯ ราคาดีเซล 42.19 บาทต่อลิตรรวมเงินชดเชยจากกองทุนน้ำมันฯ 2 บาทและส่วนลดราคา ณ โรงกลั่น 4 บาทแล้ว องค์กรที่มีต้นทุนโลจิสติกส์สูงควรทำประมาณการไว้หลายกรณี เพราะราคาหน้าปั๊มขึ้นกับทั้งตลาดโลกและนโยบายในประเทศ
- ตรวจน้ำมันสำหรับเครื่องปั่นไฟสำรอง Data Center โรงพยาบาล และโรงงานที่ต้องเดินระบบต่อเนื่องพึ่งดีเซลเมื่อไฟดับ การที่ IEA ให้ปล่อยดีเซลเป็นลำดับแรกสะท้อนว่าตลาดดีเซลตึงตัวเป็นพิเศษ ควรทบทวนปริมาณสำรองในถัง สัญญาเติมน้ำมันฉุกเฉิน และคุณภาพน้ำมันที่เก็บไว้นาน
- ใช้ตัวเลขของ IEA วางกรอบความเสี่ยง น้ำมันที่ให้คำมั่นแต่ยังไม่ปล่อยเหลือราว 100 ล้านบาร์เรล ขณะที่สต็อกโลกลดลงวันละ 2.8 ล้านบาร์เรลในช่วง 6 เดือนก่อนหน้า ฝ่ายจัดซื้อและการเงินไม่ควรสมมติว่าราคาเชื้อเพลิงจะกลับสู่ระดับก่อนวิกฤตในเร็ววัน
- ติดตามการประชุม Governing Board ของ IEA สัปดาห์หน้า หากสมาชิกตัดสินใจปล่อยน้ำมันสำรองรอบใหม่จากปริมาณราว 1.1 พันล้านบาร์เรลที่เหลืออยู่ จะเป็นสัญญาณสำคัญต่อราคาดีเซลในเอเชีย
- มองความเสี่ยงพลังงานทั้งระบบ วิกฤตเดียวกันกระทบทั้งน้ำมันและก๊าซ LNG ที่ไทยใช้ผลิตไฟฟ้า อ่านประกอบได้ในIEA ชี้ไทยจะพึ่งก๊าซนำเข้าราว 60% ภายในปี 2030 และดูข่าวพลังงานเพิ่มเติมได้ที่หมวดพลังงาน
คำถามที่พบบ่อย
IEA ตัดสินใจอะไรเรื่องน้ำมันสำรองเมื่อ 7 ตุลาคม 2026?
ประเทศสมาชิก IEA สนับสนุนให้เร่งปล่อยน้ำมันสำรองฉุกเฉินตามมาตรการร่วมเดือนมีนาคม 2026 ให้เสร็จเร็วที่สุด และให้ปล่อยน้ำมันดีเซลก่อนเท่าที่ทำได้เพราะตลาดดีเซลตึงตัว สมาชิกจะทบทวนสถานการณ์อีกครั้งในการประชุมคณะกรรมการบริหาร (Governing Board) ของ IEA สัปดาห์ถัดไป
IEA ปล่อยน้ำมันสำรองไปแล้วเท่าไรและเหลือเท่าไร?
IEA ระบุว่าถึง 7 ตุลาคม 2026 ปล่อยน้ำมันตามมาตรการเดือนมีนาคมไปแล้วราว 325 ล้านบาร์เรล ส่วนที่ให้คำมั่นแต่ยังไม่ปล่อยมีราว 100 ล้านบาร์เรล และสมาชิกยังมีน้ำมันสำรองฉุกเฉินที่ภาครัฐถือครองราว 1.1 พันล้านบาร์เรล รวมดีเซลมากกว่า 200 ล้านบาร์เรล
ทำไม IEA ให้ปล่อยน้ำมันดีเซลก่อน?
แถลงการณ์ของ IEA ให้เหตุผลว่าตลาดดีเซลตึงตัวในขณะนี้ สมาชิกจึงสนับสนุนให้ปล่อยดีเซลสำรองก่อนเท่าที่ทำได้ ดีเซลเป็นเชื้อเพลิงหลักของรถบรรทุก การขนส่ง และเครื่องปั่นไฟสำรอง ซึ่งสมาชิก IEA ยังมีดีเซลสำรองมากกว่า 200 ล้านบาร์เรล
การปล่อยน้ำมันสำรองของ IEA เกี่ยวกับไทยอย่างไร?
ไทยเป็นประเทศ Association ของ IEA จึงไม่อยู่ใน 32 ประเทศสมาชิกที่ร่วมปล่อยน้ำมันสำรอง แต่ไทยซื้อน้ำมันจากตลาดโลกชุดเดียวกัน ราคาดีเซลหมุนเร็วในกรุงเทพฯ วันที่ 8 ตุลาคม 2026 อยู่ที่ 42.19 บาทต่อลิตร ตามโครงสร้างราคาของ สนพ. ซึ่งรวมเงินชดเชยจากกองทุนน้ำมันฯ 2 บาทต่อลิตรแล้ว
แหล่งอ้างอิง
- Statement by IEA Executive Director on meeting of IEA Member governments on 7 October 2026 — International Energy Agency (IEA)
- IEA Member countries to carry out largest ever oil stock release amid market disruptions from Middle East conflict — International Energy Agency (IEA)
- Oil markets strain to plug the gap left by Middle East supply shortfall — International Energy Agency (IEA)
- Membership — International Energy Agency (IEA)
- โครงสร้างราคาขายปลีกน้ำมัน 8 ต.ค. 2569 — สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.)
- Remarks by Amin H. Nasser at the 2026 Energy Intelligence Forum in London — Aramco
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ