SN 2026ahvu ซูเปอร์โนวา Type Ia ในกาแล็กซี NGC 1433 ห่างราว 50 ล้านปีแสง NOIRLab เผยภาพ 12 พ.ย. 2026 คาดสว่างสุดระหว่าง 18–23 พ.ย.
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 4 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- NSF NOIRLab เผยภาพ SN 2026ahvu เมื่อ 12 พฤศจิกายน 2026 ซูเปอร์โนวา Type Ia ในกาแล็กซีก้นหอยมีแกนบาร์ NGC 1433 ห่างราว 50 ล้านปีแสง
- ระบบ ATLAS พบวัตถุนี้เมื่อ 2 พฤศจิกายน 2026 กล้อง Keck II จัดว่าเป็นซูเปอร์โนวา Type Ia อายุน้อยเมื่อ 3 พ.ย. ความสว่างเพิ่มจากขนาดราว 17 เป็น 13.5 ภายในไม่กี่วัน
- NOIRLab คาดว่าจะสว่างสุดที่ขนาด 10.5–12.1 ระหว่าง 18 ถึง 23 พฤศจิกายน 2026 ตัวเลขนี้เป็นการประมาณและอาจปรับเมื่อมีข้อมูลเพิ่ม
- เป็นหนึ่งใน Type Ia ที่ใกล้โลกที่สุดนับตั้งแต่ซูเปอร์โนวาในกาแล็กซี Pinwheel (M101) ปี 2011 และสังเกตได้ด้วยกล้องดูดาวสมัครเล่นขนาดเล็กถึงปานกลางภายใต้เงื่อนไขที่ดี โดยเฉพาะจากซีกโลกใต้
NSF NOIRLab เผยภาพใหม่ของ SN 2026ahvu เมื่อ 12 พฤศจิกายน 2026 ซูเปอร์โนวา Type Ia ที่ปรากฏในกาแล็กซีก้นหอย NGC 1433 ห่างราว 50 ล้านปีแสง และคาดว่าจะสว่างสุดระหว่าง 18 ถึง 23 พฤศจิกายน 2026 ที่ขนาด 10.5–12.1 ภาพมาจากกล้อง Dark Energy Camera (DECam) และหอสังเกตการณ์ Gemini South ในชิลี
SN 2026ahvu พบได้อย่างไร
NOIRLab ระบุว่าระบบ Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System (ATLAS) พบวัตถุนี้เมื่อ 2 พฤศจิกายน 2026 เวลาราว 04:20 UTC ตอนแรกใช้ชื่อ AT 2026ahvu จากนั้นกล้อง Keck II ใช้เครื่อง DEIMOS ตรวจสเปกตรัมเมื่อ 3 พฤศจิกายน และจัดว่าเป็นซูเปอร์โนวา Type Ia อายุน้อย จึงได้ชื่อ SN 2026ahvu
| ข้อมูล | ที่ NOIRLab ระบุ |
|---|---|
| กาแล็กซีเจ้าบ้าน | NGC 1433 กาแล็กซีก้นหอยมีแกนบาร์ ห่างราว 50 ล้านปีแสง |
| วันที่พบ | 2 พฤศจิกายน 2026 โดย ATLAS |
| ประเภท | Type Ia จัดประเภทเมื่อ 3 พฤศจิกายน ด้วย Keck II |
| ความสว่างตอนพบ | ขนาดราว 17 |
| ความสว่างไม่กี่วันต่อมา | ขนาด 13.5 |
| คาดว่าสว่างสุด | ขนาด 10.5–12.1 ระหว่าง 18–23 พ.ย. 2026 |
NOIRLab อธิบายว่าสเกลขนาดความสว่างของนักดาราศาสตร์ ตัวเลขยิ่งน้อยยิ่งสว่าง และวันกับขนาดที่สว่างสุดเป็นค่าประมาณที่อาจปรับเมื่อมีการสังเกตเพิ่ม NOIRLab ใช้ค่าระยะทาง 50 ล้านปีแสงสำหรับ NGC 1433 และบอกว่าค่าประมาณที่ตีพิมพ์ต่างกันได้
Type Ia คืออะไร และทำไมช่วงต้นสำคัญ
NOIRLab อธิบายว่า Type Ia เกิดจากการระเบิดแบบนิวเคลียร์ความร้อนของดาวแคระขาว ซึ่งเป็นซากหนาแน่นของดาวแบบดวงอาทิตย์ ที่ดึงสสารจากดาวคู่ใกล้ชิดจนถึงจุดระเบิด นักดาราศาสตร์ใช้ Type Ia วัดระยะห่างในจักรวาล แต่ยังมีคำถามสำคัญเกี่ยวกับระบบดาวที่ก่อให้เกิดและกลไกการจุดระเบิด
การพบตั้งแต่ก่อนสว่างสุดและอยู่ค่อนข้างใกล้ ทำให้นักดาราศาสตร์ได้เห็นการพัฒนาช่วงต้นของการระเบิด และเก็บหลักฐานที่อาจหายไปอย่างรวดเร็วเมื่อเศษสสารที่ขยายตัวเปลี่ยนไป NOIRLab ระบุว่านี่เป็นหนึ่งใน Type Ia ที่ใกล้ที่สุดนับตั้งแต่ซูเปอร์โนวาที่พบในกาแล็กซี Pinwheel (Messier 101) เมื่อปี 2011 และข้อมูลช่วงแรกช่วยแยกสถานการณ์การระเบิดที่เป็นไปได้ รวมถึงหาสัญญาณว่าชนกับดาวคู่หรือสสารรอบดาวหรือไม่
กล้องใดจับภาพก่อนและหลังระเบิด
DECam ติดตั้งบนกล้องโทรทรรศน์ Víctor M. Blanco ขนาด 4 เมตรที่หอดูดาว Cerro Tololo ในชิลี ส่วน Gemini South เป็นครึ่งหนึ่งของหอสังเกตการณ์ International Gemini Observatory ที่ NSF ของสหรัฐฯ นำ NOIRLab เป็นผู้ดำเนินงาน
DECam เคยถ่าย NGC 1433 ไว้ก่อนการระเบิดระหว่างการสำรวจ Dark Energy Survey ปี 2013–2019 ทำให้เทียบสภาพแวดล้อมของซูเปอร์โนวาก่อนและหลังได้ ส่วนภาพจาก Gemini คมกว่าและเห็นระบบในรายละเอียดลึกกว่า NOIRLab ใช้ Blanco/DECam, Gemini และกล้อง Southern Astrophysical Research (SOAR) บน Cerro Pachón ในชิลีร่วมกันติดตามการเปลี่ยนความสว่างและสี และใช้สเปกโทรสโกปีดูว่าเศษสสารที่ขยายตัวประกอบด้วยอะไรและเคลื่อนเร็วเท่าไร
ดู SN 2026ahvu ได้หรือไม่
NOIRLab ระบุว่าซูเปอร์โนวานี้อยู่ในวิสัยของนักดาราศาสตร์สมัครเล่น ด้วยความสว่างที่รายงาน สังเกตได้แล้วในกล้องดูดาวขนาดเล็กถึงปานกลางภายใต้เงื่อนไขที่ดี โดยเฉพาะจากตำแหน่งทางใต้ที่ NGC 1433 ขึ้นสูงบนท้องฟ้า ในกล้องจะเห็นเป็นจุดแสงจางของดาวที่ระเบิดอยู่ในกาแล็กซีอื่น ข่าวต้นทางไม่ได้ให้เวลาหรือความสูงที่เห็นจากประเทศไทย ผู้ที่สนใจควรตรวจกับสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) หรือสมาคมดาราศาสตร์ไทย ก่อนวางแผนสังเกต
NOIRLab กำลังประสานการสังเกตข้ามหอสังเกตการณ์ที่ตนดำเนินงาน และเชิญหอสังเกตการณ์อื่นร่วมเก็บข้อมูลต่างช่วงคลื่นและต่างเขตเวลา เพื่อให้ได้ภาพสมบูรณ์ของการระเบิดตั้งแต่วันแรกจนถึงจุดสว่างสุดและช่วงจางลงยาว ๆ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ Type Ia เป็นเครื่องมือวัดการขยายตัวของเอกภพได้แม่นขึ้น
ติดตามข่าวดาราศาสตร์อื่นได้ที่หมวดดาราศาสตร์ และอ่านข่าวซูเปอร์โนวาอื่นได้ที่AT 2026abck กับ James Webb
คำถามที่พบบ่อย
SN 2026ahvu คืออะไร?
SN 2026ahvu คือซูเปอร์โนวา Type Ia ที่เพิ่งค้นพบในกาแล็กซีก้นหอย NGC 1433 ห่างราว 50 ล้านปีแสง NOIRLab ระบุว่าเป็นการระเบิดของดาวแคระขาวที่ดึงสสารจากดาวคู่ใกล้ชิด ระบบ ATLAS พบเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2026 และกล้อง Keck II จัดประเภทเมื่อ 3 พฤศจิกายน
SN 2026ahvu จะสว่างสุดเมื่อไร?
NOIRLab คาดว่า SN 2026ahvu จะสว่างสุดที่ขนาด 10.5–12.1 ระหว่าง 18 ถึง 23 พฤศจิกายน 2026 NOIRLab ย้ำว่าขนาดและวันที่เป็นการประมาณและอาจปรับตามการสังเกตที่เพิ่มขึ้น ตัวเลขขนาดยิ่งน้อยยิ่งสว่าง
ดู SN 2026ahvu ด้วยตาเปล่าได้ไหม?
NOIRLab ระบุว่าด้วยความสว่างที่รายงานตอนนี้ SN 2026ahvu เห็นได้ในกล้องดูดาวสมัครเล่นขนาดเล็กถึงปานกลางภายใต้เงื่อนไขที่ดี โดยเฉพาะจากตำแหน่งทางใต้ที่ NGC 1433 ขึ้นสูง ในกล้องจะเห็นเป็นจุดแสงจาง NOIRLab ไม่ได้ระบุว่าเห็นด้วยตาเปล่า และไม่ได้ระบุการมองเห็นจากประเทศไทย
ทำไมนักดาราศาสตร์สนใจ SN 2026ahvu?
NOIRLab ระบุว่า SN 2026ahvu พบตั้งแต่ก่อนถึงจุดสว่างสุดและอยู่ใกล้ จึงเป็นโอกาสหายากที่จะเก็บหลักฐานช่วงต้นของการระเบิด ซึ่งอาจหายไปเร็วเมื่อเศษสสารขยายตัว ข้อมูลช่วยแยกแบบจำลองการจุดระเบิดและหาสัญญาณการปะทะกับดาวคู่หรือสสารรอบดาว
แหล่งอ้างอิง
- NSF NOIRLab-operated Facilities Capture Brightening Nearby Supernova (noirlab2628) — NSF NOIRLab
- Gemini South captures supernova SN 2026ahvu (noirlab2628a) — NSF NOIRLab / International Gemini Observatory
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ18
- ประเทศและสถานที่
- สหรัฐอเมริกา810
- ผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยี
- Gemini91
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ