ข้ามไปยังเนื้อหา
Royalอธิบาย

เรือพระที่นั่งมหาจักรี: ประวัติเรือ 2 ลำ การเสด็จประพาสยุโรป 2440 และเรือหลวงจักรีนฤเบศร

ประวัติ เรือพระที่นั่งมหาจักรี ลำแรกจากสกอตแลนด์ที่ใช้ เสด็จประพาสยุโรป พ.ศ. 2440 และ 2450 ลำที่ 2 ในรัชกาลที่ 7 และเรือหลวงจักรีนฤเบศรที่ไม่ใช่ เรือพระที่นั่ง

โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 11 นาที ผู้เข้าชม 2

แชร์FacebookXLINELinkedIn
ภาพเขียนสีน้ำ เรือพระที่นั่งมหาจักรี ลำที่ 1 โดย James Scott Maxwell ราว ค.ศ. 1892–1893
ภาพ: James Scott Maxwell / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

สรุปประเด็นสำคัญ

  • เรือพระที่นั่งมหาจักรี ลำที่ 1 ต่อโดยบริษัท Ramage and Ferguson ที่เมืองลีท สกอตแลนด์ ใช้เวลาประมาณ 10 เดือน ยาว 89.7 เมตร กว้าง 12 เมตร มูลค่า 12,000 ชั่ง หรือ 960,000 บาท ขึ้นระวางประจำการ พ.ศ. 2435
  • กรมศิลปากรระบุว่า เรือพระที่นั่งมหาจักรี เป็น เรือพระที่นั่ง ในการ เสด็จเยือนประเทศต่างๆในยุโรปถึง 2 ครั้ง คือ พ.ศ. 2440 และ 2450 การเดินทางครั้งแรกออกจากประเทศไทยวันที่ 7 เมษายน 2440 และกลับวันที่ 16 ธันวาคม 2440
  • ลำที่ 1 ปลดระวางประจำการวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2459 ส่วน เรือพระที่นั่งมหาจักรี (ลำที่ ๒) อยู่ในรายชื่อเรือที่กองทัพเรือสั่งซื้อในสมัย เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์
  • วันที่ 21 เมษายน 2470 รัชกาลที่ 7 เสด็จประพาส เมืองจันทบุรีโดย ประทับเรือพระที่นั่งมหาจักรี ตามเอกสารของหอจดหมายเหตุแห่งชาติ จันทบุรี

เรือพระที่นั่งมหาจักรี เป็นชื่อ เรือพระที่นั่ง เดินทะเลของสยาม ลำที่ 1 ต่อที่เมืองลีทในสกอตแลนด์ ขึ้นระวางประจำการ พ.ศ. 2435 และเป็น เรือพระที่นั่ง ใน การเสด็จประพาสยุโรป ของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พ.ศ. 2440 (ค.ศ. 1897) และ พ.ศ. 2450 ก่อนปลดระวางวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2459 ต่อมามี เรือพระที่นั่งมหาจักรี (ลำที่ ๒) ซึ่งรัชกาลที่ 7 ใช้เดินทางไปจันทบุรีเมื่อ พ.ศ. 2470

บันทึกนี้เรียบเรียงจากพิพิธภัณฑ์เสมือนจริงและบทความของกรมศิลปากร เอกสารของหอจดหมายเหตุแห่งชาติ จันทบุรี ข่าวของกองทัพเรือ และบทความของศูนย์ความรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKC) ข้อมูลที่หาได้จากแหล่งทางการเกี่ยวกับลำที่ 2 ยังมีน้อย บทความจึงบันทึกเฉพาะส่วนที่ยืนยันได้

เรือพระที่นั่งมหาจักรี มีกี่ลำ

ชื่อ "มหาจักรี" และ "จักรี" ปรากฏกับเรือของกองทัพเรือไทยหลายลำ แต่แหล่งทางการเรียกแต่ละลำต่างกัน

  • เรือพระที่นั่งมหาจักรี ลำที่ 1 กรมศิลปากรจัดประเภทเป็นเรือลาดตระเวน ขึ้นระวางประจำการตั้งแต่ พ.ศ. 2435 และปลดระวางประจำการ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2459 ใน รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6
  • เรือพระที่นั่งมหาจักรี (ลำที่ ๒) ข่าวของกองทัพเรือระบุว่าเป็นหนึ่งในเรือรบที่สั่งซื้อจากต่างประเทศในสมัยที่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ดูแลกองทัพเรือ
  • เรือหลวงจักรีนฤเบศร ไม่ใช่ เรือพระที่นั่ง แต่เป็นเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ที่ขึ้นระวางประจำการ พ.ศ. 2540 ชื่อเรือแปลว่า ผู้เป็นใหญ่แห่ง ราชวงศ์จักรี
ภาพพิมพ์ใน พ.ศ. 2447 (ค.ศ. 1904) คำบรรยายเดิมภาษาอังกฤษเรียกว่า His Majesty’s armoured yacht
ภาพพิมพ์ใน พ.ศ. 2447 (ค.ศ. 1904) คำบรรยายเดิมภาษาอังกฤษเรียกว่า His Majesty’s armoured yacht ภาพ: G. P. Putnam's Sons (หนังสือ Siam ค.ศ. 1904) / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

การต่อ เรือพระที่นั่งมหาจักรี ลำที่ 1 ที่สกอตแลนด์

ข้อมูลของพิพิธภัณฑ์เสมือนจริง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี ระบุว่า สยามว่าจ้างบริษัท Ramage and Ferguson ประเทศอังกฤษ ต่อ เรือพระที่นั่งมหาจักรี ที่อู่ต่อเรือเมืองลีท ในสกอตแลนด์ เมื่อปีเถาะ รัตนโกสินทรศก 111 (แหล่งเดียวกันวงเล็บไว้ว่า พ.ศ. 2434) ใช้เวลาต่อประมาณ 10 เดือน รายละเอียดสำคัญมีดังนี้

รายการ ข้อมูล
ประเภท เรือลาดตระเวน ตัวเรือเหล็กกล้า
ไม้ในตัวเรือ ไม้สักจากกรุงสยามทั้งสิ้น
ขนาด ยาว 89.7 เมตร กว้าง 12 เมตร กินน้ำลึก 4.2 เมตร
มูลค่า 12,000 ชั่ง หรือ 960,000 บาท
อาวุธ ปืนบรรจุท้ายยิงเร็ว 120 มิลลิเมตร 4 กระบอก และปืนกลฮอตกิช 57 มิลลิเมตร 8 กระบอก
ความเร็วสูงสุด 16 นอต
ขึ้นระวางประจำการ พ.ศ. 2435
ปลดระวางประจำการ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2459

เรือลำนี้จึงเป็นทั้งเรือรบและ เรือพระที่นั่ง ในลำเดียวกัน คือมีอาวุธประจำเรือแบบเรือลาดตระเวน และมีห้องสำหรับการเดินทางไกลของ พระมหากษัตริย์ อยู่ภายใน

ภายใน เรือพระที่นั่งมหาจักรี 3 ชั้น

พิพิธภัณฑ์เสมือนจริงของกรมศิลปากรอธิบายว่าตัวเรือแบ่งเป็น 3 ชั้น

  • ชั้นล่างสุด เป็นห้องเก็บรักษาดินปืน และห้องพักพนักงานนายเรือ
  • ชั้นกลาง ตอนท้ายเรือเป็นห้องสำหรับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวประทับ ด้านหัวเรือเป็นห้องเล็กหลายห้อง ใช้เป็นห้องเลี้ยงอาหารสำหรับ พระบรมวงศานุวงศ์ และข้าราชบริพาร ตามเสด็จฯ
  • ชั้นบน เป็นดาดฟ้าเรือ ด้านท้ายเรือเป็นห้องขนาดใหญ่มีที่กำบังร่มสำหรับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวประทับ ตอนกลางเป็น ห้องบรรทม และ ห้องประทับสำหรับสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช และด้านหัวเรือเป็นห้องแผนที่และห้องสำหรับการเดินเรือ

ภารกิจของ เรือพระที่นั่งมหาจักรี ในประเทศและการรับรองแขกเมือง

กรมศิลปากรสรุปภารกิจของเรือลำที่ 1 ไว้ว่า เป็น เรือพระที่นั่ง ในการ เสด็จประพาส เกาะสีชังและปากแม่น้ำเจ้าพระยา เป็นเรือรับส่ง พระบรมโอรสาธิราช และ พระบรมวงศานุวงศ์ เวลา เสด็จ ไปหรือกลับจาก ทรงศึกษา ในต่างประเทศ และใช้เป็นเรือสำหรับรับรองเจ้านายหรือบุคคลสำคัญจากต่างประเทศ

ตัวอย่างหนึ่งที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี บันทึกไว้ คือการเยือนสยามของดยุคโยฮันอัลเบิร์ตแห่งเมกเคลนบวร์กและพระชายา หลังประพาสกรุงเก่าและชมการแสดงที่ พระราชวังบางปะอิน ในคืนวันที่ 8 กุมภาพันธ์ รัตนโกสินทรศก 128 วันรุ่งขึ้นคณะของดยุคกลับจากกรุงเก่าทางเรือ แล้ว ประทับเรือพระที่นั่งมหาจักรี ไปยังปากน้ำ เพื่อโดยสารเรือเดลีออกจากราชอาณาจักรสยาม ซึ่งเป็นวันสุดท้ายของการเยือน

เสด็จประพาสยุโรป ครั้งแรก พ.ศ. 2440

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี อธิบายว่าการคุกคามจากอังกฤษและฝรั่งเศสในดินแดนรอบสยาม รวมทั้งวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 เป็นเหตุให้ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตัดสินพระทัย ที่จะ เสด็จประพาสยุโรป พระราชปรารภ ตอนหนึ่งว่า "...ถ้าเสด็จได้ถึงมหาประเทศเหล่านั้นเอง ประโยชน์ย่อมจะมีขึ้นอิกหลายเท่า..."

หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่ ระบุว่า เสด็จออกจากประเทศไทย เมื่อวันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2440 (ร.ศ. 116) และ เสด็จนิวัตพระนคร วันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2440 รวม 253 วัน ระหว่างทางมีเหตุการณ์ที่บันทึกไว้ เช่น

  • 4–5 กรกฎาคม 2440 หลังงานเลี้ยงที่รัสเซีย สมเด็จพระจักรพรรดินิโคลัส ที่ 2 จัดให้มีการฉายพระรูปร่วมกันที่พระราชวังปีเตอร์ฮอฟ และส่งภาพไปลงหนังสือพิมพ์ทั่วยุโรป
  • 13 กรกฎาคม 2440 Ernest Florman ชาวสวีเดน ตั้งกล้องถ่ายภาพยนตร์ เหตุการณ์รับเสด็จ ที่ท่าเรือหน้าพระราชวังหลวงในกรุงสต็อกโฮล์ม และบันทึกภาพ เรือพระที่นั่ง เข้าเทียบท่า นับเป็นภาพยนตร์เก่าแก่ที่สุดเรื่องหนึ่งเกี่ยวกับชนชาติไทย
  • 30 กรกฎาคม 2440 ถึงกรุงลอนดอน เพื่อทรงร่วมเฉลิมฉลองพระราชพิธีพัชราภิเษก (ครองราชย์ครบ 60 ปี) ของ สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย และ ประทับอยู่ ที่ พระราชวังบักกิงแฮม 1 สัปดาห์

กรมศิลปากรระบุว่า เรือพระที่นั่งมหาจักรี เป็น เรือพระที่นั่ง ในการ เสด็จเยือนประเทศต่างๆในยุโรป ครั้งนี้

ประเทศที่ เสด็จประพาส ในยุโรป พ.ศ. 2440

บทความของหอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่ ระบุประเทศที่ เสด็จประพาส ได้แก่ อิตาลี ออสเตรีย สวิตเซอร์แลนด์ ฝรั่งเศส เบลเยียม ฮอลแลนด์ อังกฤษ เยอรมนี รัสเซีย สวีเดน เดนมาร์ก สเปน และโปรตุเกส ส่วนพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี ระบุกำหนดการไว้ 14 ประเทศ โดยนับรวมฮังการี (ร่วมกับออสเตรีย) และอียิปต์ด้วย และระบุระยะเวลาประมาณ 9 เดือน

ในเยอรมนี เสด็จฯ ไปเมืองเมคเคลนบวร์ค-ชเวริน ระหว่างวันที่ 29–31 สิงหาคม ร.ศ. 116 ซึ่งดยุคโยฮัน อัลเบิร์ต จัดให้มีงานเลี้ยงถวายพระเกียรติ อย่างเต็มยศในคืนแรก และคืนต่อมา จัดให้ทอดพระเนตรละคร บทความของเชียงใหม่สรุปว่าการเดินทางครั้งนี้เป็นการสานสัมพันธไมตรีกับประเทศในยุโรป และหลังจากนั้นพระเจ้าแผ่นดินและผู้แทนของรัสเซีย เยอรมนี และอิตาลี ได้มาเยือนสยามเป็นการตอบแทน

ภาพถ่ายเก่า ค.ศ. 1897 รัชกาลที่ 5 กับจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย ตามคำบรรยายของแหล่งภาพ
ภาพถ่ายเก่า ค.ศ. 1897 รัชกาลที่ 5 กับจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย ตามคำบรรยายของแหล่งภาพ ภาพ: ไม่ทราบผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

เสด็จประพาสยุโรป ครั้งที่ 2 พ.ศ. 2450

อีก 10 ปีต่อมา ในรัตนโกสินทรศก 126 (พ.ศ. 2450) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินประพาสทวีปยุโรป อีกครั้ง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี ระบุว่ากำหนดเวลาประมาณ 7 เดือน ไปเยือนอังกฤษ ฝรั่งเศส อิตาลี เยอรมนี เดนมาร์ก นอร์เวย์ และอียิปต์ เสด็จ ไปถึงเมืองบรันซวิกวันที่ 10 สิงหาคม 2450 ซึ่งดยุคโยฮัน อัลเบิร์ต เป็นผู้สำเร็จราชการ

ข้อมูลของกรมศิลปากรเรื่อง เรือพระที่นั่งมหาจักรี นับการเดินทางปีนี้เป็นครั้งที่ 2 ที่เรือลำนี้รับใช้ใน การเสด็จประพาสยุโรป ต่อมาเรือลำที่ 1 ปลดระวางประจำการวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2459 (ค.ศ. 1916) ใน รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รวมเวลารับราชการราว 24 ปีนับจาก พ.ศ. 2435

เรือพระที่นั่งมหาจักรี (ลำที่ ๒)

ข่าวของกองทัพเรือในวันบริพัตร พ.ศ. 2566 ระบุว่า สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ทรงเข้ารับราชการ ในกองทัพเรือตั้งแต่ 24 กุมภาพันธ์ 2446 ถึง 18 มิถุนายน 2463 ทรงดำรงตำแหน่ง ผู้บัญชาการทหารเรือและ เสนาบดีกระทรวงทหารเรือราว 17 ปี และในการเสริมแสนยานุภาพ ทรงสั่งซื้อ เรือรบจากต่างประเทศเข้าประจำในกองทัพเรือเป็นจำนวนมาก อาทิ เรือพระที่นั่งมหาจักรี (ลำที่ ๒) เรือเสือทะยานชล และเรือเสือคำรณสินธุ์

เรือชื่อนี้ยังใช้ในรัชกาลที่ 7 และเนื่องจากลำที่ 1 ปลดระวางไปตั้งแต่ พ.ศ. 2459 เรือในเหตุการณ์นี้จึงเป็นลำที่ 2 หอจดหมายเหตุแห่งชาติ จันทบุรี พบเอกสารว่าเมื่อรัชกาลที่ 7 เสด็จประพาส เมืองจันทบุรีโดย ประทับเรือพระที่นั่งมหาจักรี ในวันที่ 21 เมษายน 2470 (ค.ศ. 1927) มีคำสั่งว่า "...เมื่อเรือพระที่นั่งมหาจักรีมาจอดที่ที่จอดแล้ว ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรีลงไปเฝ้าในเรือพระที่นั่ง แล้วรีบกลับมาคอยเฝ้าถวายพระแสงราชาวุธที่ปรำที่ท่าแฉลบ..."

แหล่งทางการที่เปิดอ่านได้ไม่ได้ระบุอู่ที่ต่อ ปีที่ขึ้นระวาง และชะตากรรมสุดท้ายของลำที่ 2 บันทึกนี้จึงยังไม่ระบุรายละเอียดเหล่านั้น

จักรีนฤเบศร: เรือหลวงที่ไม่ใช่ เรือพระที่นั่ง

STKC ซึ่งอ้างข้อมูลกองเรือยุทธการ อธิบายว่าเรือหลวงจักรีนฤเบศรเป็นเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ สร้างหลังพายุไต้ฝุ่นเกย์ พ.ศ. 2532 ทำให้กองทัพเรือต้องการเรือใหญ่สำหรับช่วยผู้ประสบภัยในทะเล รัฐบาลไทยกับสเปนลงนามสัญญาวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2535 วงเงิน 7,100 ล้านบาท วางกระดูกงูวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2537 และปล่อยเรือลงน้ำวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2539 (ค.ศ. 1996) โดย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จไปทำพิธี

เรือเข้าประจำการอย่างเป็นทางการวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2540 และวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2540 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จมาทรงเจิม เรือหลวงจักรีนฤเบศร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อ เรือหลวงลำนี้ว่า เรือหลวงจักรีนฤเบศร แปลว่า ผู้เป็นใหญ่แห่ง ราชวงศ์จักรี คำขวัญคือ "ครองเวหา ครองนที จักรีนฤเบศร"

แหล่งเดียวกันเรียกเรือลำนี้ว่าเรือรบที่มีขนาดใหญ่ที่สุดที่มีมาในกองทัพเรือไทย จอดที่ท่าเรือจุกเสม็ด ฐานทัพเรือสัตหีบ และเปิดให้ประชาชนเข้าชมทุกวันเวลา 09.00–16.00 น. โดยไม่เสียค่าเข้าชม จึงต่างจาก เรือพระที่นั่งมหาจักรี ทั้งชื่อและหน้าที่

เรือหลวงจักรีนฤเบศร ในทะเลจีนใต้ 3 เมษายน ค.ศ. 2001
เรือหลวงจักรีนฤเบศร ในทะเลจีนใต้ 3 เมษายน ค.ศ. 2001 ภาพ: PH3 Alex C. Witte, U.S. Navy / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)

ลำดับเหตุการณ์ เรือพระที่นั่งมหาจักรี

พ.ศ. (ค.ศ.) เหตุการณ์
ร.ศ. 111 เริ่มต่อเรือที่เมืองลีท สกอตแลนด์ ใช้เวลาประมาณ 10 เดือน
2435 ขึ้นระวางประจำการ
2440 (1897) ออกจากประเทศไทย 7 เมษายน เสด็จประพาสยุโรป ครั้งแรก กลับ 16 ธันวาคม
2450 (1907) เสด็จประพาสยุโรป ครั้งที่ 2 ราว 7 เดือน
ร.ศ. 128 9 กุมภาพันธ์ รับดยุคโยฮันอัลเบิร์ตจากกรุงเก่าไปปากน้ำ
2459 (1916) ลำที่ 1 ปลดระวางประจำการ 23 มิถุนายน
2446–2463 ช่วงที่กองทัพเรือสั่งซื้อเรือรบรวมทั้ง เรือพระที่นั่งมหาจักรี (ลำที่ ๒)
2470 (1927) 21 เมษายน รัชกาลที่ 7 ใช้เรือลำที่ 2 ไปจันทบุรี
2539 (1996) ปล่อยเรือหลวงจักรีนฤเบศรลงน้ำ 20 มกราคม
2540 (1997) เรือหลวงจักรีนฤเบศรเข้าประจำการ 10 สิงหาคม
2544 (2001) เปิดพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี จันทบุรี 9 มกราคม
2566 (2023) นิทรรศการที่พิพิธภัณฑ์ทหารเรือมีส่วนจัดแสดงเรื่อง เรือพระที่นั่งมหาจักรี

ภาพบันทึก

เมนูอาหารกลางวันบนเรือ Maha-Chakri พิมพ์ว่าโคเปนเฮเกน 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1897
เมนูอาหารกลางวันบนเรือ Maha-Chakri พิมพ์ว่าโคเปนเฮเกน 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1897 ภาพ: New York Public Library / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
ภาพถ่ายเก่า เรือในเวนิส พฤษภาคม ค.ศ. 1897 ระหว่างการเดินทางในยุโรป ตามคำบรรยายของแหล่งภาพ
ภาพถ่ายเก่า เรือในเวนิส พฤษภาคม ค.ศ. 1897 ระหว่างการเดินทางในยุโรป ตามคำบรรยายของแหล่งภาพ ภาพ: ไม่ทราบผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
ภาพนิ่งจากภาพยนตร์การขึ้นฝั่งที่กรุงสต็อกโฮล์ม 13 กรกฎาคม ค.ศ. 1897
ภาพนิ่งจากภาพยนตร์การขึ้นฝั่งที่กรุงสต็อกโฮล์ม 13 กรกฎาคม ค.ศ. 1897 ภาพ: Ernest Florman (ภาพยนตร์ ค.ศ. 1897) / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
ภาพถ่ายเก่า รัชกาลที่ 6 กับนายทหารบนเรือมหาจักรี ที่จันทบุรี ธันวาคม ค.ศ. 1914 ตามคำบรรยายของแหล่งภาพ
ภาพถ่ายเก่า รัชกาลที่ 6 กับนายทหารบนเรือมหาจักรี ที่จันทบุรี ธันวาคม ค.ศ. 1914 ตามคำบรรยายของแหล่งภาพ ภาพ: ไม่ทราบผู้ถ่าย / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
ภาพถ่ายเรือของสยาม ราว ค.ศ. 1915–1920 คำบรรยายเดิมเรียกว่า Siamese royal yacht
ภาพถ่ายเรือของสยาม ราว ค.ศ. 1915–1920 คำบรรยายเดิมเรียกว่า Siamese royal yacht ภาพ: Bain News Service, Library of Congress / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ)
แบบจำลอง เรือพระที่นั่งมหาจักรี ในพิพิธภัณฑ์เสมือนจริงของกรมศิลปากร
แบบจำลองเรือมหาจักรี ในพิพิธภัณฑ์เสมือนจริงของกรมศิลปากร ภาพ: กรมศิลปากร (พิพิธภัณฑ์เสมือนจริง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี)
ของจัดแสดงชื่อ The Great Crown of Victory ของเรือมหาจักรีลำที่ 2 ที่พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ สมุทรปราการ ตามคำบรรยายของแหล่งภาพ
ของจัดแสดงชื่อ The Great Crown of Victory ของเรือมหาจักรีลำที่ 2 ที่พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ สมุทรปราการ ตามคำบรรยายของแหล่งภาพ ภาพ: Xiengyod / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
อาคารอเนกประสงค์ พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ (Utility Hall) ที่จัดนิทรรศการ พ.ศ. 2566
อาคารอเนกประสงค์ พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ (Utility Hall) ที่จัดนิทรรศการ พ.ศ. 2566 ภาพ: กองทัพเรือ
เรือหลวงจักรีนฤเบศร ที่สัตหีบ ภาพถ่าย พ.ศ. 2558
เรือหลวงจักรีนฤเบศร ที่สัตหีบ ภาพถ่าย พ.ศ. 2558 ภาพ: Pescov / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

  • แบบจำลองเรือ พิพิธภัณฑ์เสมือนจริงของกรมศิลปากรระบุสถานที่จัดแสดงแบบจำลอง เรือพระที่นั่งมหาจักรี ว่า พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี ในค่ายเนินวง ตำบลบางกะจะ อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี พิพิธภัณฑ์นี้เป็นอาคารแฝด 2 ชั้น พื้นที่ 3,500 ตารางเมตร เปิดเมื่อวันที่ 9 มกราคม 2544
  • นิทรรศการของกองทัพเรือ ใน พ.ศ. 2566 กองทัพเรือจัดนิทรรศการเทิดพระเกียรติเนื่องในโอกาส ครบรอบวันสิ้นพระชนม์ 100 ปี พลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ ที่อาคารอเนกประสงค์ พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ (Utility Hall) ถนนอรุณอมรินทร์ เขตบางกอกน้อย ส่วนที่ 3 ของนิทรรศการคือ "เรือพระที่นั่งมหาจักรี เรือแห่งศักดิ์ศรีและความภูมิใจของชาวสยาม" เปิดให้ชมวันจันทร์ถึงศุกร์ ตั้งแต่ 12 พฤษภาคม 2566 เวลา 09.00–15.00 น.
  • ภาพยนตร์และเอกสาร ภาพยนตร์ของ Ernest Florman ที่สต็อกโฮล์ม พ.ศ. 2440 และเอกสารในหอจดหมายเหตุแห่งชาติ จันทบุรี ยังเป็นหลักฐานการเดินทางของเรือ
  • ชื่อ "จักรี" ในราชนาวีปัจจุบัน เรือหลวงจักรีนฤเบศรยังประจำการและเปิดให้ประชาชนเข้าชมที่สัตหีบ

อ่านเรื่องอื่นในหมวดนี้ได้ที่ หน้ารวมหมวด ประวัติของ รัชกาลที่ 5 ผู้ใช้เรือลำแรกเดินทางไกล และ รัชกาลที่ 7 ผู้ใช้เรือลำที่ 2 ไปจันทบุรี ส่วนการเดินทางทางบกอ่านได้ที่ การเดินทางทางรถไฟ

คำถามที่พบบ่อย

เรือพระที่นั่งมหาจักรี คืออะไร?

เรือพระที่นั่งมหาจักรี เป็นเรือเดินทะเลที่ใช้เป็น เรือพระที่นั่ง ของสยาม ลำแรกเป็นเรือลาดตระเวนตัวเรือเหล็กกล้า ต่อที่เมืองลีทในสกอตแลนด์ ขึ้นระวางประจำการ พ.ศ. 2435 และปลดระวางวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2459 ต่อมามีเรือชื่อเดียวกันเป็นลำที่ 2

เรือพระที่นั่งมหาจักรี เคยเดินทางไปยุโรปกี่ครั้ง?

ข้อมูลของกรมศิลปากรระบุว่า เรือพระที่นั่งมหาจักรี เป็น เรือพระที่นั่ง ในการ เสด็จเยือนประเทศต่างๆในยุโรปถึง 2 ครั้ง คือใน พ.ศ. 2440 และ พ.ศ. 2450 ครั้งแรกออกจากประเทศไทยวันที่ 7 เมษายน 2440 และกลับถึงวันที่ 16 ธันวาคม 2440 รวม 253 วัน

เรือหลวงจักรีนฤเบศร เป็น เรือพระที่นั่ง หรือไม่?

ไม่ใช่ เอกสารที่อ้างข้อมูลกองเรือยุทธการเรียกเรือหลวงจักรีนฤเบศรว่าเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ และเรือรบที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของกองทัพเรือไทย ชื่อเรือ พระราชทาน ในรัชกาลที่ 9 แปลว่า ผู้เป็นใหญ่แห่ง ราชวงศ์จักรี ขึ้นระวางประจำการเมื่อ พ.ศ. 2540 และจอดที่ฐานทัพเรือสัตหีบ

ดูแบบจำลอง เรือพระที่นั่งมหาจักรี ได้ที่ไหน?

พิพิธภัณฑ์เสมือนจริงของกรมศิลปากรระบุสถานที่จัดแสดงแบบจำลองเรือลำนี้ว่า พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี ซึ่งตั้งอยู่ในค่ายเนินวง ตำบลบางกะจะ อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี และเปิดเมื่อวันที่ 9 มกราคม 2544 ส่วนกองทัพเรือเคยจัดแสดงเรื่องเรือลำนี้ที่พิพิธภัณฑ์ทหารเรือเมื่อ พ.ศ. 2566

แหล่งอ้างอิง

  1. เรือพระที่นั่งมหาจักรี (พิพิธภัณฑ์เสมือนจริง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี) — กรมศิลปากร
  2. ประวัติความเป็นมา พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี — กรมศิลปากร
  3. องค์ความรู้ : บุคคลสำคัญของไทย เรื่องประมวลภาพพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสยุโรปครั้งแรก — หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่ กรมศิลปากร
  4. สารคดี ๑๑๒ ปี ไพรัชไมตรี ณ เมืองเพชรบุรี ตอนที่ ๔ เสด็จประพาสยุโรป ๒ คราว — พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี กรมศิลปากร
  5. สารคดี ๑๑๒ ปี ไพรัชไมตรี ณ เมืองเพชรบุรี ตอนที่ ๘ อนุสรณ์แห่งไมตรี — พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี กรมศิลปากร
  6. จดหมายเหตุว่าด้วยเรื่อง ท่าแฉลบ — หอจดหมายเหตุแห่งชาติ จันทบุรี กรมศิลปากร
  7. ผู้บัญชาการทหารเรือเป็นประธานจัดงานเทิดพระเกียรติจอมพลเรือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต — กองทัพเรือ
  8. ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือติดตามความพร้อมในการจัดแสดงนิทรรศการเทิดพระเกียรติเนื่องในโอกาสครบรอบวันสิ้นพระชนม์ ๑๐๐ ปี — กองทัพเรือ
  9. เปิดประวัติ ‘เรือหลวงจักรีนฤเบศร’ ผู้เป็นใหญ่แห่งราชวงศ์จักรี — ศูนย์ความรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKC) สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
  10. เนื่องในวันคล้ายวันสวรรคตพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร “วันนวมินทรมหาราช” หน่วยราชการในพระองค์ ขอเผยแพร่พระราชประวัติ — หน่วยราชการในพระองค์

บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้

เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว

แชร์FacebookXLINELinkedIn

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ