เส้นตาย AI Act 2 ธันวาคม 2026 คืออะไร องค์กรไทยที่ขายหรือใช้ AI ในยุโรปต้องเตรียมอะไร
เส้นตาย AI Act รอบถัดไปคือ 2 ธ.ค. 2026 ระบบ AI รุ่นเก่าต้องทำเครื่องหมายเนื้อหาที่สร้าง ส่วนกฎ high-risk เลื่อนไปปลายปี 2027 และ ส.ค. 2028 ตาม EU 2026/1744
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 8 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- เส้นตาย AI Act รอบถัดไปคือ 2 ธันวาคม 2026 ผู้ให้บริการระบบ AI สร้างเนื้อหาที่วางตลาดก่อน 2 สิงหาคม 2026 ต้องทำเครื่องหมายให้เครื่องอ่านได้ตามมาตรา 50(2)
- วันเดียวกันข้อห้ามใหม่เริ่มใช้กับระบบ AI ที่สร้างภาพหรือเสียงทางเพศของบุคคลโดยไม่ได้รับความยินยอม และสื่อล่วงละเมิดทางเพศเด็ก โทษสูงสุด 35 ล้านยูโรหรือ 7% ของรายได้ทั่วโลก
- Regulation (EU) 2026/1744 มีผล 27 กรกฎาคม 2026 เลื่อนกฎ high-risk ตาม Annex III ไป 2 ธันวาคม 2027 และระบบในผลิตภัณฑ์ตาม Annex I ไป 2 สิงหาคม 2028
- บริษัทนอก EU เข้าข่ายได้เมื่อวางระบบในตลาด EU หรือเมื่อผลลัพธ์ของระบบถูกใช้ใน EU ตามมาตรา 2 ส่วนการฝ่าฝืนมาตรา 50 มีโทษสูงสุด 15 ล้านยูโรหรือ 3%
- SpaceXSI จะเปิดลายน้ำข้อความใน Grok เป็นค่าเริ่มต้นตั้งแต่ 7 พฤศจิกายน 2026 ทุก endpoint ส่วน Anthropic ระบุว่าใส่เครื่องหมายใน Claude ทุกภูมิภาคที่ให้บริการ
เส้นตาย AI Act รอบถัดไปคือวันที่ 2 ธันวาคม 2026 ผู้ให้บริการระบบ AI สร้างเนื้อหาที่วางตลาดก่อน 2 สิงหาคม 2026 ต้องทำเครื่องหมายผลลัพธ์ให้เครื่องอ่านได้ และข้อห้ามใหม่เรื่องเนื้อหาทางเพศที่ไม่ได้รับความยินยอมเริ่มมีผล ส่วนกฎ high-risk ถูกเลื่อนไป 2 ธันวาคม 2027 และ 2 สิงหาคม 2028 ตาม Regulation (EU) 2026/1744
เส้นตาย AI Act เปลี่ยนไปอย่างไรหลัง AI Omnibus
กฎหมายที่เปลี่ยนเส้นตาย AI Act คือ AI Omnibus หรือ Regulation (EU) 2026/1744 ลงวันที่ 8 กรกฎาคม 2026 ประกาศในวารสารทางการของ EU วันที่ 24 กรกฎาคม และมีผลในวันที่ 27 กรกฎาคม กฎหมายนี้เลื่อนเฉพาะส่วนที่ EU เห็นว่ามาตรฐานและเครื่องมือยังไม่พร้อม และเพิ่มข้อห้ามใหม่ จึงไม่ใช่การเลื่อนทั้งฉบับ
คณะกรรมาธิการยุโรปสรุปว่า AI Act มีผลทั่วไปตั้งแต่ 2 สิงหาคม 2026 ส่วนเส้นตาย AI Act อื่นเป็นไปตามตารางนี้
| วันที่ | สิ่งที่มีผล | ใครต้องสนใจ |
|---|---|---|
| 2 กุมภาพันธ์ 2025 | ข้อห้ามการใช้ AI บางประเภท และหน้าที่เรื่อง AI literacy | ผู้ให้บริการและผู้ใช้งานทุกราย |
| 2 สิงหาคม 2025 | กฎธรรมาภิบาลและหน้าที่ของโมเดล GPAI | ผู้พัฒนาโมเดลพื้นฐาน |
| 27 กรกฎาคม 2026 | AI Omnibus มีผล | ทุกฝ่าย |
| 2 สิงหาคม 2026 | AI Act มีผลทั่วไป รวมหน้าที่ความโปร่งใสมาตรา 50 และการบังคับใช้โดย AI Office กับหน่วยงานของรัฐสมาชิก | ผู้ให้บริการและผู้ใช้งาน |
| 2 ธันวาคม 2026 | ระบบที่วางตลาดก่อน 2 สิงหาคม 2026 ต้องทำตามมาตรา 50(2) และข้อห้ามใหม่มาตรา 5(1)(ba), (bb) เริ่มใช้ | ผู้ให้บริการ AI สร้างเนื้อหา |
| 2 สิงหาคม 2027 | รัฐสมาชิกต้องมี AI regulatory sandbox ระดับชาติที่ใช้งานได้ | ผู้พัฒนาที่ต้องการทดสอบ |
| 2 ธันวาคม 2027 | กฎ high-risk ตาม Annex III | ผู้ใช้ AI ในงานจ้างงาน การศึกษา ไบโอเมตริกซ์ และโครงสร้างพื้นฐาน |
| 2 สิงหาคม 2028 | กฎ high-risk ตาม Annex I | ผู้ผลิตสินค้าที่ฝัง AI เช่น ลิฟต์ และของเล่น |
เส้นตาย AI Act 2 ธันวาคม 2026 บังคับอะไรบ้าง
เครื่องหมายที่เครื่องอ่านได้ มาตรา 50(2) ให้ผู้ให้บริการระบบ AI รวมระบบ AI ทั่วไป ที่สร้างเสียง ภาพ วิดีโอ หรือข้อความ ทำให้ผลลัพธ์ถูกทำเครื่องหมายในรูปแบบที่เครื่องอ่านได้และตรวจพบได้ว่ามาจาก AI หน้าที่นี้ไม่ใช้กับงานช่วยแก้ไขตามปกติที่ไม่เปลี่ยนสาระของข้อมูลเข้า ระบบที่วางตลาดตั้งแต่ 2 สิงหาคม 2026 ต้องทำทันที ส่วนระบบเดิมได้ช่วงเปลี่ยนผ่าน 4 เดือนถึงเส้นตาย AI Act วันนี้
ข้อห้ามใหม่ มาตรา 5(1)(ba) ห้ามวางตลาด เปิดใช้ หรือใช้ระบบที่สร้างหรือดัดแปลงภาพ วิดีโอ หรือเสียงเสมือนจริงที่แสดงอวัยวะส่วนตัวหรือกิจกรรมทางเพศของบุคคลที่ระบุตัวได้ โดยไม่ได้รับความยินยอมอย่างชัดแจ้ง ส่วน (bb) ครอบคลุมสื่อล่วงละเมิดทางเพศเด็ก ข้อห้ามใช้เมื่อการสร้างเนื้อหาเป็นวัตถุประสงค์ของระบบ หรือเมื่อระบบสร้างได้โดยคาดหมายได้และไม่มีมาตรการกันที่เพียงพอ
อย่าสับสนกับมาตรา 50(4) ซึ่งเป็นหน้าที่ของผู้ใช้งาน ผู้ใช้ AI สร้าง deepfake ต้องเปิดเผยว่าเนื้อหาถูกสร้างหรือดัดแปลงด้วย AI และข้อความที่เผยแพร่เพื่อแจ้งข้อมูลเรื่องสาธารณะก็ต้องเปิดเผยเช่นกัน
Commission และ AI Board ยืนยันว่า Code of Practice ด้านความโปร่งใสของเนื้อหาจาก AI เป็นเครื่องมือโดยสมัครใจที่ใช้แสดงการทำตามหน้าที่ได้ องค์กรไม่ต้องลงนาม แต่ควรใช้เป็นรายการตรวจ
บริษัทไทยเข้าข่ายเมื่อไร
เส้นตาย AI Act ไม่ได้ใช้เฉพาะบริษัทในยุโรป มาตรา 2 ไม่ได้ดูที่ตั้งบริษัทอย่างเดียว ผู้ให้บริการที่วางระบบ AI ในตลาด EU เข้าข่ายไม่ว่าจะตั้งอยู่ที่ใด และผู้ให้บริการหรือผู้ใช้งานในประเทศที่สามก็เข้าข่ายเมื่อผลลัพธ์ของระบบถูกใช้ใน EU
| สถานการณ์ของบริษัทไทย | เส้นตาย AI Act เกี่ยวหรือไม่ | สิ่งที่ควรตรวจ |
|---|---|---|
| ขายแอปหรือ SaaS ที่สร้างข้อความ ภาพ หรือเสียงให้ลูกค้าใน EU | เกี่ยวโดยตรง | มาตรา 50(2) และวันที่วางตลาด |
| รับจ้างทำเนื้อหาด้วย AI ให้ลูกค้ายุโรป | อาจเกี่ยว เพราะผลลัพธ์ถูกใช้ใน EU | มาตรา 50(4) และข้อตกลงในสัญญา |
| ส่งออกสินค้าที่ฝัง AI ไป EU | เกี่ยวในปี 2027–2028 | Annex I และเอกสารของผู้ผลิต |
| ใช้ AI คัดกรองผู้สมัครงานในสำนักงานยุโรป | เกี่ยวในปี 2027 | Annex III หมวดการจ้างงาน |
| ใช้ AI ภายในองค์กรในไทย โดยผลลัพธ์ไม่ออกนอกประเทศ | ไม่เข้าเงื่อนไขมาตรา 2 | PDPA และกฎหมายไทยเป็นหลัก |
ตารางนี้เป็นแนวคิดเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย องค์กรที่มีรายได้จากยุโรปควรให้ที่ปรึกษายืนยันบทบาทของตนว่าเป็นผู้ให้บริการหรือผู้ใช้งาน เพราะหน้าที่ต่างกัน
ผู้ให้บริการ AI รับมือเส้นตาย AI Act อย่างไร
ผู้ให้บริการโมเดลรายใหญ่เริ่มเตรียมรับเส้นตาย AI Act แล้ว และแนวทางไม่เหมือนกัน องค์กรไทยที่เรียก API ควรรู้ว่าผลลัพธ์ที่ได้รับมีอะไรเปลี่ยนไปบ้าง
| ผู้ให้บริการ | ลายน้ำข้อความ | ขอบเขต | ปิดได้หรือไม่ |
|---|---|---|---|
| SpaceXSI (Grok) | เริ่ม 7 พฤศจิกายน 2026 ใน 7 โมเดล ตั้งแต่ grok-4.20 ถึง grok-4.7 | ทุก endpoint รวม api.x.ai |
Team admin ปิดรายโมเดลได้ ต้องยืนยันว่ามีข้อยกเว้นตามกฎหมาย |
| Anthropic (Claude) | รุ่นที่เปิดใน EU ตั้งแต่ 2 สิงหาคม 2026 มีตั้งแต่วันแรก รุ่นเก่าทยอยเพิ่ม | ทุกภูมิภาคที่ให้บริการ | The Decoder รายงานจากอีเมลของบริษัทว่าลูกค้าปิดไม่ได้ แต่ Opus 4.6 และ Sonnet 4.6 ติดเฉพาะค่า sampling เริ่มต้น |
| OpenAI (ChatGPT, Codex) | ประกาศเมื่อ 5 ตุลาคม 2026 | ผู้ใช้ใน EU ส่วน API เลือกเปิดเอง | ลูกค้า API เป็นผู้เลือก |
เอกสารของ SpaceXSI ระบุว่าลายน้ำไม่เพิ่มอักขระหรือข้อความแฝง เพียงแต่กำกับการเลือกคำของโมเดล และตรวจสอบได้จาก header x-watermark ส่วนหน้าช่วยเหลือของ Anthropic ระบุว่าลงนามใน Code of Practice แล้ว ตาราง ณ วันที่เราตรวจ 1 พฤศจิกายน 2026 แสดงว่า Opus 4.8 ขึ้นไป Sonnet 5 ขึ้นไป และ Haiku 5.5 มีลายน้ำข้อความทั้งบนแพลตฟอร์มตรงและคลาวด์พาร์ตเนอร์ ส่วน Opus 4.7, Opus 4.6, Sonnet 4.6 และ Mythos 5 ยังไม่ขึ้นเครื่องหมาย แม้ The Decoder รายงานจากอีเมลของบริษัทว่ากำลังเพิ่มให้
ลายน้ำ AI ทำอะไรได้และทำอะไรไม่ได้
Anthropic เตือนว่าลายน้ำบอกได้แค่ว่าเนื้อหาอาจผ่าน Claude ไม่ใช่หลักฐานเด็ดขาด และการไม่พบลายน้ำก็ไม่ได้แปลว่ามนุษย์เขียน เพราะข้อความที่ถูกแก้ แปล หรือสั้นมากอาจตรวจไม่พบ
นอกจากลายน้ำในข้อความ ไฟล์ที่ Claude สร้างจะแนบ Content Credentials ตามมาตรฐาน C2PA ซึ่งเป็นข้อมูลกำกับที่ลงลายเซ็นไว้ และอาจหายไปเมื่อแปลงไฟล์ บันทึกซ้ำ หรือจับภาพหน้าจอ ส่วนเครื่องมือตรวจลายน้ำยังจำกัดการเข้าถึงทั้งสองราย SpaceXSI ให้ยื่นคำขอใช้ API ตรวจ ขณะที่ Anthropic เปิดในช่วงทดลองแบบจำกัดให้องค์กรที่เข้าเงื่อนไข องค์กรทั่วไปจึงยังใช้เครื่องมือเหล่านี้ตรวจเนื้อหาจากภายนอกเป็นประจำไม่ได้
โทษของการพลาดเส้นตาย AI Act
| การฝ่าฝืน | โทษปรับสูงสุด | มาตรา |
|---|---|---|
| ข้อห้ามมาตรา 5 รวมข้อห้ามใหม่ | 35 ล้านยูโร หรือ 7% ของรายได้ทั่วโลก | 99(3) |
| หน้าที่ความโปร่งใสมาตรา 50 | 15 ล้านยูโร หรือ 3% ของรายได้ทั่วโลก | 99(4)(g) |
| ให้ข้อมูลเท็จหรือไม่ครบแก่หน่วยงาน | ตามมาตรา 99(5) | 99(5) |
ทั้งสองแถวแรกใช้จำนวนที่สูงกว่า ยกเว้น SME และสตาร์ตอัปที่ใช้จำนวนที่ต่ำกว่าตามมาตรา 99(6) AI Omnibus ยังขยายการผ่อนปรนบางอย่างของ SME ไปถึงบริษัทขนาดกลางตอนล่าง (Small Mid-Cap) เช่น เอกสารเทคนิคแบบย่อ
อีกจุดที่ผ่อนลงนอกจากเส้นตาย AI Act คือมาตรา 4 เรื่อง AI literacy จากเดิมที่ต้องทำให้พนักงานมีความรู้ในระดับที่เพียงพอ มาเป็นการจัดมาตรการสนับสนุน โดยไม่ต้องรับประกันระดับความรู้ของแต่ละคน
องค์กรไทยควรทำอะไรก่อนเส้นตาย AI Act
- ทำบัญชีระบบ AI ที่แตะยุโรป ระบุว่าระบบใดสร้างเนื้อหา วางตลาดเมื่อไร ลูกค้าหรือผลลัพธ์อยู่ที่ไหน และใช้โมเดลของใคร
- กำหนดบทบาทให้ชัด บริษัทที่รวมโมเดลของคนอื่นเข้ากับผลิตภัณฑ์ของตนควรประเมินเอง Anthropic ก็ระบุว่าผู้ที่นำ Claude ไปใส่ในผลิตภัณฑ์ต้องประเมินหน้าที่ตามมาตรา 50 ด้วยตนเอง
- ตรวจการตั้งค่า API รวมค่า sampling และการปิดลายน้ำ หากจะปิดให้มีเหตุผลทางกฎหมายและเก็บบันทึกไว้ เพราะ SpaceXSI ให้ผู้ปิดยืนยันว่าเป็นผู้รับผิดชอบหน้าที่ทางกฎหมายเอง
- เพิ่มข้อกำหนดการเปิดเผยในงานเนื้อหาสำหรับยุโรป ทั้ง deepfake ข้อความเรื่องสาธารณะ และสัญญากับลูกค้า
- ตรวจว่าเครื่องมือสร้างภาพมีมาตรการกัน ตามข้อห้ามใหม่ โดยเฉพาะบริการที่ให้ผู้ใช้อัปโหลดรูปบุคคล
- เริ่มเตรียมงาน high-risk ตั้งแต่ตอนนี้ เส้นตาย AI Act ที่เลื่อนไปไม่ได้แปลว่ายกเลิก กฎชุดนี้ต้องมีการบริหารความเสี่ยง คุณภาพข้อมูล บันทึกการทำงาน และเอกสาร ซึ่งใช้เวลาจัดทำนาน
ฝั่งไทย องค์กรควรยึดแนวปฏิบัติ PDPA เรื่อง AI ของ สคส.เป็นฐาน แล้วค่อยเติมข้อกำหนดของ EU เฉพาะระบบที่เกี่ยวข้อง
บริการของ THAI DATA CLOUD ที่เกี่ยวข้อง
งานเตรียมรับเส้นตาย AI Act ทำให้หลายองค์กรต้องตอบให้ได้ว่าระบบ AI ของตนอยู่ที่ไหน และข้อมูลไหลไปทางใด Private Cloud ของ THAI DATA CLOUD เก็บข้อมูลไว้ในประเทศ รองรับ PDPA มีทีมวิศวกรไทยดูแล 24/7 และ SLA 99.9% องค์กรที่ต้องการแยกงาน AI ภายในออกจากระบบที่ให้บริการลูกค้าต่างประเทศจึงนำไปพิจารณาได้ (THAI DATA CLOUD เป็นผู้ดำเนินงานเว็บไซต์นี้)
ติดตามกฎหมายและนโยบายดิจิทัลอื่นได้ที่หมวดนโยบาย
ภาพบันทึก
คำถามที่พบบ่อย
เส้นตาย AI Act วันที่ 2 ธันวาคม 2026 ใครต้องทำอะไร?
เส้นตาย AI Act วันที่ 2 ธันวาคม 2026 ใช้กับผู้ให้บริการระบบ AI ที่สร้างเสียง ภาพ วิดีโอ หรือข้อความ และวางตลาดก่อน 2 สิงหาคม 2026 ซึ่งต้องทำเครื่องหมายผลลัพธ์ให้เครื่องอ่านได้ตามมาตรา 50(2) วันเดียวกันข้อห้ามใหม่เรื่องเนื้อหาทางเพศที่ไม่ได้รับความยินยอมก็เริ่มมีผล
AI Act ถูกเลื่อนหรือไม่?
เลื่อนเฉพาะบางส่วน Regulation (EU) 2026/1744 เลื่อนเส้นตาย AI Act ของระบบ high-risk ตาม Annex III ไป 2 ธันวาคม 2027 และระบบในผลิตภัณฑ์ตาม Annex I ไป 2 สิงหาคม 2028 ส่วนข้อห้าม กฎ GPAI และการบังคับใช้ไม่ได้ถูกเลื่อนตามไปด้วย
บริษัทไทยต้องทำตาม EU AI Act ไหม?
ขึ้นกับว่าระบบไปถึงยุโรปหรือไม่ มาตรา 2 ครอบคลุมผู้ให้บริการที่วางระบบในตลาด EU ไม่ว่าตั้งอยู่ที่ใด และผู้ให้บริการหรือผู้ใช้งานในประเทศที่สามเมื่อผลลัพธ์ของระบบถูกใช้ใน EU องค์กรที่ใช้ AI ภายในประเทศไทยอย่างเดียวไม่เข้าเงื่อนไขนี้ แต่ควรให้ที่ปรึกษากฎหมายยืนยันเป็นกรณีไป
ลายน้ำ AI ต้องแก้โค้ดในระบบของเราไหม?
เอกสารของ SpaceXSI ระบุว่าไม่ต้องแก้คำขอ และลายน้ำไม่เพิ่มอักขระหรือข้อความแฝงในคำตอบ หน้าช่วยเหลือของ Anthropic ก็ระบุว่าลายน้ำไม่เปลี่ยนความหมายของข้อความ สิ่งที่ควรตรวจคือองค์กรเองเข้าข่ายเส้นตาย AI Act หรือไม่ และเก็บการตั้งค่าไว้เป็นหลักฐาน
ฝ่าฝืน AI Act มีโทษเท่าไร?
ฝ่าฝืนข้อห้ามมาตรา 5 ปรับสูงสุด 35 ล้านยูโรหรือ 7% ของรายได้ทั่วโลก ฝ่าฝืนหน้าที่ความโปร่งใสมาตรา 50 ปรับสูงสุด 15 ล้านยูโรหรือ 3% แล้วแต่จำนวนใดสูงกว่า ส่วน SME และสตาร์ตอัปใช้จำนวนที่ต่ำกว่าตามมาตรา 99(6)
แหล่งอ้างอิง
- Regulation (EU) 2026/1744 of the European Parliament and of the Council of 8 July 2026 (AI Omnibus) — EUR-Lex, Official Journal of the European Union
- Regulation (EU) 2024/1689 (Artificial Intelligence Act) — EUR-Lex, Official Journal of the European Union
- AI Act | Shaping Europe's digital future — European Commission
- Output Watermarking — SpaceXSI
- How Claude marks AI-generated content — Anthropic
- Anthropic's watermark rollout leaves a loophole on two older Claude models — The Decoder
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- สหภาพยุโรป86Anthropic57European Commission25OpenAI82
- ประเทศและสถานที่
- ยุโรป301
- ผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยี
- Claude47ChatGPT31Claude Haiku 5.55
- กฎหมายและมาตรฐาน
- EU AI Act7PDPA253C2PA5
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ