มิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี: นักเศรษฐศาสตร์ผู้ได้รางวัลโนเบลปี 1976 จากไปเมื่อ 16 พ.ย. 2006 ที่ซานฟรานซิสโก ผลงานเรื่องเงินและเงินเฟ้อเปลี่ยนวิธีคิดของธนาคารกลาง
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที ผู้เข้าชม 1
สรุปประเด็นสำคัญ
- มิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี ครบวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 นับจากที่เขาเสียชีวิตที่ซานฟรานซิสโกเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2006 ตามข้อมูลของ NobelPrize.org
- ปีเดียวกันยังครบ 50 ปีที่ฟรีดแมนได้รางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ปี 1976 จากผลงานด้านการบริโภค ประวัติและทฤษฎีการเงิน และความซับซ้อนของนโยบายรักษาเสถียรภาพ
- เหตุที่วาระมิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี ยังสำคัญ: ราชบัณฑิตยสภาวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดนระบุว่างานของเขาทำให้ธนาคารกลางทบทวนนโยบายการเงิน และเป็นเรื่องหายากที่นักเศรษฐศาสตร์คนหนึ่งจะมีอิทธิพลต่อนโยบายจริงขนาดนี้
- สอนที่มหาวิทยาลัยชิคาโก 1946–1976 เป็นนักวิจัยอาวุโสของ Hoover Institution 1977–2006 และได้เหรียญอิสรภาพประธานาธิบดีสหรัฐฯ ปี 1988
มิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี ครบวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 นับจากที่นักเศรษฐศาสตร์ชาวอเมริกันผู้ได้รางวัลโนเบลปี 1976 เสียชีวิตที่ซานฟรานซิสโก รัฐแคลิฟอร์เนีย เมื่อ 16 พฤศจิกายน 2006 หน้าข้อมูลของ NobelPrize.org ระบุว่าเขาถูกยกให้เป็นผู้ก่อตั้งแนวคิดการเงินนิยม (monetarism) และเป็นผู้นำของสำนักเศรษฐศาสตร์ชิคาโก ปีนี้จึงครบทั้ง 20 ปีที่เขาจากไป และ 50 ปีของรางวัลโนเบลของเขา
มิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี: เขาเป็นใคร
NobelPrize.org ให้ข้อมูลพื้นฐานไว้ดังนี้
| รายการ | ข้อมูล |
|---|---|
| เกิด | 31 กรกฎาคม 1912 ที่บรุกลิน นิวยอร์ก |
| เสียชีวิต | 16 พฤศจิกายน 2006 ที่ซานฟรานซิสโก แคลิฟอร์เนีย |
| สังกัดเมื่อได้รางวัล | มหาวิทยาลัยชิคาโก |
| รางวัล | รางวัลเศรษฐศาสตร์เพื่อรำลึกถึงอัลเฟรด โนเบล ปี 1976 |
| ผลงานที่รู้จักมากที่สุด | ทฤษฎีการเงิน ผู้ก่อตั้งแนวคิดการเงินนิยม |
หน้าเดียวกันระบุว่าพ่อแม่ของเขาเป็นผู้อพยพจากดินแดนที่ปัจจุบันคือยูเครน เขาจบจากมหาวิทยาลัยรัตเกอร์สในปี 1932 แล้วไปเรียนต่อที่มหาวิทยาลัยชิคาโก ก่อนรับตำแหน่งสอนทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ที่นั่นในปี 1946 ผลงานของเขามีทั้งหนังสือ บทความ คอลัมน์นิตยสาร และรายการโทรทัศน์

จากนักคณิตศาสตร์สู่นักเศรษฐศาสตร์
เรื่องราวเบื้องหลังมิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี เริ่มจากเด็กหนุ่มที่อยากเป็นนักคณิตศาสตร์ประกันภัย ในอัตชีวประวัติที่เขียนให้มูลนิธิโนเบล (Biographical) ฟรีดแมนเล่าว่าเขาจบมัธยมที่เมืองราห์เวย์ รัฐนิวเจอร์ซีย์ ปี 1928 ก่อนอายุครบ 16 ปี ได้ทุนเรียนที่รัตเกอร์ส และหาเงินเรียนเองด้วยการเป็นบริกรและพนักงานร้านค้า ตอนแรกเขาตั้งใจเป็นนักคณิตศาสตร์ประกันภัย แต่ได้อาจารย์ Arthur F. Burns และ Homer Jones จุดประกายให้หันมาเรียนเศรษฐศาสตร์
ปีแรกที่ชิคาโก (1932–33) เป็นปีที่ลำบากที่สุดด้านการเงิน แต่เขาเขียนว่าเป็นปีที่เปิดโลกทางความคิด และเป็นปีที่พบ Rose Director เพื่อนนักศึกษาเศรษฐศาสตร์ ทั้งสองแต่งงานกันหกปีต่อมา และเธอเป็นหุ้นส่วนในงานทุกชิ้นของเขานับแต่นั้น
ลำดับเหตุการณ์ก่อนครบมิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี
| ปี | เหตุการณ์ | แหล่ง |
|---|---|---|
| 1912 | เกิด 31 ก.ค. ที่บรุกลิน นิวยอร์ก | NobelPrize.org |
| 1932 | จบมหาวิทยาลัยรัตเกอร์ส ไปเรียนต่อที่ชิคาโก | NobelPrize.org |
| 1937 | เข้าทีมวิจัย National Bureau of Economic Research (อยู่ถึงปี 1981) | Hoover Institution |
| 1941–1943 | ทำงานที่กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ด้านนโยบายภาษีช่วงสงคราม | ฟรีดแมน (Biographical) |
| 1946 | เริ่มสอนที่มหาวิทยาลัยชิคาโก (ถึงปี 1976) | Hoover Institution |
| 1956 | วางทฤษฎีว่าปริมาณเงินมีผลต่อเศรษฐกิจจริงในระยะสั้นและระดับราคาในระยะยาว | NobelPrize.org |
| 1962 | หนังสือ Capitalism and Freedom เขียนกับโรส ฟรีดแมน | Hoover Institution |
| 1966 | เริ่มเขียนคอลัมน์ใน Newsweek (ถึงปี 1983) | Hoover Institution |
| 1976 | ได้รางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ | NobelPrize.org |
| 1977 | เป็นนักวิจัยอาวุโสของ Hoover Institution (ถึงปี 2006) | Hoover Institution |
| 1980 | หนังสือและรายการโทรทัศน์ Free to Choose 10 ตอนทาง PBS | Hoover Institution |
| 1988 | ได้เหรียญอิสรภาพประธานาธิบดีและเหรียญวิทยาศาสตร์แห่งชาติ | Hoover Institution |
| 16 พ.ย. 2006 | เสียชีวิตที่ซานฟรานซิสโก | NobelPrize.org |
รางวัลโนเบล 1976: "เงินมีความสำคัญ"
หัวใจของวาระมิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี คือรางวัลโนเบลปี 1976 ประกาศรางวัลของราชบัณฑิตยสภาวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน ระบุว่าชื่อของฟรีดแมนผูกอยู่กับการฟื้นบทบาทของเงินในการอธิบายเงินเฟ้อ และการกลับมาเข้าใจเครื่องมือนโยบายการเงินอีกครั้ง เขาเป็นที่มาของวลี "money matters" หรือแม้แต่ "only money matters" (เงินเท่านั้นที่สำคัญ) จนเกิดแนวคิดการเงินนิยมเป็นสำนักชิคาโก
ประกาศฉบับเดียวกันเขียนว่าข้อถกเถียงเรื่องทฤษฎีของฟรีดแมนนำไปสู่การทบทวนนโยบายการเงินของธนาคารกลาง เริ่มจากสหรัฐฯ และ "เป็นเรื่องหายากมากที่นักเศรษฐศาสตร์จะมีอิทธิพลทั้งทางตรงและทางอ้อม ไม่เฉพาะต่อทิศทางการวิจัย แต่ต่อนโยบายจริงด้วย" นี่คือเหตุที่การรำลึกมิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี ยังเกี่ยวกับคนที่ติดตามดอกเบี้ยและเงินเฟ้อในวันนี้
ราชบัณฑิตยสภาฯ ยังเห็นว่าในแง่วิทยาศาสตร์ล้วน ๆ ผลงานชิ้นอื่นของเขาน่าสนใจกว่างานด้านการเงิน โดยเฉพาะการปรับทฤษฎีการบริโภคใหม่บนสมมติฐานว่า "รายได้ถาวร" ไม่ใช่รายได้ปีต่อปี เป็นตัวกำหนดการบริโภค

รายได้ถาวร: แนวคิดที่เริ่มจากรายได้ของหมอ
ผลงานที่ถูกพูดถึงน้อยกว่าในวาระมิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี คือทฤษฎีรายได้ถาวร ฟรีดแมนเล่าในอัตชีวประวัติว่าเขาเข้า National Bureau of Economic Research เมื่อฤดูใบไม้ร่วงปี 1937 เพื่อช่วย Simon Kuznets ศึกษารายได้ของผู้ประกอบวิชาชีพ ผลงานร่วมชื่อ Incomes from Independent Professional Practice ใช้เป็นวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกของเขาที่โคลัมเบียด้วย หนังสือเสร็จตั้งแต่ปี 1940 แต่ต้องเลื่อนตีพิมพ์ไปหลังสงคราม เพราะกรรมการบางคนของสำนักวิจัยโต้แย้งข้อสรุปว่าอำนาจผูกขาดของวิชาชีพแพทย์ทำให้รายได้หมอสูงกว่าทันตแพทย์มาก
เขาเขียนว่าในทางวิทยาศาสตร์ ที่สำคัญกว่านั้นคือหนังสือเล่มนี้แนะนำแนวคิดรายได้ถาวรและรายได้ชั่วคราว ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นสมมติฐานรายได้ถาวร (permanent income hypothesis) จากการคุยกันข้างเตาผิงที่บ้านพักฤดูร้อนในนิวแฮมป์เชียร์กับภรรยาและเพื่อนนักเศรษฐศาสตร์ Dorothy S. Brady และ Margaret Reid
ปริมาณเงิน อัตราแลกเปลี่ยนลอยตัว และงานกับ Anna Schwartz
งานด้านเงินที่ทำให้เกิดวาระมิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี เริ่มเป็นรูปเป็นร่างหลังเขากลับมาสอนที่ชิคาโกในปี 1946 เขารับผิดชอบงานศึกษาบทบาทของเงินในวัฏจักรธุรกิจที่ National Bureau และตั้ง "Workshop in Money and Banking" ที่ชิคาโก เขาเขียนว่า Anna J. Schwartz นำทักษะนักประวัติศาสตร์เศรษฐกิจมาเสริมงานด้านประวัติและสถิติการเงินของทั้งคู่
ฤดูใบไม้ร่วงปี 1950 เขาไปเป็นที่ปรึกษาในปารีสให้หน่วยงานที่บริหารแผนมาร์แชลล์ งานหลักคือศึกษาแผนชูมาน ซึ่งเป็นต้นทางของตลาดร่วมยุโรป เขาเล่าว่านี่คือจุดเริ่มความสนใจเรื่องอัตราแลกเปลี่ยนลอยตัว เพราะสรุปว่าตลาดร่วมจะไปไม่รอดถ้าไม่มีอัตราแลกเปลี่ยนลอยตัว ผลงานที่ตามมาคือเรียงความ The Case for Flexible Exchange Rates

งานสาธารณะ: Newsweek และ Free to Choose
คนทั่วไปที่รำลึกมิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี มักรู้จักเขาจากหนังสือและโทรทัศน์มากกว่างานวิชาการ ฟรีดแมนเขียนว่าตั้งแต่ต้นทศวรรษ 1960 เขาถูกดึงเข้าสู่เวทีสาธารณะมากขึ้น เป็นที่ปรึกษาเศรษฐกิจของวุฒิสมาชิกโกลด์วอเทอร์ในปี 1964 และอยู่ในคณะที่ปรึกษาเศรษฐกิจของริชาร์ด นิกสันในปี 1968 แต่ปฏิเสธตำแหน่งเต็มเวลาในวอชิงตันตลอด เพราะงานหลักของเขาคืองานวิทยาศาสตร์
Hoover Institution ระบุว่าเขาเขียนคอลัมน์ใน Newsweek ระหว่างปี 1966–1983 ส่วนหนังสือสำคัญด้านนโยบายสาธารณะ ได้แก่ Capitalism and Freedom (1962) และ Free to Choose (1980) ที่เขียนกับโรส ฟรีดแมน และทำคู่กับรายการโทรทัศน์ 10 ตอนทางเครือข่าย PBS ต้นปี 1980 Hoover ยังบันทึกว่าในปี 1988 เขาได้ทั้งเหรียญอิสรภาพประธานาธิบดี (Presidential Medal of Freedom) และเหรียญวิทยาศาสตร์แห่งชาติ (National Medal of Science)


มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน
มิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี เหลือมรดกที่ยังเห็นได้ทุกวันในข่าวเศรษฐกิจ Hoover Institution ซึ่งเขาเป็นนักวิจัยอาวุโสระหว่างปี 1977–2006 สรุปว่าเขาเป็นผู้นำสำนักการเงินชิคาโก ที่เน้นว่าปริมาณเงินเป็นทั้งเครื่องมือนโยบายของรัฐและตัวกำหนดวัฏจักรธุรกิจกับเงินเฟ้อ และงานด้านนโยบายสาธารณะของเขาเน้นการรักษาและขยายเสรีภาพของปัจเจกเสมอ
สำหรับผู้อ่านชาวไทยในวาระมิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี ประเด็นที่ราชบัณฑิตยสภาฯ ยกไว้เมื่อ 50 ปีก่อน คือการที่ธนาคารกลางต้องให้ความสำคัญกับเงินและนโยบายการเงินเมื่ออธิบายเงินเฟ้อ ยังเป็นพื้นของการถกเถียงเรื่องดอกเบี้ยนโยบายทุกครั้ง เรื่องประวัติศาสตร์เศรษฐกิจอื่นอ่านต่อได้ที่ รอบโดฮา 25 ปี และ ประชุมสุดยอดอาหารโลก 1996
คำถามที่พบบ่อย
มิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี นับจากเหตุการณ์อะไร?
มิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี นับจากวันที่ 16 พฤศจิกายน 2006 ซึ่ง NobelPrize.org ระบุว่าเป็นวันที่ฟรีดแมนเสียชีวิตที่ซานฟรานซิสโก รัฐแคลิฟอร์เนีย วันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 จึงครบ 20 ปี
มิลตัน ฟรีดแมนได้รางวัลโนเบลจากผลงานอะไร?
ฟรีดแมนได้รางวัลเศรษฐศาสตร์เพื่อรำลึกถึงอัลเฟรด โนเบล ปี 1976 จากผลงานด้านการวิเคราะห์การบริโภค ประวัติและทฤษฎีการเงิน และการแสดงให้เห็นความซับซ้อนของนโยบายรักษาเสถียรภาพ ปีที่ครบมิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี จึงเป็นปีที่รางวัลนี้ครบ 50 ปีด้วย
ทฤษฎีรายได้ถาวรของฟรีดแมนคืออะไร?
ประกาศรางวัลโนเบลปี 1976 อธิบายว่าฟรีดแมนเสนอว่ารายได้ถาวร (permanent income) ไม่ใช่รายได้ปีต่อปี เป็นตัวกำหนดการบริโภคของครัวเรือน ฟรีดแมนเล่าว่าแนวคิดนี้เริ่มจากหนังสือเรื่องรายได้ของผู้ประกอบวิชาชีพที่เขาเขียนกับ Simon Kuznets
มิลตัน ฟรีดแมนทำงานที่ไหน?
Hoover Institution ระบุว่าฟรีดแมนสอนที่มหาวิทยาลัยชิคาโกระหว่างปี 1946–1976 อยู่ในทีมวิจัยของ National Bureau of Economic Research ปี 1937–1981 และเป็นนักวิจัยอาวุโสของ Hoover Institution ปี 1977–2006 ซึ่งเป็นช่วงสุดท้ายก่อนครบมิลตัน ฟรีดแมน 20 ปี ในวันนี้
แหล่งอ้างอิง
- Milton Friedman – Facts — NobelPrize.org (Nobel Prize Outreach)
- Milton Friedman – Biographical — NobelPrize.org (Nobel Prize Outreach)
- The Prize in Economics 1976 – Press release — The Royal Swedish Academy of Sciences (NobelPrize.org)
- Milton Friedman — Hoover Institution, Stanford University
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- Royal Swedish Academy of Sciences3กระทรวงการคลัง96
- ประเทศและสถานที่
- สหรัฐอเมริกา822California59นิวยอร์ก104ยูเครน38ยุโรป413
- เหตุการณ์และงาน
- รางวัลโนเบล13
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ
