ฝนเทียม 80 ปี ครบ 13 พ.ย. 2026 นับจากวันที่ Vincent Schaefer แห่ง GE โปรยน้ำแข็งแห้ง 6 ปอนด์ลงในเมฆเหนือ Mount Greylock หนึ่งวันก่อนวันพระบิดาแห่งฝนหลวง
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 8 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- ฝนเทียม 80 ปี ครบวันที่ 13 พฤศจิกายน 2026 นับจากวันที่ 13 พฤศจิกายน 1946 เมื่อ Vincent Schaefer นักวิจัยห้องปฏิบัติการวิจัยของ General Electric บินขึ้นจากสนามบินเคาน์ตีสเกเนกทาดีพร้อมน้ำแข็งแห้ง 6 ปอนด์
- ในวันแรกของฝนเทียม 80 ปี เมฆชั้น stratus ที่ถูกโปรยน้ำแข็งแห้งเปลี่ยนเป็นผลึกน้ำแข็ง และมีสายหิมะร่วงลงเหนือ Mount Greylock รัฐแมสซาชูเซตส์ แต่หิมะละลายก่อนถึงพื้น
- การค้นพบเริ่มจากการทดลองในห้องเย็นเมื่อ กรกฎาคม 1946 ที่พบว่าน้ำแข็งแห้งเปลี่ยนน้ำเย็นยิ่งยวดเป็นผลึกน้ำแข็ง ต่อมา Bernard Vonnegut พบสารซิลเวอร์ไอโอไดด์ที่ใช้ทำฝนเทียมได้อีกชนิด
- ของไทย กรมฝนหลวงและการบินเกษตรระบุว่าการทดลองในท้องฟ้าครั้งแรกเกิดใน พ.ศ. 2512 ที่เขาใหญ่ โดยหยอดก้อนน้ำแข็งแห้งเข้าไปในยอดเมฆ และมติคณะรัฐมนตรี พ.ศ. 2545 ให้วันที่ 14 พฤศจิกายน เป็นวันพระบิดาแห่งฝนหลวง
ฝนเทียม 80 ปี ครบในวันที่ 13 พฤศจิกายน 2026 นับจากวันที่ 13 พฤศจิกายน 1946 เมื่อ Vincent Schaefer นักวิจัยของห้องปฏิบัติการวิจัย General Electric (GE) โปรยน้ำแข็งแห้ง 6 ปอนด์ (ราว 2.7 กิโลกรัม) ลงในเมฆจากเครื่องบิน จนเมฆกลายเป็นผลึกน้ำแข็งและมีสายหิมะร่วงลงเหนือยอดเขา Mount Greylock รัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา
นักประวัติศาสตร์ประจำเมือง Rotterdam รัฐนิวยอร์ก บันทึกว่านี่คือการพิสูจน์ผลการทดลองในห้องปฏิบัติการของ Schaefer กับเมฆจริงเป็นครั้งแรก อีกหนึ่งวันถัดมาคือวันที่ 14 พฤศจิกายน ซึ่งไทยกำหนดเป็นวันพระบิดาแห่งฝนหลวง บทความนี้เล่าทั้งสองเส้นทางที่มาบรรจบกันที่ก้อนน้ำแข็งแห้ง
ฝนเทียม 80 ปี เริ่มจากห้องเย็นในห้องแล็บ GE
Mass Moments ของ Mass Humanities เล่าว่า ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 นักวิทยาศาสตร์ของห้องปฏิบัติการวิจัย GE ศึกษาการใช้เครื่องสร้างควันเพื่อทำหมอกเทียมพรางเรือในทะเล งานนี้พาให้ Irving Langmuir นักวิทยาศาสตร์รางวัลโนเบล และ Vincent Schaefer ผู้ช่วยวิจัย ทดลองเรื่องฟิสิกส์ของการเกิดเมฆในห้องปฏิบัติการ ระหว่างสงคราม ทั้งสองยังศึกษาน้ำแข็งเกาะเครื่องบินและแกนกลางของผลึกน้ำแข็ง (ice nuclei) โดยทำการทดลองหลายครั้งที่หอสังเกตการณ์ Mount Washington รัฐนิวแฮมป์เชียร์
หลังสงคราม Schaefer พยายามสร้างเมฆเทียมในห้องเย็น วันหนึ่งเขาเห็นว่าห้องเย็นอุ่นเกินไปจึงใส่น้ำแข็งแห้งลงไปเพื่อลดอุณหภูมิ Mass Moments เล่าว่าเขาได้เลียนแบบวิธีที่ธรรมชาติสร้างหยดฝนและผลึกหิมะโดยไม่ตั้งใจ เอกสารของเมือง Rotterdam ระบุว่าการค้นพบนี้เกิดในเดือนกรกฎาคม 1946 คือการพบว่าน้ำแข็งแห้งเปลี่ยนน้ำเย็นยิ่งยวด (supercooled water) ให้เป็นผลึกน้ำแข็งได้
หลักการของฝนเทียม 80 ปีก่อนยังเป็นหลักเดียวกับวันนี้ Mass Moments อธิบายว่าผลึกน้ำแข็งเป็นแกนให้หยดน้ำมาเกาะจนใหญ่และหนักพอจะตกลงมา การ "หว่าน" เมฆด้วยสารที่ทำให้เกิดผลึก (cloud seeding) จึงเป็นที่มาของคำว่าฝนเทียม
เที่ยวบิน 13 พฤศจิกายน 1946 วันแรกของฝนเทียม 80 ปี
วันแรกของฝนเทียม 80 ปีถูกบันทึกไว้ในเอกสาร "The Home of Cloud Seeding" ของนักประวัติศาสตร์ประจำเมือง Rotterdam ดังนี้
- Schaefer บินกับนักบิน Curt Talbot จากสนามบินเคาน์ตีสเกเนกทาดี (Schenectady County airport) พร้อมน้ำแข็งแห้ง 6 ปอนด์
- เป้าหมายคือเมฆชั้น stratus ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ ทั้งสองยืนยันว่าเมฆมีน้ำเย็นยิ่งยวดด้วยการถ่ายภาพดวงอาทิตย์ที่มองผ่านเมฆเห็นเป็นวงกลมขอบคม
- เครื่องบินผ่านเมฆหนึ่งรอบพร้อมโปรยเกล็ดน้ำแข็งแห้ง แล้วเฝ้าดูเมฆเปลี่ยนรูปร่างอย่างเห็นได้ชัด หยดน้ำกลายเป็นผลึกน้ำแข็ง
- ภาพถ่ายรอบที่สองแสดงว่าดวงอาทิตย์ไม่เป็นวงขอบคมอีกต่อไป แต่มีขอบพร่า
- เมื่อถึงตอนนั้นเมฆลอยอยู่เหนือ Mount Greylock และเห็นสายหิมะร่วงลงไปทางพื้นดิน
สมุดบันทึกของ Schaefer ที่ห้องปฏิบัติการวิจัย GE ยืนยันว่าน้ำแข็งแห้งเปลี่ยนน้ำเย็นยิ่งยวดในธรรมชาติให้เป็นผลึกน้ำแข็งได้จริง Mass Moments ระบุว่าหิมะเทียมครั้งแรกนี้ละลายก่อนถึงลาดเขาด้านล่าง แต่ข่าวนี้สร้างกระแสไปทั่วสหรัฐฯ และบทความของ Schaefer เรื่อง "The Production of Ice Crystals in a Cloud of Supercooled Water Droplets" ตีพิมพ์ในวารสาร Science ฉบับวันที่ 15 พฤศจิกายน 1946 เล่ม 104 หน้า 457–459 ตามข้อมูลของ Crossref
Vincent Schaefer ผู้เริ่มฝนเทียม 80 ปี คือใคร
ผู้เริ่มฝนเทียม 80 ปีเรียนไม่จบชั้นมัธยม Mass Moments ระบุว่า Schaefer เกิดที่เมืองสเกเนกทาดี รัฐนิวยอร์ก ในปี 1906 ออกจากโรงเรียนมัธยมกลางคันเพื่อช่วยหารายได้ให้ครอบครัว และเรียนรู้ด้วยตัวเองจากการอ่านและประสบการณ์ในฐานะนักธรรมชาติวิทยา Langmuir เห็นความสามารถจึงชวนเข้าทำงานในเวิร์กช็อปของ GE ในปี 1932 และสอนเรื่องเคมีพื้นผิวให้
- ปี 1936 นักวิทยาศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในญี่ปุ่นประกาศว่าสร้างผลึกหิมะเทียมผลึกแรกในห้องปฏิบัติการได้ จุดกระแสการแข่งขันสร้างหิมะเทียมปริมาณมาก
- ปี 1940 Schaefer คิดวิธีจำลองเกล็ดหิมะแต่ละเกล็ดด้วยการเคลือบพลาสติกบาง ๆ จนมีชื่อเสียงในนิตยสาร
- ต่อมาเขาร่วมเขียนคู่มือ Peterson Field Guides สองเล่มคือ Atmosphere และ Clouds and Weather
เอกสารของเมือง Rotterdam ระบุว่า Schaefer มีชีวิตระหว่างปี 1906–1993 และอาศัยอยู่ในเมือง Rotterdam ส่วน Bernard Vonnegut เพื่อนร่วมงานที่ GE เป็นผู้ค้นพบซิลเวอร์ไอโอไดด์ (silver iodide) เป็นสารหว่านเมฆอีกชนิดหนึ่ง
ฝนเทียม 80 ปี กับธุรกิจหิมะบนลานสกี
ผลข้างเคียงของฝนเทียม 80 ปีก่อนคือธุรกิจหิมะ Mass Moments ระบุว่ามีคนจำนวนหนึ่งคัดค้านว่าการแทรกแซงธรรมชาติอาจไม่ปลอดภัยหรือไม่เหมาะสม แต่ภายในสามปีลานสกีในสหรัฐฯ เริ่มทดลองทำหิมะ และในปี 1952 เครื่องทำหิมะเครื่องแรกเริ่มใช้งานประจำที่ลานสกีแห่งหนึ่งในเทือกเขาแคตสกิล รัฐนิวยอร์ก ปัจจุบันลานสกีเกือบทุกแห่งในสหรัฐฯ ผลิตหิมะเทียม แม้เครื่องทำหิมะบนพื้นดินจะทำงานต่างจากการหว่านเมฆด้วยเครื่องบินก็ตาม
ฝนหลวง: เส้นทางของไทยที่เริ่มจาก 14 พฤศจิกายน 2498
ฝั่งไทยของเรื่องฝนเทียม 80 ปี กรมฝนหลวงและการบินเกษตรระบุว่า โครงการพระราชดำริฝนหลวง เกิดขึ้นจากพระราชดำริส่วนพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อคราวเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรในพื้นที่แห้งแล้งทุรกันดาร 15 จังหวัด ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ระหว่างวันที่ 2–20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2498 (ค.ศ. 1955) ในวันจันทร์ที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2498 เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์เดลาเฮย์ ซีดานสีเขียว จากจังหวัดนครพนมไปจังหวัดกาฬสินธุ์ ผ่านจังหวัดสกลนครและเทือกเขาภูพาน
หน้าประวัติความเป็นมาของกรมสรุปจาก พระราชบันทึก THE RAINMAKING STORY ว่า ขณะนั้นทรงแหงนขึ้นดูท้องฟ้าและพบว่ามีเมฆจำนวนมาก แต่เมฆเหล่านั้นถูกพัดผ่านพื้นที่แห้งแล้งไป และทรงบันทึกไว้ว่า ความคิดนั้นเป็นจุดเริ่มต้นของโครงการฝนเทียม ซึ่งปัจจุบันเรียกอย่างเป็นทางราชการตามมติคณะรัฐมนตรีว่า โครงการฝนหลวงมาตั้งแต่ พ.ศ. 2517
เมื่อเสด็จพระราชดำเนินกลับถึงกรุงเทพมหานคร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้หม่อมราชวงศ์เทพฤทธิ์ เทวกุล วิศวกรและนักประดิษฐ์ควายเหล็กที่มีชื่อเสียงเข้าเฝ้าฯ แล้วพระราชทานแนวความคิดนั้นแก่หม่อมราชวงศ์เทพฤทธิ์ เทวกุล ทฤษฎีต้นกำเนิดที่กรมเผยแพร่คือ "หลักการแรก คือให้โปรยสารดูดซับความชื้น (เกลือทะเล) จากเครื่องบิน เพื่อดูดซับความชื้นในอากาศ แล้วใช้สารเย็นจัด (น้ำแข็งแห้ง) เพื่อให้ความชื้นกลั่นตัวและรวมตัวเป็นเมฆ"
ฝนหลวงทดลองครั้งแรกที่เขาใหญ่ พ.ศ. 2512
กรมระบุว่าใน พ.ศ. 2512 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้จัดตั้งหน่วยบินปราบศัตรูพืชกรมการข้าว และในปีเดียวกันนั้นเอง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทำการทดลองปฏิบัติการจริงในท้องฟ้าเป็นครั้งแรก โดยเลือกพื้นที่วนอุทยานเขาใหญ่ และทดลองหยอดก้อนน้ำแข็งแห้งขนาดไม่เกิน 1 ลูกบาศก์นิ้ว เข้าไปในยอดเมฆสูงไม่เกิน 10,000 ฟุต กลุ่มเมฆเปลี่ยนแปลงอย่างเห็นได้ชัด ก่อยอดสูงขึ้นเป็นเมฆฝนขนาดใหญ่ และราษฎรรายงานด้วยวาจาว่ามีฝนตกลงในพื้นที่ทดลอง
ในเรื่องฝนเทียม 80 ปี จุดนี้มีข้อมูลสองแบบ วันที่ของการทดลองครั้งแรกในเอกสารของกรมเอง หน้าเว็บ โครงการพระราชดำริฝนหลวง ระบุวันที่ 1–2 กรกฎาคม 2512 ส่วนหน้าประวัติความเป็นมาระบุวันที่ 19–20 กรกฎาคม พ.ศ. 2512 ณ สนามบินหนองตะกู วนอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา
วันพระบิดาแห่งฝนหลวง 14 พฤศจิกายน ถัดจากวันครบฝนเทียม 80 ปี
หน้าหอเฉลิมพระเกียรติพระบิดาแห่งฝนหลวงระบุว่า เมื่อปี พ.ศ. 2545 รัฐบาลมีมติคณะรัฐมนตรีให้เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในฐานะเป็นพระบิดาแห่งฝนหลวง และมีมติให้ทุกวันที่ 14 พฤศจิกายนของทุกปีเป็นวันพระบิดาแห่งฝนหลวง หอเฉลิมพระเกียรติตั้งอยู่ที่ศูนย์ฝนหลวงหัวหิน ภายในท่าอากาศยานหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นอาคารจัดแสดงเรื่องราวความเป็นมาของฝนหลวง ขั้นตอนการทำฝนหลวง รวมทั้งห้องทรงงานของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ลำดับเหตุการณ์ ฝนเทียม 80 ปี
| ปี / วันที่ | เกิดอะไรขึ้น |
|---|---|
| 1932 | Langmuir ชวน Schaefer เข้าทำงานที่ GE |
| 1940 | Schaefer คิดวิธีจำลองเกล็ดหิมะด้วยพลาสติกบาง |
| กรกฎาคม 1946 | พบว่าน้ำแข็งแห้งเปลี่ยนน้ำเย็นยิ่งยวดเป็นผลึกน้ำแข็งในห้องเย็น |
| 13 พฤศจิกายน 1946 | โปรยน้ำแข็งแห้ง 6 ปอนด์ลงในเมฆ เกิดหิมะเหนือ Mount Greylock |
| 15 พฤศจิกายน 1946 | บทความของ Schaefer ตีพิมพ์ใน Science เล่ม 104 |
| 1952 | เครื่องทำหิมะเครื่องแรกใช้งานประจำที่ลานสกีในเทือกเขาแคตสกิล |
| 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2498 | จุดเริ่มต้นโครงการฝนหลวง ระหว่างเส้นทางนครพนม–กาฬสินธุ์ |
| กรกฎาคม พ.ศ. 2512 | ทดลองหยอดน้ำแข็งแห้งในยอดเมฆครั้งแรกที่เขาใหญ่ |
| พ.ศ. 2517 | ใช้ชื่อโครงการฝนหลวงอย่างเป็นทางการตามมติคณะรัฐมนตรี |
| พ.ศ. 2545 | มติคณะรัฐมนตรีให้ 14 พฤศจิกายนเป็นวันพระบิดาแห่งฝนหลวง |
มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน
ฝนเทียม 80 ปีหลังเที่ยวบินเหนือ Mount Greylock สารสองชนิดจากห้องปฏิบัติการ GE ยังอยู่ในงานจริง น้ำแข็งแห้งคือสารที่ไทยใช้ในการทดลองครั้งแรกที่เขาใหญ่ ส่วนซิลเวอร์ไอโอไดด์ที่ Vonnegut ค้นพบยังอยู่บนเครื่องบินฝนหลวงของไทย หน้าอากาศยานฝนหลวงของกรมฝนหลวงและการบินเกษตรระบุว่าปัจจุบันกรมมีอากาศยาน 2 ประเภท คือปีกตรึงและปีกหมุน ตัวอย่างเครื่องบินปีกตรึงที่กรมระบุ
| อากาศยาน | จำนวน | ภารกิจและอุปกรณ์ตามที่กรมระบุ |
|---|---|---|
| SuperKingAir 350 (SKA 350) | 3 เครื่อง | ฝนหลวงเมฆอุ่นและเมฆเย็น งานวิจัย บรรเทาพายุลูกเห็บ ติดตั้งกระสุนซิลเวอร์ไอโอไดด์สำหรับยิงเข้ากลุ่มเมฆ 204 นัด |
| CN 235-220 | 2 เครื่อง | ฝนหลวงเมฆอุ่น บรรทุกสารฝนหลวง 2,000 กิโลกรัมต่อเที่ยว |
| Casa C212 / NC212i | 15 เครื่อง | ฝนหลวงเมฆอุ่น งานวิจัย และสนับสนุนหน่วยราชการ |
บทเรียนจากเรื่องฝนเทียม 80 ปีคือ การค้นพบของ Schaefer ไม่ได้จบที่ห้องแล็บ จากการค้นพบในห้องเย็นเดือนกรกฎาคมถึงการทดสอบกับเมฆจริงใช้เวลาราวสี่เดือน ส่วนไทยนำหลักการโปรยสารเข้าไปในเมฆมาพัฒนาเป็นโครงการระยะยาวที่มีกรมรับผิดชอบโดยเฉพาะ อ่านเรื่องราวประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเรื่องอื่นได้ในหมวดประวัติศาสตร์ และอ่านเรื่องรัชกาลที่ 9 เพิ่มเติมได้ที่บทความรัชกาลที่ 9
ภาพบันทึก
คำถามที่พบบ่อย
ฝนเทียม 80 ปี นับจากเหตุการณ์อะไร?
ฝนเทียม 80 ปี นับจากวันที่ 13 พฤศจิกายน 1946 เมื่อ Vincent Schaefer นักวิจัยของ General Electric บินกับนักบิน Curt Talbot จากสนามบินเคาน์ตีสเกเนกทาดี รัฐนิวยอร์ก แล้วโปรยน้ำแข็งแห้ง 6 ปอนด์ลงในเมฆชั้น stratus เมฆเปลี่ยนเป็นผลึกน้ำแข็งและมีสายหิมะร่วงลงเหนือ Mount Greylock รัฐแมสซาชูเซตส์ นับเป็นการทำหิมะเทียมจากเมฆธรรมชาติครั้งแรก
ฝนเทียม 80 ปีก่อน Vincent Schaefer ใช้อะไรทำให้เมฆกลายเป็นหิมะ?
Schaefer ใช้น้ำแข็งแห้ง (คาร์บอนไดออกไซด์แข็ง) ซึ่งเขาพบในห้องปฏิบัติการของ GE เมื่อกรกฎาคม 1946 ว่าเปลี่ยนน้ำเย็นยิ่งยวดในเมฆจำลองให้เป็นผลึกน้ำแข็งได้ เที่ยวบิน 13 พฤศจิกายน 1946 คือการพิสูจน์ผลการทดลองนั้นในเมฆจริง ต่อมา Bernard Vonnegut เพื่อนร่วมงานพบซิลเวอร์ไอโอไดด์เป็นสารอีกชนิดที่ใช้ได้
ฝนหลวงของไทยทดลองในท้องฟ้าครั้งแรกเมื่อไร?
กรมฝนหลวงและการบินเกษตรระบุว่าการทดลองในท้องฟ้าครั้งแรกเกิดในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2512 ที่วนอุทยานเขาใหญ่ โดยหยอดก้อนน้ำแข็งแห้งขนาดไม่เกิน 1 ลูกบาศก์นิ้วเข้าไปในยอดเมฆ หน้าเว็บ โครงการพระราชดำริฝนหลวง ระบุวันที่ 1–2 กรกฎาคม 2512 ส่วนหน้าประวัติความเป็นมาของกรมระบุวันที่ 19–20 กรกฎาคม พ.ศ. 2512 ณ สนามบินหนองตะกู
วันพระบิดาแห่งฝนหลวงตรงกับวันไหน?
วันพระบิดาแห่งฝนหลวงตรงกับวันที่ 14 พฤศจิกายนของทุกปี กรมฝนหลวงและการบินเกษตรระบุว่า เมื่อปี พ.ศ. 2545 รัฐบาลมีมติคณะรัฐมนตรีให้ทุกวันที่ 14 พฤศจิกายนของทุกปีเป็นวันพระบิดาแห่งฝนหลวง ห่างจากวันครบรอบฝนเทียม 80 ปีของการทดลองของ Schaefer เพียงหนึ่งวัน
ฝนเทียม 80 ปีผ่านไป ฝนหลวงไทยใช้เครื่องบินและสารอะไร?
หลังฝนเทียม 80 ปี กรมฝนหลวงและการบินเกษตรมีเครื่องบิน SuperKingAir 350 จำนวน 3 เครื่อง ติดตั้งกระสุนซิลเวอร์ไอโอไดด์สำหรับยิงเข้ากลุ่มเมฆ 204 นัด ใช้กับฝนหลวงเมฆอุ่นและเมฆเย็น มีเครื่องบิน CN 235-220 จำนวน 2 เครื่องที่บรรทุกสารฝนหลวงได้ 2,000 กิโลกรัมต่อเที่ยว และเครื่องบิน Casa C212 จำนวน 15 เครื่อง
แหล่งอ้างอิง
- The Home of Cloud Seeding — Town of Rotterdam, New York (Town Historian)
- First Artificial Snow Falls on Mt. Greylock — Mass Moments (Mass Humanities)
- The Production of Ice Crystals in a Cloud of Supercooled Water Droplets (Science, 15 November 1946) — Crossref
- โครงการพระราชดำริฝนหลวง — กรมฝนหลวงและการบินเกษตร
- ประวัติความเป็นมา — กรมฝนหลวงและการบินเกษตร
- หอเฉลิมพระเกียรติพระบิดาแห่งฝนหลวง — กรมฝนหลวงและการบินเกษตร
- อากาศยานฝนหลวง — กรมฝนหลวงและการบินเกษตร
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์20
- ประเทศและสถานที่
- นิวยอร์ก70สหรัฐอเมริกา656ญี่ปุ่น284กรุงเทพฯ336
- เหตุการณ์และงาน
- รางวัลโนเบล10
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ